Vandaag leidde mijn speurtocht naar een stukje geschiedenis waar Duitsland nog altijd moeite mee heeft. Het heeft een zekere bruine nasmaak, vooral in tijden als deze, waarin rechtse populisten in Duitsland (AfD) opnieuw op recordniveaus afstevenen. Vooral de ferventste aanhangers van de grootste dictatuur welke Europa ooit heeft gehad hielden ervan om aan de poorten van Berlijn te wonen, te eten en zich te vermaken.
Kerkrade
De stad Berlijn schonk dit landgoed aan Nazi-propagandaminister Joseph Goebbels. Deze man met Nederlands bloed (zijn opa woonde in Waubach) doorbracht zijn jeugd in een internaat in Kerkrade. Daarna begon hij zijn carrière bij de Nazi-partij NSDAP. Hij was één van Hitler’s trouwste mannen. Hij kreeg als zodanig steeds meer macht en beheerste ten slotte alle media: pers, radio en film, alsook de kunstwereld. In dit zomerverblijf kwam hij samen met zijn vrouw Magda en zijn zes kinderen tot rust. Hier besprak hij bij het knapperend haardvuur ook het plan om mocht Berlijn vallen, collectief zelfmoord te plegen middels blauwzuurcapsules. Dit deed hij ook één dag na de zelfmoord van zijn grote voorbeeld.
De villa
Het voelde raar om hier rond het huis te lopen zoals 80 jaar geleden zijn bewakers deden. Door het raam te kijken waar vroeger zijn privé-bioscoop was. De trap te zien die leidde naar de ondergrondse bunker onder het huis. Rond de bijgebouwen te lopen waar de 30 gastenkamers waren gevestigd. Alle ramen en deuren waren goed vergrendeld. Ok, het breekijzer in mijn busje zou me toegang naar binnen verschaffen maar die tijd ligt achter me gelukkig. Voor de mensen die deze villa ook eens willen bezoeken staat helemaal onderaan de GPS-code.
Tegenwoordig verspreidt zandstenen liefde waar ooit hatelijke tirades werden geschreven.
Het eilandje Usedom is gedeeltelijk Duits en gedeeltelijk Pools en ligt helemaal in het noorden van Duitsland. Binnenkort kunnen de vrouwen hier flaneren op de langste promenade ter wereld (10 km lang dus geen schoenen met hakjes 😇). Het eiland is een resortgebied en heeft veel mooie hotels, restaurants en prachtige stranden. Maar het herbergt ook wat anders namelijk de fabriek waar de Nazi’s hun V2-raketten maakten.
V2-raketten
Hier werden in de Nazi-tijd geheime wapens ontwikkeld zoals de raketten V1 en V2. Deze werden voor het eerst ingezet in 1944. Er vielen 1.155 raketten in Engeland en nog eens 1.675 in Antwerpen. Men kon niet echt goed mikken met die dingen. Vergelijk het met die homemade raketten die Hamas afvuurt. Niet echt doeltreffend maar je kon je er niet tegen wapenen in die tijd. Een schrik voor de geallieerden en de burgers !
Von Braun
De mensen die op de locatie werkten waren veelal gevangenen die ze uit concentratiekampen gepikt hadden. Aan het hoofd van het V2-programma stond Wernher von Braun die zich samen met zijn seniors in 1945 met alle plannen en tekeningen over gaf aan de Amerikanen waar zij aanzienlijk bijdroegen aan de Amerikaanse naoorlogse ballistische en civiele ruimtevluchtprogramma’s. Die hapten natuurlijk maar al te graag toe en kijk waar de VS momenteel staan qua technologische kennis (!). Het begon dus met Duitsers.
De fabriek met rechts een V2-raket.Hier moest je je vroeger melden als je de fabriek in wilde om te werken.Einstein had een passieve rol in de ontwikkeling van de V2-raket. Door een document te ondertekenen kreeg Wernher von Braun veel geld voor de ontwikkeling van de raket.Het spoor naar de fabriek toe.De fabriek vanaf de haven gezien.Schip met raketlanceerinrichting.Schip met raketlanceerinrichting.Eerste type drone. Duikboot met raketlanceerinstallatie.Lancering van een V2-raket.
Die akelige man met dat snorretje had grootse plannen voor zijn volk. Nadat de nationaalsocialisten in 1933 de macht hadden gegrepen, werden de bestaande vakbonden verboden en vervangen door het regimegetrouwe Deutsche Arbeiterfront, met de onderafdeling Kraft durch Freude (KdF). De Duitse arbeider moest zich in zijn vrije tijd met steun van de staat kunnen ontspannen, dat zou de arbeidsproductiviteit ten goede komen. Onder KdF viel een breed pakket, van sportactiviteiten, theaterbezoek tot goedkope vakanties en de productie van een betaalbare auto: de KdF-auto kennen we nu als de Volkswagen-kever. Er werden speciale KdF-schepen gebouwd voor cruisereizen, tot dan toe alleen een privilege voorbehouden aan de elite. Ook besloot Adolf een gigantisch hotel te bouwen waar zijn onderdanen twee weken per jaar tot rust konden komen. Dettlef und Gretl konden hier voor een luttele eigen bijdrage van 19 Reichsmark twee weken lang all-in vakantie vieren. ´Prora´ was de naam van dit omstreden nazi-bouwproject uit de jaren ‘30 van de twintigste eeuw. Dit gigantische bouwwerk strekte zich ongeveer vijf kilometer over de meest perfecte locatie met uitzicht op zee. Echter, dit imposante strandresort met zijn 10.000 kamers heeft nog nooit één gast gehad (!). Het voelde zo raar om op deze plek te lopen. Niet alleen binnen maar ook buiten. Ik bezocht het documentatiecentrum en keek mijn ogen uit.
