Walking with a Cheetah

Wat te doen met Cheeta-weesjes ?

IMG_6743.jpg

Wat zou je doen als je deze Cheeta welpjes moederziel alleen in het gras zag liggen ? Het gebeurt maar al te vaak dat de moeders van deze welpjes vroegtijdig komen te overlijden door bijvoorbeeld een ziekte. Aangezien de jonge jachtluipaardwelpjes zich niet kunnen verdedigen belanden ze meestal in de buik van een roofdier.

Gelukkig zijn er in veel landen in Afrika weeshuizen die deze weesjes opvangen. In het Cheeta opvangtehuis van CCF in Namibië worden kleine cheeta-cubs of oudere cheeta’s die niet meer in het wild kunnen leven, opgevangen en verzorgd.

Niemand heeft ze ooit leren jagen. Het vlees dat ze hier iedere dag krijgen gevoerd moet voor ze in stukjes worden gesneden anders krijgen ze het niet afgeslikt. Ze kunnen geen vlees kapotscheuren laat staan een karkas met hun vlijmscherpe kaken en klauwen, open maken. Niemand heeft ze dit ooit geleerd, aldus de Amerikaanse oprichtster van de CCF organisatie, Dr.Laurie Marker waar we een kort gesprek mee hadden. Haar wereldwijde organisatie https://cheetah.org/ heeft tot doel om te voorkomen dat de cheeta wordt uitgeroeid.
Momenteel leven er 3000 cheeta’s in Namibië is daarmee is de populatie hier het hoogst van alle landen van Afrika.

Laurie Marker

Anatolische herdershonden

Zo wordt er hier research gedaan naar niet alleen het gedrag van de cheeta maar ook hoe bepaalde ziektes kunnen worden overwonnen. Namibië noemen ze ook wel de cheeta-hoofdstad van de wereld. In het gebied waar we nu zitten (Otjiwarongo) komen de meeste cheeta’s ter wereld voor. En we hebben er heel wat gezien ! Uit onderzoek bleek dat de meeste cheeta’s afgeschoten werden door locale boeren. Niet vanwege hun vacht of als trofee maar gewoon om hun veestapel te beschermen. Is natuurlijk wat over te zeggen. CCF ontwikkelde een programma waarbij Anatolische herdershonden uit Turkije werden getraind om de veestapel te beschermen.

De honden werden zodanig getraind dat ze een cheeta op grote afstand kunnen waarnemen/ruiken. Op dat moment beginnen ze massaal te blaffen waardoor de cheeta niet meer in de buurt durft te komen. De honden leven samen met schapen, geiten, ezels en ander vee zodat ze gewend aan elkaar zijn. Door dit truukje toe te passen werden er ineens bijna geen cheeta’s meer afgeschoten. We spraken met een aantal meiden die hier vrijwilligerswerk deden. Ze kwamen uit Engeland, VS, Duitsland, Australië en een meid uit Den Haag. Dit was natuurlijk wat anders dan 6 weken zomervakantie met je earphones op je hoofd iedere dag op het terras hangen of met je voetjes in het water hangen in een Maasplas. Wil je eens écht wat leuks en spannends maar vooral wat nuttigs doen ? Wordt dan vrijwilliger in een CCF organisatie in Namibië en vul dit formulier in: https://cheetah.org/volunteer-survey/

Zambia

Ook in Zambia heb je een soortgelijke organisatie waarbij ze jonge weesjes trainen om weer in het wild te kunnen worden uitgezet. Om wat geld bij elkaar te harken mag je met een jachtluipaard een wandelingetje maken.

IMG_6767

Je krijgt wel twee dringende adviezen mee:

1. Niet vóór haar gaan lopen want dan kan ze niet goed meer zien. Dan wordt ze pissed en kan ze gaan grommen.

2. Als ze op de grond ligt en je aait haar kan het zijn dat ze zich ineens omdraait. Op dat moment moet je je naar achteren laten vallen of snel opstaan. Zodoende ontwijk je de scherpe klauwen van het beest en spaar je je een armpje want die gaat er geheid vanaf als de nagels jouw huid doorboren.Bekijk het filmpje vooraan in de blog en je ziet me nog net snel opstaan.

IMG_6707
5 seconden voordat ik snel moest opstaan

Wanneer je ooit een kat hebt gehad, weet je dat deze dieren scherpe nagels hebben die ze op ieder moment in en uit kunnen trekken. Dit geldt voor alle katachtigen ter wereld, behalve het jachtluipaard. Bij deze dieren staan de nagels altijd in de “uitstand”. Ze kunnen niet ingetrokken worden. Dat heeft verschillende redenen. Jachtluipaarden gebruiken hun nagels namelijk constant. Zo hebben ze de nagels nodig om extra grip te hebben tijdens een harde sprint, maar ook wanneer ze een prooi willen overmeesteren en wanneer ze rondwandelen over het ruige terrein van de savanne. Zonder hun nagels zouden ze gemakkelijk uitglijden.

Jachtluipaard

IMG_6706.jpgIMG_6818.jpg

Het jachtluipaard is het snelste landzoogdier ter wereld. Hij haalt een topsnelheid van gemiddeld 100 km per uur. In ongeveer drie seconden kan hij een snelheid van tachtig kilometer per uur halen! De topsnelheid houdt hij echter maar ongeveer 30 seconden vast. Het komt niet vaak voor dat een jachtluipaard zo hard rent. Het kost veel energie. Een jachtluipaard haalt deze snelheden door de bouw van zijn lichaam. Hij weegt namelijk niet veel en zijn gewrichten zijn flexibel. Door de lange poten en het kantelen van zijn heupen en schouderbladen kan de jachtluipaard extra grote sprongen maken. Doordat hij zijn nagels niet kan intrekken, dienen deze als grip tijdens de zigzaggende achtervolging. Het zijn eigenlijk een soort noppen die wij hebben onder onze voetbalschoenen!

IMG_3586.jpg

Dancing with killers (prison without walls)

This blog is in English and in Dutch (for the English version you have to scroll down)

Bezoek een gevangenis zonder muren op de Filipijnen

In Puerto Princesa op het eiland Palawan (Filipijnen) staat de bijzondere Iwahig gevangenis. Deze gevangenis is uniek omdat er geen muren omheen staan. Iedereen kan zomaar weglopen. De gevangenis en het land eromheen hebben een oppervlakte dat ongeveer twee keer zo groot is als Parijs en bijna 3000 gevangenen werken en leven hier samen alsof het een groot dorp is. Angelica en ik konden deze gevangenis gewoon binnenwandelen en zien hoe het is om hier te wonen en te leven. Er is altijd wel een gevangene die je wat kan vertellen over zijn leven hier.

IMG_2442.jpgIMG_2438.jpgWanneer je in de Filipijnen een grote misdaad pleegt zoals een moord, kom je de eerste jaren waarschijnlijk terecht in de gevangenis in de hoofdstad Manila. Daar zit je met 300 gevangenen in een cel van 150 m2. Om de beurt mag er iemand een paar uurtjes slapen. Daarna wordt hij wakker gemaakt zodat een ander even kan gaan liggen. Na een aantal jaar je goed gedragen te hebben, heb je kans op een overplaatsing naar de Iwahig gevangenis op Palawan. IMG_2495.jpgIMG_2504.jpgHier werken ze met drie afdelingen; maximum, medium en minimum. Op welke afdeling je zit, is afhankelijk van je gedrag en hoeveel jaar straf je nog te gaan hebt. Elke afdeling heeft een andere vorm van vrijheid binnen de gevangenis. De medium en minimum gevangenen zitten niet opgesloten en werken enkele dagen op de rijstvelden binnen de gevangenis. In hun vrije tijd zijn ze daadwerkelijk vrij om te doen wat ze willen binnen het grondgebied van Iwahig.

IMG_2445.jpgDe gevangenis lijkt gewoon op een rustig dorp met een ontzettend mooie omgeving. De gevangenen lopen niet weg omdat de kans groot is dat ze niet ver komen. Wanneer ze dan gepakt zouden worden, krijgen ze extra jaren celstraf en moeten ze terug naar de gevangenis in Manila. Dit is ook de reden dat er bijna geen incidenten van geweld of diefstal voorkomen. De mensen zijn blij met de vrijheid die ze hebben en willen dit niet op het spel zetten.

IMG_2506.jpgJe hoort de verhalen die vaak erg aangrijpend zijn en hoewel de meeste mannen er vrij ruig uitzien, zijn ze eigenlijk poeslief. Ze vinden het ontzettend leuk dat je langskomt. Ze genieten er van om je belangrijke levenslessen te leren over de waarde van familie en dat mensen daadwerkelijk kunnen veranderen. Daarnaast zijn ze gek op dansen, rappen en zingen dus je kan zeker rekenen op een optreden.