De bouw van het hotel
Prora kon 20.000 gasten tegelijk herbergen, in kamers van 25 m2. De kamers waren opgedeeld in twee ruimtes: een voor de ouders, de andere voor maximaal vier kinderen. Ik zag op foto’s dat er een zithoekje was, een wastafel en, heel bijzonder in die tijd, centrale verwarming. Daardoor kon het complex negen maanden per jaar open blijven. De kamers keken allemaal uit op zee en hadden grote ramen, waardoor ze ruimer leken dan ze waren. Daarnaast zou er volop vertier in Prora komen: natuurlijk het mooie strand en bij slecht weer waren er twee zwembaden met golfslag, biljartruimtes, een bioscoop, cafés en noem maar op. Er werden pieren aangelegd waar de cruiseschepen van de KdF-vloot konden aanleggen. In Prora konden de nazi’s hun sociale politiek etaleren door de grote hallen die werden aangebouwd. Hier zou Hitler zijn redevoeringen gaan houden en zijn volk oppeppen met zijn toespraken.
Het einde van Prora
Met de Duitse inval in Polen op 1 september 1939 kwamen de werkzaamheden echter stil te liggen. De arbeiders werden ingezet voor de uitbouw van de Westwall, de verdedigingslinie in het westen van Duitsland, en het voltooien van de raketbasis in het nabijgelegen Peenemünde, waar onder andere testen met de V2 plaatsvonden. Hitler ging uit van een vlotte overwinning, zodat Prora na de oorlog snel afgebouwd kon worden. Dit is er dus niet van gekomen. In de DDR-tijd werden hier soldaten getraind en momenteel hebben investeerders het mogelijk gemaakt om er appartementen te bouwen die te koop zijn vanaf 250.000 euro.
Toegangstrap.Recentelijke luchtfoto.Er werd flink reclame gemaakt voor deze badplaats.Kamer met centrale verwarming. Heel uniek in die tijd.Zo moest de inrichting van een kamer uit komen te zien.Expositieruimte in het hotel.Er werden al foto´s gemaakt voor reclame te maken voor het hotel.Foyer.Links het gebouw zoals het gebouwd is in de jaren ´30. Rechts de opgeschmuckte versie.De toegang naar het strand.De Kolos van Prora.Allemaal vakantieappartementen die men kan kopen of verhuren. De balkons zijn er later tegenaan geplakt.Uitzicht op zee vanuit Hotel Prora.Het westelijke uiteinde van het hotel. Zoals in de jaren ´30.In de naoorlogse DDR-tijd was hier een club gevestigd.Om de paar honderd meter was er een uitbouw met feestzaal.
Me net onderweg naar het noord-Duitse eiland Rügen verslikt in een stukje appel omdat ik ook eens gezond wilde doen. Bij de Turk hier om de hoek lagen ze voor 0,30€ per stuk. Stank voor dank. Dat dönertje van 7,50€ van gisteravond zou me dit nooit flikken ! Never ! Traaaanen in mijn ogen van het ophoesten. Maar goed, toch maar de reis voortgezet naar Rügen.
Ex-schoonouders
Mijn ex-schoonouders gingen al 26 jaar naar dezelfde camping hier op dit eiland. Omdat ze de eigenaar kenden. Het was een goedzak eerste klas volgens mijn ex-schoonmoeder. Bij aankomst kregen ze altijd een bak koffie en je kon hem gewoon om een aansteker vragen en die kreeg je dan ook. Nou dan poeh heij. Op mijn vraag of ze niet eens een andere kant van de wereld wilde zien of iets avontuurlijkers wilde doen antwoordde ze dat ze het bezoeken van drie verschillende kerstmarkten al avontuurlijk genoeg vond. Tja.
Tree Top Tower in Nationaal Park Jasmund
Na eerst wat rond gereden te hebben over dit eiland kwam ik uiteindelijk uit bij de Treetop Tower. Hier parkeerde ik mijn busje en maakte een wandeling door het bos. Midden in het bos hebben ze een houten looppad gebouwd. Als het ware loop je rondjes en dan heel langzaam omhoog. Eenmaal boven aangekomen kun je via een houten loopbrug oversteken naar een naastgelegen houten stellage. Ook hier wandel je in rondjes steeds meer omhoog tot je helemaal bovenaan bent komen. Hier kijk je over het Nationaal Park Jasmund heen en ik had hele mooie vergezichten. Zo keek ik over allerlei schiereilandjes heen en ik had een schitterend uitzicht over de ijskoude Oostzee.