IMG_2437.jpgJason zit een straf uit van 23 jaar. Hij vermoordde de twee moordenaars van zijn vader, moeder en zusje die op een avond aan hun deur stonden. Tegen zijn advies in maakte zijn vader destijds toch de deur open. Met twee pistoolschoten werd hij vermoord. Daarna stormden de twee overvallers naar binnen en schoten hun magazijn leeg op de rest van het gezin. Zwaargewond werd Jason afgevoerd naar het ziekenhuis. Wonder boven wonder overleefde hij deze meervoudige moord. Jaren later zag hij de overvallers in zijn dorp rondlopen. Ongestraft. De politie deed niets. Steeds als hij ze tegen kwam lachten de twee hem uit. Hij besloot wraak te nemen. Op een dag kocht hij een pistool, wachtte de overvallers op en schoot ze allebei dood. Daarna fietste hij naar het politiebureau, vertelde wat hij gedaan had en werd meteen gearresteerd. Hij kreeg 23 jaar cel. Hij heeft 8 jaar in de gevangenis van Manila gezeten. Nu zit hij hier en heeft nog maar 12 jaar te gaan. Tijdens ons gesprek kwam een Filipijnse jongedame in een tennisrokje aangefietst. Ze was op vakantie in eigen land en kwam al een paar dagen langs om met de jongens te gaan tennissen. Mooi toch ?

IMG_2463.jpgBen je van plan om langs te gaan, kom dan vooral niet met lege handen aan. Koop vooraf wat lekkers en een paar pakjes sigaretten. Hier zijn ze erg blij mee want ze hebben zelf geen geld voor dit soort dingen. Met het werken op de boerderij verdienen ze eten voor de week maar dit is niets bijzonders. Als vrouw is het daarnaast gepast om je een beetje bedekt te kleden. Er zullen ook gevangenen zijn die je een rondleiding geven binnen het gebied en aan het einde om wat geld vragen. Kom dus niet met een lege portemonnee maar zorg dat je wat briefjes van 100 Pesos bij je hebt. Je kunt ook allemaal spulletjes die ze zelf gemaakt hebben kopen. Probeer niet te veel in discussie met ze te gaan. Ze probeerden te achterhalen hoeveel straf ze zouden hebben gekregen in Nederland. Jason stelde Angelica de vraag wat zij nu vond van het feit dat hij die dubbele moord had gepleegd. Op dat moment moet je even slikken en een tactisch antwoord geven. Ik bedoel: je zit wel tussen 300 moordenaars 😉

IMG_2512.jpg

Visit a prison without walls in the Philippines

In Puerto Princesa on the island of Palawan (Philippines) there is the special Iwahig prison. This prison is unique because there are no walls around it. Anyone can just run away. The prison and the land around it have an area that is about twice as big as Paris and almost 3000 prisoners work and live together as if they were in a big village. Angelica and I could just walk into this prison and see what it’s like to work and live here. There is always a prisoner who can tell you something about his life.IMG_2478.jpg

When you commit a major crime such as murder in the Philippines, you will probably end up in prison in the capital Manila in the first years. There you live with 300 prisoners in a cell of 150 m2. Someone can sleep for a few hours. Then he is awakened so that another person can lie down. After a few years you have behaved well, you have a chance of a transfer to the Iwahig prison in Palawan. Here they work with three departments; maximum, medium and minimum. Which department you are in depends on your behavior and how many years you still have to stay.

IMG_2508.jpgEach department has a different form of freedom within the prison. The medium and minimum prisoners are not locked up and work on the rice fields within the prison for a few days. In their free time they are actually free to do what they want within the territory of Iwahig. The prison just looks like a quiet village with an incredibly beautiful environment. The prisoners do not run away because they will not get far. When they get caught, they get extra years in prison and have to go back to the prison in Manila. This is also the reason that there are almost no incidents of violence or theft. People are happy with the freedom they have and do not want to risk this.

IMG_2428.jpgYou hear the stories that are often very poignant and although most men look pretty rough, they are actually very cute. They really like it that you come along. They enjoy learning your important life lessons about the value of family and that people can actually change. They are crazy about dancing, rapping and singing so you can certainly count on a performance.

IMG_2511.jpgJason is sentenced to prison for 23 years. He killed the two murderers of his father, mother and sister who were standing in front of  their door one evening. Against his advice, his father opened the door. He was murdered with two gunshots. Then the two robbers rushed in and emptied their guns on the rest of the family. Jason was taken off to hospital severely wounded. Miraculously, he survived this multiple murder. Years later he saw the robbers walking around in his village. Unpunished. The police didn’t do anything. Every time he came across them, the two laughed at him. He decided to take revenge. One day he bought a gun and shot the two robbers. Then he went to the police station, told what he had done and was immediately arrested. He was sentenced to prison for 23. He spent 8 years in Manila prison. Now he is here and has only 12 years more to go. During our conversation, a young Filipina lady stopped by in a short tennis skirt. She was on holiday in her own country and came along for a few days to play tennis with the boys.

If you intend to visit this place, do not approach empty-handed. Buy some goodies and a few packs of cigarettes in advance. They are very happy with this because they have no money to buy those things themselves. With working on the farm they earn food for the week but this is nothing special. As a woman, it is also appropriate to dress a bit covered. There will also be prisoners who give you a tour of the area and ask for some money at the end. So do not come with an empty wallet but make sure you have some 100 Pesos notes with you. You can also buy all the things they have made themselves. Do not try to argue with them too much. They try to find out how much punishment they would have received in the Netherlands. Jason asked Angelica aabout her thoughts that he had committed that double murder. At that moment you have to swallow and give a tactical answer. I mean: you’re among 300 murderers;)

Alien Giger Bar…

Aliens

Wil je eens een echte aparte bar bezoeken of ben je een fan van de kaskrakers Alien of Predator, kijk dan eens naar deze bar. Het is tegelijkertijd griezelig en cool. Je moet deze plek eigenlijk gewoon eens zelf zien. De bar is heel speciaal ingericht en we hadden het gevoel alsof we in de buik van moeder-Alien zaten te drinken. Ik bezocht deze bar met mijn mooie nichtje Verena in Gruyères en we waren allebei overweldigd door de creatie van de kunstenaar Hansrudi Giger: de ontwerper van de microfoonstandaard van Jonathan Davis, frontman van metalband Korn maar ook de ontwerper van de buitenaardse wezens in de kaskrakerserie Aliens uit de jaren ´80.

Stap gewoon naar binnen en je mond valt open van verbazing. Het is alsof je een filmset binnen stapt. H.R. Giger ontwierp de bar op een manier die de 400 jaar oude gotische architectuur vertegenwoordigt. Hij versterkt het spelonkachtige effect met dramatische skeletbogen die over het plafond zwaaien. Onder deze benige gewelven staan schelpachtige stoelen met een hoge rugleuning. Ze waren oorspronkelijk ontworpen voor de Harkonnen-troon voor de Dune-film die nooit is gemaakt. Wat een spannend gevoel om  te mogen kruipen in een van deze ruggengraatstoelen bij de ronde ramen, en het gevoel te hebben dat je word opgeslokt door een intergalactisch beest. 

Tip:

De Gigerbar is enorm populair bij toeristen, dus probeer lunchtijd en andere spitsuren te vermijden. Het kan zijn dat je even moet wachten om plaats te nemen aan de tafel van je voorkeur. We hebben ons best gedaan om wat foto’s te maken, maar het was erg moeilijk om ze vast te leggen met al die bezoekers in de buurt. De Gruyères Giger-bar is eigenlijk de vierde bar die ooit is gebouwd. Dit is de enige bar die nog open is. Zoals je kunt zien op het menubord, serveert Bar HR Giger drankjes en kleine snacks, inclusief thema-items. Verena bestelde een Alien-koffie, het visueel meest interessante gerecht dat op een houten dienblad met kleine schuimgebakjes en honingkruidenlikeur wordt geserveerd. Ik bestelde een Giger Mojito. Bezoek trouwens ook eens haar website Derde Etage .