Ostseebad Sellin
Hierna reed ik naar Ostseebad Sellin. Dit dorpje deed me denken aan Key West in Florida. Hier staan heel veel houten huisjes die allemaal geverfd zijn in de kleur wit. Ik moet eerlijk bekennen dat het ook allemaal Amerikaans aandeed. Helemaal aan het einde van het dorpje was een mooie pier waar ik over uit keek. Hierna maakte ik nog een mooie wandeling door de bossen en vanuit het bos keek ik over de krijtrotsen heen. Rügen is een heel mooi eiland maar om er nu 26 jaar achter elkaar te heen te gaan ???
Mijn kamertje. Wat wil je voor 25€ ?? 😂 #budgettraveling.
Wat een mooi stadje zeg hier helemaal in het noorden van Duitsland 🇩🇪.
Loop ik hier over straat me helemaal ondersteboven te genieten komt er zo’n klein hummeltje op haar mini-mountainbikeje achter me aan gefietst. Ik schatte haar vier of vijf jaar. Ze fietste me zeker 50 meter lachend na en riep steeds:’ hallo !’ Ik keek een paar keer om me heen maar ik zag in de verste verte géén vader of moeder die zich zorgen aan het maken was. Het voetgangersverkeerslicht stond op rood dus wachtte ik voor het zebrapad. Het meisje kwam naast me staan en ik vroeg haar in mijn beste steenkolenduits waar haar Vater en Mutter was. Ze antwoordde dat ze met haar vader en zusje onderweg was maar dat ze alvast vooruit was gefietst. Ik besloot te wachten tot haar vader aankwam.
Na vijf minuten zag ik de bezorgde kop van haar pa. Ik was al bang dat hij onderweg ergens een kroeg was binnengevallen maar dat kon alleen mij gebeuren bedacht ik me fluks. Vati zag me staan en kwam meteen met versnelde pas naar ons toe gelopen. Meteen begon hij op zijn kleine meid te foeteren. Man wat is Duits toch een fantastische taal om te schelden bedacht ik me nog. Hij maakte haar duidelijk dat het niet de bedoeling was dat ze zover voor hem uit zou fietsen. De auto’s op de weg zouden haar immers dood kunnen rijden. Hierop begon de kleine meid te huilen. De fearporn werkte snel en effectief. Er verscheen een dikke laag snot op haar bovenlipje en ik maakte snel de inschatting dat ze zeker drie keer met haar tong erover heen moest gaan om die kwijl weg te krijgen.
Fearporn. Wie is er niet mee opgegroeid ? ‘Trek je schoenen aan anders steekt je een bij in je voet !’
‘Ben lief anders krijg je niets van Sinterklaas en stopt hij je in de zak van Zwarte Piet en ga je mee naar Spanje’. Ik zie mijn klasmatties van de basisschool in Nuth nog altijd onder de schoolbanken duiken als Zwarte Piet vervaarlijk zwaaiend met zijn roe de klas binnenstormde.
Of deze dan. Die werkte ook goed bij velen. Als ik iets verkeerds deed of niet lief was als kind, pakte m’n vader de telefoon om naar het kindertehuis te bellen of ze daar nog een plekje vrij hadden. Uiteindelijk was er niemand aan de lijn en toen ik dat ontdekte kon ik weer vrolijk verder rellen 😂
Tijdens de middag bleef ik wel eens over op school. We waren meestal met zes kinderen waaronder een jongetje en zijn zusje. Die lieten altijd hun boterhammetjes liggen omdat ze liever speelden. Juffrouw Annie vond altijd dat alle boterhammetjes op moesten worden gegeten en zei dus:”van korstjes krijg je mooie borstjes”. Dat meisje liet dan haar pop vallen en at de bammetjes dan ook meteen op. Haar broertje begon dan altijd te jenken. Die wilde natuurlijk helemaal geen borstjes.
Maar er waren ook grappige leugentjes bij. Zoals een vriend van me uit Sittard altijd zijn zoontje voorloog als hij hem ‘s avonds ophaalde bij zijn ex in Beek. Die ging altijd helemaal uit zijn plaat als hij het reclamebord van de McDonald’s op de Rijksweg zag. Hij wilde dan altijd zo’n kindermenu en zette het op een schreeuwen in de auto. Mijn vriend maakte hem dan altijd wijs dat als het licht van de de grote gele “M” brandde, de McDonalds gesloten was. Hij trok dan weliswaar een gezicht alsof hij een emmer spruitjes had weggekaant maar hij stopte wel met blêren.
Het licht ging op groen. Ik mocht verder.
Salzspeicher
.
Holstentor
Belangrijkste laatmiddeleeuwse stadspoort in Duitsland gebouwd tussen 1464 en 1478.
Grosse Petersgrube
St.Marienkirche
De duivel 😈.
Lübecker Rathaus
St. Petri zu Lübeck
Mengstrasse.Siebente Querstrasse.Stolpersteine.
Medieval Courtyards of Lübeck
Grosse Kiessau
Trave
Altstrasse.Dinner: 10€ !!!Hotelleke voor 35€. Niet slecht voor deze prijs.
Iedere week krijg ik wel tien tips van lezers van mijn blogs. Na wat research verwerk ik die dan allemaal in mijn verzameling op Google Earth. Gisteren kreeg ik een tip van Tinka en wilde de tip niet meteen uitpluizen maar in mijn todo-lijstje schuiven omdat ik ergens in het noorden van Duitsland onderweg was en weinig tijd had. ‘s Avonds besloot ik toch de tip na te gaan. En warempel, ik zat er niet zo ver van vandaan ! Hoe toevallig was dit dan ? De plek had overal ter wereld kunnen zijn. Ernaar toe dus ! Vandaag ging ik op weg en kwam aan bij de oude eik in het bos. Een soort voorloper van het huidige Tinder 😂. Let’s see !
De liefdeseik
Hoe werkt het nu ? Mensen van over de hele wereld sturen liefdesbrieven naar deze liefdeseik. Zo hopen ze in contact te komen met de toekomstige liefde van hun leven. Hier hoef je niet te swipen zoals op Tinder. Hier moet je het doen met teksten zoals we dat in de jaren ‘80 deden op de middelbare school. Je schreef op een klein briefje je boodschap en heel snel, zodat niemand het zag, gaf je dit briefje aan de betreffende meid als je haar toevallig tegenkwam op de gang tijdens de lokaalwissel. Zo kon het wel eens gebeuren dat zo’n briefje dagenlang in je broekzak zat te branden. Gewoon omdat je elkaar misliep. Thuis heb ik nog heel wat van die ‘liefdesbriefjes’ in een schoenendoos bewaard. Van een Nicole, een Dorien, een Maud, een Yvonne, een Gwen, een Esther en nog wat andere meiden waarvan ik even niet meer op de naam kom. Jaja, ik had het een partij druk die tijd. Maar ik heb ze wel allemaal bewaard ☺️. Je bent wild en je jonkt wat.
De brieven
Tegenwoordig bereiken dagelijks wel 40 liefdesbrieven van over de hele wereld deze eik. Het briefgeheim geldt hier niet: de brieven worden door iedereen eruit gehaald, gelezen en meegenomen als ze in de schrijver of schrijfster geïnteresseerd zijn. Anders worden de brieven gewoon weer in het gat in de boom teruggestopt. Het schijnt dat sinds het bestaan van deze traditie zeker 100 huwelijken zijn gesloten dus een groot succes mag je de boom wel noemen (!)
De legende
De geschiedenis van de eik gaat ver terug en tot wel 500 jaar geleden. De legende gaat over de zoon van een Keltische prins, die door vijanden vastgebonden werd achtergelaten in het Dodau-woud. Hij werd die dag gevonden en bevrijd door een jong meisje. Om het meisje te bedanken plantte de edelman voor haar een jong, eiken boompje die met de eeuwen maar groeide en groeide tot een echte vent van een boom waarvan de stamomtrek nu bijna vijf meter bedraagt.
1891
Op 2 juni 1891 trouwde de dochter van de toenmalige hoofdboswachter Ohrt en de Leipzigse chocoladefabrikant Schütte-Felsche onder deze eik. Echter, de vader van het jonge meisje keurde aanvankelijk de relatie met de chocoladefabrikant af . Het echtpaar wisselde daarna maar in het geheim berichten via het gat in deze eeuwenoude eik. Zodoende leidde dit tot een prachtig huwelijk.
Postadres
De eik heeft sinds 1927 een eigen postadres:
Bräutigamseiche Dodauer Forst 23701 Eutin Germany 🇩🇪. Alle brieven die je naar dit adres stuurt worden door de postbode in het holletje in de boom geduwd. Kijk naar de foto’s: de brieven komen zelfs uit Canada, VS en Mexico !
Toekomst
Een paar jaar geleden verklaarden experts dat de eik in goede gezondheid verkeerde. Deutsche Post heeft er dan ook vertrouwen in. dat de eik nog vele generaties lang als ‘liefdesbrievenbus’ kan dienen.
Leuk detail
Op 25 april 2009 is de eik zelf getrouwd met de kastanjeboom de HimmelgeisterKastaniete Himmelgeist, een wijk van Düsseldorf. Deze laatste kastanje had tot 2015 ook een eigen postadres.
Het bos.Links naast de eik ben ik.Het verboden huwelijk in 1891.De postbode in 1912.
De gevonden brieven in de eik
Vandaag toch maar eens een testje gedaan en Frau Schröder van 78 👵 geappt. Het werkt ! still looking for love
Kun je het je voorstellen dat men na de tweede wereldoorlog een jeugdgevangenis bouwde op de plek van een concentratiekamp waar een kleine 45.000 mensen zijn omgekomen door ziekte of door uitputting van het harde werken in de klinkerfabriek op het terrein ? Dat men hoge muren bouwde om de jeugddelinquenten binnen te houden ? Als ze in Auschwitz een internaat hadden gebouwd zou de wereld op zijn kop hebben gestaan.
Vandaag was ik in concentratiekamp Neuengamme en ik was niet alleen. Honderden schoolkinderen liepen rond met een mapje met opdrachten onder hun arm. Heel goed om te zien dat men datgene wat hier 80 jaar geleden gebeurd is in de leerstof en ontwikkeling van een puber mee neemt. Zeker in deze tijden zou men dat op meer plekken op aarde mogen doen 🌍.
Neuengamme bezat geen gaskamers of vergelijkbare methoden om mensen massaal van het leven te beroven. Hier moest keihard gewerkt worden. Tot je dood er bij neer viel. De mensen in dit kamp, waren veelal krijgsgevangenen, gijzelaars, verzetsstrijders, Joden, RomaenSinti, homoseksuelen en Jehova’s getuigen maar ook de 601 mannen van de vergeldings-razzia van Putten in Nederland. Ongeveer de helft stierf dus op deze plek.