Als je de Alien-serie uit de jaren tachtig hebt gezien herken je misschien wel de klauwen van het beest. Klauwen die mensen uit elkaar trokken waarbij het bloed in het rond spoot. Vergeet ook de dubbele kakenrij van het beest niet !  De impact van Alien leverde de Zwitserse kunstenaar in 1980 een Academy Award op voor de beste prestatie in visuele effecten. Het Oscar-beeld is te zien onder een van de oude trappen in het museum. Dus: eerst even een lekker drankje doen in de Giger-bar. Daarna even het Giger-museum in en tot slot in één van de restaurantjes genieten van een typische Gruyère raclette. Een geurend kaasje wat nog lang in je neus zal blijven hangen. Yummiee ! GPS: 46.584251821900054, 7.082280455600975

IMG_3859 2.jpgIMG_7977

FullSizeRender 6

IMG_7967

FullSizeRender 7

FullSizeRender 9

IMG_7979 2

Abandoned chemical Nazi-factory (English)

Wanna check out this place ? Sent a message with your request to Ran Groetjes (FB-Messenger)  and get the GPS-coordinats.

Abandoned since 1999 and falling into disrepair, the Chemiewerk Rüdersdorf resembles a post-apocalyptic world, just outside of Berlin.  After a short walk along the railway track over the riverbridge we were not prepared for the sheer vastness of this abandoned place, it loomed before us surrounded in razor-sharp wire, like something out of a zombie movie.

IMG_7106

The history of the factory dates back to 1899 starting its life with “CO Wegener” a company which built a cement plant at this location. This was a strategic choice given that the industrial processing of quicklime and cement was carried out in the nearby Rüdersdorf. During World War II the site was then used by the Nazis for the production of synthetic bauxite used in the process of aircraft production. Germany was almost entirely dependent on Hungary and Yugoslavia for bauxite during the war and the British attempted to stop the bauxite trade by sending undercover agents in, however, this did not go to plan. As with many buildings in East Berlin, the Soviets dismantled the plant after the war, then in 1950, it was used to make animal feed and other farming materials.IMG_7097

There are several buildings to explore and this at site you cab climb to dizzying new heights. If you suffer from Vertigo or a fear of heights then this might not be the location for you. Climbing up the exposed concrete stairways to the top of the eight-story-high silo tanks is not for the faint-hearted – especially when there are large holes in the floor that would have you fall straight through to the bottom (not to mention the gap between the stairs and the floor that you have to jump over).IMG_7117

The roofing is quite unstable so I would not recommend walking on it, but if you fancy making across this rickety bridge then be my guest. Just remember if you are on German health insurance you most likely will not be covered…IMG_7107

Items are left in disarray as if there was a swift evacuation, chemical bottles fill rooms and meticulously handwritten documents are scattered throughout the ruins.  The factory has been used for several movies including ‘Enemy at the Gates’ and ‘The Monuments Men’. I can see why – the beauty and epic presence of these buildings is nothing short of cinematic.IMG_7092

Plans to make something out of the location were rejected,  and the thick reinforced concrete and enormous contaminated sites put many companies off furthering these proposals. Now it is just left to nature and the outcasts of society. As with any urban exploration, I urge you to not destroy or vandalise anything, it ruins the experience for others and often makes these places more off limits then they already are due to security. Remeber our credo: take nothing but pictures and leave nothing but footsteps.IMG_7115IMG_7121IMG_7094

 

Disclaimer: I never claimed that I visited this place. Nor did I advise or force anyone to visit this place. Entering such buildings is prohibited and can be punished with high fines or in some countries you may be fined with a prison sentence.

The Hills Have Eyes

An abandoned horror film set sits eerily along a highway through Hollywood’s “door to the desert.”

Wanna check out this place ? Sent a message with your request to Ran Groetjes (FB-Messenger)  and get the GPS-coordinats.

An American-style gas station is waiting for you on the highway out of Ouarzazate (Morocco). It’s not a hallucination; rather it is the set used for the 2006 horror film “The Hills Have Eyes.” It was here, at this gas station, that the film’s protagonists are advised to take a gory, gruesome “shortcut.”

Even for those who aren’t familiar with the movie, the old station is a chilling sight. Supposedly, the eerie movie set looks so real people occasionally mistake it for an actual gas station. Smashed, weathered cars rust outside. Glass bottles glitter in the trees, and creepy puppets peer out from unexpected places.

The gas station sits along the highway that runs through a small commune outside Ouarzazate, a city known as Hollywood’s “door to the desert.” It’s a hotspot for desert-based film sets and on-location shooting.