Het bekendste verhaal uit die tijd is die van twee Nederlandse profwielrenners. De één (Jan van Hout) was fel tegen de nazi’s en de ander (Cor Wals) had zich aangesloten bij de Nederlandse tak van de SS. Hij was in de jaren ‘40 mateloos populair maar toen hij op de wielerbaan verscheen met een SS-shirtje ging het Nederlandse publiek uit zijn plaat. Jan van Hout uit Valkenburg zat inmiddels in het concentratiekamp opgesloten en moest heel zwaar werk verrichten. Cor Wals was in die tijd een goede concurrent van Jan van Hout en liet zich overplaatsen naar het concentratiekamp toen hij hoorde dat Jan daar gevangen zat. Het schijnt dat Cor Jan heel zwaar werk liet doen. Het werk was zo zwaar dat Jan na een tijdje eraan bezweek en stierf. Op die manier schakelde hij de concurrentie uit. Na de oorlog kreeg Jan overigens 15 jaar gevangenisstraf in Nederland. Daarna werd hij overgeplaatst naar de staatsmijn Maurits in Geleen en werkte daar nog jaren door tot aan zijn pensioen. Hierna trouwde Cor met de weduwe van Jan (!) waarna de sportwereld op zijn kop stond waardoor hij het land moest verlaten en naar België vluchtte. Begin tachtiger jaren kwam hij terug naar Nederland en in 1994 overleed hij.
Rechts Cor Wals, de voormalig kampbewaarder die een relatie kreeg met de weduwe van Jan van Hout. Cor Wals met het SS-shirtje maakt de Hitler-groet na een overwinning. Jan van Hout 🚴♀️.Op de plek waar barakken hebben gestaan ligt nu het puin van de sloop.
Overblijfselen van muur
Op deze plek werd in 1970 het jeugdcentrum Vierlande in gebruik genomen. Protesten van de voormalige gevangenen en burgers liepen op niets uit. Pas in de jaren tachtig leidde dit tot een heroverweging van de politiek. In 2007 is het 149 x 220 meter grote complex gesloopt: dit fragment van de vijf meter hoge buitenmuur bleef staan als herinnering.
Een stuk muur van de jeugdgevangenis.
Klinkerfabriek
De klinkerfabriek werd tussen 1940 en 1942 gebouwd door gevangenen van het concentratiekamp Neuengamme. Een contract tussen de SS en de stad Hamburg bepaalde dat hier klinkerstenen moesten worden geproduceerd voor de geplande “Führergebouwen” aan de oevers van de Elbe in Altona.
Hier werden de klinkers gebakken. De karretjes rechts moesten handmatig naar boven worden geduwd. Lukte dat niet ? Dan een nekschot. Een stuk origineel barak.Originele bedden verzameld in het docu-centrum.Documentatiecentrum.De sierfonteinmaakte deel uit van een kleine tuin voor de comfortabel ingerichte SS-leiderswoning en werd door de SS gebruikt voor sociale doeleinden en ontspanning.Schuilkelder. Documentatiecentrum.Sommige gevangenen renden knettergek de prikkeldraad in. Nadat ze geëlektrocuteerd waren werden ze nog eens neergeschoten. Op deze manier pleegde men zelfmoord. Boekje met overledenen met doodsoorzaak. Een isolator van de stroomdraden.
Mijn favoriete gedeelte van Bremen is Schnoor. Dit is de oudste nog bestaande wijk van Bremen: slechts een paar blokken, maar helemaal volgestouwd met huisjes uit de 15e tot 18e eeuw. Waren dit oorspronkelijk arme vissershuisjes, tegenwoordig is het een autovrij winkelgebied met veel interessante winkeltjes, galerieën en cafés. Er was zelfs een straatje zó nauw dat ik er net doorheen paste.
Video
Markt Altstadt
De belangrijkste toeristische trekpleisters in Bremen bevinden zich in de Altstadt-regio. Het marktplein in het centrum van de stad, gedomineerd door de kathedraal St. Petri Dom, herbergt een aantal prachtige gebouwen uit de periode waarin Bremen zijn welvaart te danken had toen ze lid waren van de Hanze.
Het oude stadhuis staat samen met het Roland-standbeeld op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het werd gebouwd in het begin van de 15e eeuw en gerenoveerd in renaissancestijl in de 17e eeuw.
Kirche Unser Lieben Fraue.Kirche Unser Lieben Fraue.
St. Petri Dom
St Petri Dom heeft niet de schoonheid van bijvoorbeeld de Notre Dame in Parijs. Mijn eerste opmerking toen ik het zag, was trouwens: “Wauw, dat is spuuglelijk!” Toch is het een bezoek waard. Een groot deel ervan dateert namelijk uit de 11e tot de 14e eeuw.
Stadhuis van Bremen en Dom St Petri.
Rolandstandbeeld
Het Roland-standbeeld voor het Rathaus is ruim vijf meter hoog en is het grootste van 26 dergelijke beelden in Duitsland. Roland is blijkbaar een symbool van marktrechten en vrijheden.
Town Musicians of Bremen
Het andere beroemde standbeeld van Bremen staat naast het Rathaus; het toont een ezel met een hond, een kat en een haan op zijn rug, ter illustratie van een Grimm-sprookje genaamd “De stadsmuzikanten van Bremen.”
Böttcherstrasse
Bovenaan de ingang van de hele korte Böttcherstraße hangt een glanzend bas-reliëf genaamd Lichtbringer (Brenger van Licht) dat aan Hitler was opgedragen door Ludwig Roselius, de man die verantwoordelijk was voor de ontwikkeling van de hele straat in de jaren twintig. Volgens Wikipedia, de bron van alle kennis, verwierp Hitler het kunstwerk https://de.wikipedia.org/wiki/Der_Lichtbringer
Een wandeling door de Böttcherstraße toont enkele interessante architectonische contrasten. De gebouwen in expressionistische stijl uit de jaren twintig (Hitler vond die blijkbaar ook niet leuk) werden gerestaureerd na bombardementen in de oorlog. Eén gebouw werd echter in 1588 gebouwd en is nu het Ludwig Roselius Museum. Omdat ik maar twee dagen hier verbleef ben ik niet naar binnen gegaan, maar hier staat dus de persoonlijke kunstcollectie van Roselius.
Flüsseviertel
Becks brouwerij
Weser Promenade
Het was kutweer dus een wandeling langs de Weser vond ik niet echt aangenaam. Op zaterdag in de warmere maanden vindt er een rommelmarkt plaats, die goed combineert met een wandeling op de promenade langs het water, zo stond er in een boekje te lezen. Kiosken bieden je dan eten en vooral bier aan om je op de been te houden. Maar dat is het hem toch niet geworden.
Der Krieg
In mijn tocht door de stad werd me duidelijk hoe zwaar Bremen tijdens de oorlog is beschadigd. Zeg maar rustig: verwoest. Er zijn slechts enkele prachtige gebouwen bewaard gebleven uit de tijd dat Bremen een Hanzestad was. Veel van de gebouwen in Bremen zijn echter naoorlogs en -naar mijn mening- niet te pruimen. Tijdens mijn zoektocht naar verlaten bunkers kwam ik deze gebouwen voornamelijk tegen in de buitenwijken waar ook veel crapule woont (zoals Alte Neustadt). Blijf hier dan ook weg zou ik zeggen. Zelf had ik een hostel voor 15€ per nacht in die achterbuurt maar ik hou dan ook wel van achterbuurten. Niet teveel toch ? Mijn busje moest ik wel onder een brug naast twee uitgefikte auto’s, parkeren. Yep, ik maak het weer allemaal mee. In het hostel ben ik de enige blanke. De rest zijn allemaal asielzoekers en sort of dagloners: mensen die het hele land afreizen op zoek naar werk. De 28-jarige Suker komt uit Ivoorkust. Hij had een hoedje op en was supervriendelijk. Hij bleef de hele tijd maar vragen aan me stellen omdat hij de Duitse taal wilde leren. Ondertussen maakte hij zijn Halal-maaltijd klaar. Na de derde keer dat hij vroeg of ik eens wilde proeven zei ik maar ‘ja’. Het was goed binnen te houden. De hele avond hebben we verteld over ditjes en datjes. Zo zei hij dat hij de kop van zijn elektrische tandenborstel er afhaalde en deze in zijn koffer verstopte als hij de badkamer verliet. Ik vroeg waarom en hij zei dat de poetsmeid het gebruikte om het toilet schoon te maken als er géén fooi klaarlag. Ik was geschokt maar ik doe nu toch maar hetzelfde voor het geval dat. Vanaf vandaag jullie natuurlijk ook ! 😜.
DerZuckerbunker
Oorspronkelijk werd deze bunker in 1942 gebouwd als hospitaalbunker voor het nabijgelegen diakenenhuis. Achter de twee meter dikke betonnen muren zochten ziekenhuispersoneel, hun patiënten en bewoners bescherming tegen luchtaanvallen. De acht verdiepingen tellende diakenenbunker is ontworpen voor 1.500 personen. Ik heb gelezen dat er tijdens luchtaanvallen zo’n 8.000 mensen dicht bij elkaar hebben gezeten. Momenteel is er een club en een atelier gehuisvest.
GPS: 53.0877 8.78627
Bunker Pappelstrasse
In het ongeveer 1.800 vierkante meter grote hoekpand aan de Pappelstrasse/Moselstrasse zal de komende twaalf tot vijftien maanden ongeveer 20 miljoen euro worden geïnvesteerd. Wat hier gepland is, is een medisch centrum van vier verdiepingen met een oogkliniek aan de Pappelstrasse en de volledige renovatie en uitbreiding van de daarachter gelegen hoogbouwbunker. Grote delen van de bunker moeten worden gestript en er moeten ramen worden ingebouwd in de muren van gewapend beton, die tot twee meter dik kunnen zijn. Ik wens ze veel succes ! 🍀
GPS: 53.06948078703468, 8.787744337126648
Bunker B31
Deze bunker bevindt zich in het belangrijkste park van Bremen, het Bürgerpark. Het heeft vijf verdiepingen en bood destijds plaats aan 261 personen. Tijdens de laatste fase van de stadsverovering (april 1945) omvatte het park het laatste stukje serieus Duits verzet. De bunker was de commandopost van de garnizoenscommandant van Bremen, Werner Siber, en werd na een felle nachtelijke strijd veroverd door de Engelse troepen.
GPS: 53.08808848337861, 8.8278754287534
C178 bunker
De bunker was destijds uitsluitend een schuilplaats voor Bremer Vulkan-arbeiders. Tegenwoordig wordt het bovenste gedeelte van bunker C178 gebruikt door de muziekvereniging Kulturbunker Vulkan e.V, die ongeveer 20 bands de mogelijkheid biedt voor repetities.
GPS: 53.17569834835553, 8.59988984
U-Boot Bunker Hornisse
Deze Duitse U-boot bunker bevindt zich in Bremen. De bunker was 362m x 68m groot en het dak van de bunker was 4,5m dik. De bouw van de bunker door concentratiekampgevangenen is gestart in maart 1944 en is nooit voltooid. Later bleek echter dat zelfs de dikste gewapende beton daken niet bestand waren tegen de nieuwste bommen in het geallieerde arsenaal. Hornisse zou een dakdikte krijgen van 4,5 meter maar de Grand slam- en Disney-bommen drongen daar doorheen. Op de bunker is eind jaren ‘60 een kantoorpand gebouwd.
GPS: 53.1168615785716, 8.73576446426
Hostel Downtown Apartments
Voor 15€ per nacht mocht ik niet zeuren. Ik verbleef met een internationaal gezelschap. Een Afghaanse vluchteling, een Marokkaanse wegwerker en zijn jonge collega uit Elfenbeinküste (Ivoorkust). Ze waren aan het koken toen ik binnenkwam en meteen vroegen ze of ik iets wilde proeven. Natuurlijk !!
4-dorm helemaal voor me alleen. Ahmat uit Afghanistan en Suker uit Ivoorkust.
De Berlijnse Muur werd op 13 augustus 1961 gebouwd door het communistische regime van Oost-Duitsland en het verdeelde Berlijn 28 jaar lang. Hieronder op de foto verwijderen Oost-Duitse politieagenten prikkeldraad van een bakstenen muur terwijl andere politieagenten (op de achtergrond) de muur optrekken tot 4,5 meter hoogte bij de grens tussen de Franse en Russische sector aan de Bernauer Strasse. Op de foto onder sta ik op dezelfde plek waar de voormalige Berlijnse Muur liep.
De foto hieronder is genomen op hetzelfde kruispunt alleen aan de overkant ervan.
GPS: 52.540084 13.401721
Hieronder een vijfluikje. Alle foto’s zijn genomen in dezelfde richting als de foto linksboven.
GPS: 52.540084 13.401721
De Amerikaanse president Richard Nixon kijkt in 1969 over de communistische muur naar Oost-Duitsland tijdens zijn verblijf in de verdeelde stad. De foto onder maakte ik op dezelfde plek van de voormalige Berlijnse Muur bij de Checkpoint Heinrich-Heine-Strasse.
Lankestrasse
GPS: 52.4092258, 13.1014206
Wannseestrasse
GPS: 52.4094810, 13.1062583
Wannseestrasse
‘Was machen sie ?’, vroeg het oude mannetje. Heinrich was 85 jaar en had als peuter WWII meegemaakt en vanaf zijn 21e tot zijn 49e keek hij iedere dag tegen de Berlijnse muur aan die drie meter achter zijn voortuintje was geplaatst. Ik legde hem uit dat we met de fiets een soort speurtocht aan het houden waren. Dat we aan de hand van oude foto’s van de 160 kilometer lange Berlijnse muur op zoek waren naar de situatie nu. Er staat nog ongeveer 1.316 meter van de Berlijnse Muur (0,8%) maar in het gebied waar we nu waren stond helaas niets meer.
Zijn ogen begonnen te sprankelen want dit vond hij schijnbaar leuk. Hij vertelde dat hier inderdaad géén muurresten te zien waren maar dat we hier wel in het meest speciale stukje oost-Duitsland waren.
Hij maakte ons nieuwsgierig. Eigenlijk was dit stukje oost-Duitsland een soort enclave in west-Berlijn. Deze enclave bestond uit vijf kleine straatjes die omringd waren door VIER i.p.v. TWEE muren en er was slechts één kleine doorgang waardoor ze uit de enclave konden komen en die was op de plek waar hij woonde nl. op de Wannseestrasse. Als Heinrich en zijn vrouw boodschappen gingen doen moesten ze dus over dit drie meter brede straatje, over het bruggetje over het Glienickermeer naar Potsdam. De doorsnee ‘Berlijnse muur’ had inclusief alle obstakels een breedte van 100 meter maar hier was hij maar drie meter (!) en ook nog eens voorzien van een Todesstreifen, het gebied tussen de twee muren waarin je zonder pardon werd neergeknald als je je daarin begaf. Tussen 1961 en 1989 lieten 138 personen het leven tijdens hun verblijf in de Todesstreifen.
Ik wees op een paal zonder bordje in de grond. Hij vertelde dat daar altijd een bordje had gehangen met de tekst ‘American sector’. Maar iemand had dat ooit na ‘die Wende’ als aandenken er af geschroefd en nu stond alleen de paal er nog. Hij nodigde ons uit om bij hem binnen te komen. Om te komen proeven van zijn zelfgemaakte jam maar we hadden geen tijd. We gaven hem een hand en hij wenste ons nog een goed leven zoals hij -ondanks de muur- ook had gehad. Ik noteerde zijn adres en wellicht gaan we volgend jaar op bezoek.
GPS: 52.4096765, 13.1070163
Wannseestrasse
GPS: 52.4095694, 13.1071166
Wannseestrasse
52.4093941, 13.1097515)
Wannseestrasse
GPS: 52.4093941, 13.1097515
Mövenstrasse
52.4105642, 13.0988081
Engelbeckenhof
GPS: 52.505045, 13.418561
Bernauerstrasse
Op de foto boven verdringen Oost-Berlijnse burgers zich in de nieuwe doorgang aan de Bernauer Strasse naar West-Berlijn, waar de Oost-Duitse grenspolitie op 11 november 1989 delen van de muur neerhaalde. De middelste foto maakte ik op 2-11-23. De onderste foto stamt uit 1975.
Drieluikje GPS: 52.540509 13.404650
Conrad Schumann-plek
In 1961 sprong de 19-jarige Conrad Schumann over de prikkeldraad nadat hij gezien had dat een klein meisje die haar oma in oost-Berlijn had bezocht niet meer terug naar west-Berlijn mocht van de politie. Dit terwijl haar ouders uit wanhoop aan de andere kant van de draad stonden te schreeuwen. Hier werd een kind van zijn ouders gescheiden. Dit brak hem en hij vluchtte. De video hiervan werd wereldnieuws in die tijd en haalde alle journaals ter wereld. Het was een klap in het gezicht van de DDR; als je eigen soldaten al vluchten. In 1998 pleegde Conrad zelfmoord. Hieronder een video van de vlucht. De plek is nu helemaal veranderd.
Glinkastrasse
Naast de Dreifaltigkeitskirche werden in 1738 drie woonhuizen gebouwd en gebruikt als pastorie voor de predikanten van de kerk. De drie gebouwen overleefden de bombardementen maar één werd in 1945 door het Rode Leger verwoest.
Bernkastel Kues kennen we allemaal wel: het pittoreske stadje gelegen aan de Moezel en een geliefd uitstapje voor vele toeristen. Het heeft een typische Duitse uitstraling met een historische centrum waar we het gevoel kregen dat de tijd had stilgestaan. Hier staan prachtige vakwerkhuisjes waarvan de een nog schilderachtiger is dan de andere. Absolute topper is het Spitzhäuschen waarbij we het idee hadden dat het elk moment om kon kiepen. Met in ons achterhoofd dat het als sinds 1416 rechtop stond gingen we naar binnen om een kijkje te nemen.
Historisch centrum
Het stadje telt nog geen 8.000 inwoners die zich verdelen over Bernkastel op de rechteroever en Kues op de linkeroever. De meeste toeristen laten zich na een wandeling in een stoel wegzakken in Bernkastel en komen niet meer toe aan het Kues-gedeelte. Eigenlijk is het net één groote openluchtmuseum waar we het gevoel kregen terug te gaan in de tijd. In het historische centrum zagen we de kleine winkeltjes met streekproducten waaronder natuurlijk de befaamde moezelwijnen. Ook de typische toeristische winkeltjes zagen we hier genoeg.
Marktplein
De tweede grootste trekpleister is het marktplein welke helemaal omgeven wordt door vakwerkhuizen veelal in de typische rood witte kleuren geschilderd. Hier zagen we ook het 17de -eeuwse stadhuis en de St.- Michaelsfontein. Het was moeilijk een plekje op het terras te vinden want de tafeltjes waren continu bezet. Gelukkig vonden we rondom het Marktplein genoeg leuke steegjes met volop vertier zodat we aan ons trekken kwamen.
Angelica kijkt haar ogen uit.De eeuwenoude vakwerkhuizen, het Renaissance-stadhuis (1608), de charmante St. Michael’s bron (1606) en het pittoreske “Spitzhäuschen” (1416) zijn een spiegelbeeld van de middeleeuwen.Gebouwd werd de St. Michaels-bron in 1606 en is dus ouder dan het stadhuis erachter (gebouwd twee jaar later).De huidige gevel van het stadhuis is een prachtig werk uit de Duitse late renaissance (bouwjaar 1608).Op de linkerhoekpijler van de gevel op de begane grond bevindt zich nog de schandpaal waaraan criminelen met kettingen en handboeien werden vastgebonden.Het vakwerkhuis, gebouwd in 1416, is een uitstekend meesterwerk uit de Middeleeuwen.Das Spitzhäuschen van binnen (heel smal).
Kröv
Leuke bijkomstigheid. Op weg naar Bernkastel kwamen we door het wijndorpje Kröv. Op 8-jarige leeftijd (44 jaar geleden) heb ik in onderstaand appartement met mijn broer, vader en moeder een weekje doorgebracht. Laat ik nu vertellen dat ik de straatnaam nog kon herinneren en precies kon vertellen hoe het gebouw er uit zag. Angelica keek me aan zo van: hij wel. Toen we voorbij reden zei ik meteen: ‘dit is het huis’. Toen ik foto’s naar mijn moeder stuurde kon ze dat bevestigen. En dan maar zeggen dat bier slecht is voor iemands geheugen.