Unfortunately the “diner” is not accessible, but make sure to take a peek through the window. Old props, like cans of soda and food, glass jars, and a handful of flags, sit undisturbed throughout the space. The dust-coated items make it look like the decrepit diner was abandoned in a hurry.

Trailer the Hills have Eyes (2006)

Tourist-o-meter Rating: 1/10. Not many people know this place because it’s far from our beds. But when you are in the area just check it out at 30.922783, -7.233020.
Disclaimer: I never claimed that I visited this place. Nor did I advise or force anyone to visit this place. Entering such buildings is prohibited and can be punished with high fines or in some countries you may be fined with a prison sentence.

Corona darten

“Waar zullen we dit jaar heen gaan ? Met het vliegtuig gaat het hem niet worden, zei ik tegen Angelica. Nog veel te leip met dat Corona-gedoe. Pak een dartpijl en gooi hem op de kaart van Europa. Daar waar hij landt gaan we heen met de auto”.

Guess what. Het wordt drie weken achter de kist met brokjes voor Jacky ….

Moldavië 🇲🇩

Slechte wegen

Om 08:45u vertrokken we vanuit Varna Bulgarije. Na zes uur gereden te hebben bij temperaturen van 30c gingen we de Bulgaars/Roemeense grens over bij het plaatsje Oancea. De controle op gestolen auto’s was heel intensief. Vanaf nu was het nog drie uur rijden naar de camping ten zuiden van de hoofdstad Chișinău. Werkelijk overal werd aan de weg getimmerd. Niet dat ze dan een weg afzetten met een harde afzetting. Neu, auto’s, vrachtwagens en motoren rijden gewoon over de platgereden stol. Kwestie van wat lucht uit de banden laten en go ! De stukken weg die wél verhard waren bestonden uit asfalt van 20 jaar oud. Overal zagen we gaten in de weg die ik continu moest ontwijken. Uuuuurenlang.

Slechte wegen Moldavië 🇲🇩

Dit zijn de Moldavische plaatsnaambordjes, echte bouwwerkjes.

Armste land van Europa

We reden door het golvende platteland welke vooral bedekt was door landbouwvelden, afgewisseld door bossen. Moldavië is een van de onbekendste en armste landen van Europa. Dit merkten we goed. Een halve liter bier op een terrasje kostte ons circa 0,75€ en voor een goede maaltijd in een simpel restaurant betaalden we 7,50€. Dit is een écht vleesland. Op ieder bordje lag een flinke homp vlees. Hier géén greenshit-types. Ook werd hier op de terrassen gewoon bier en wijn gedronken. Voor een kop heet water met een schijfje citroen was hier geen plek. Hier heb je geen groene teenage-cyberbullies die bij volle maan een uur lang de rug likken van zo’n dopekikker en dan op hun blote voetjes midden in het bos in hun blote tummie volgesmeerd met zwarte bosbessenjam hallucinerend rondjes dansen om zo’n paddenstoelkring.

Nauwelijks toerisme

Het is tevens ook een van de minst bezochte landen van Europa. We zijn op drie dagen tijd geen enkele toerist tegen gekomen. Pas even na 20:00u arriveerden we in het donker bij de camping hetgeen eigenlijk geen camping was maar een grasveldje van een hotel. Douchen zouden we kunnen doen op een hotelkamer 😂. Tja, wat wil je ? Iedere toerist is welkom. Per jaar komen slechts 11.000 toeristen naar dit land. Alleen Maastricht had vorig jaar al 1,2 miljoen overnachtingen. Geld is dus geld !

Hoofdstad Chișinău

In dit land kwamen we nauwelijks toeristen tegen. De hoofdstad Chișinău (spreek uit: ki-shi-nev) getuigt van grijze armoede en rechtlijnige Sovjetbouw. Ik vond het interessant om te zien maar mijn definitie van “mooi” is anders. Achteraf kwamen we erachter dat de voormalige Sovjet-Unie staat bestaat uit een aantal autonome regio’s waarvan we van te voren niet gecheckt hadden of onze auto hier wel verzekerd was. Niet slim. Één van die regio’s is Gagaoezië, welke in het zuiden van Moldavië ligt. Deze regio wordt – in tegenstelling tot Transnistrië – als autonoom erkend door de Moldavische regering. Hier wonen de Gagaoezen, een van origine Turks volk. Behalve Transnistrië kon ik van te voren géén enkele bezienswaardigheid van Moldavië opnoemen. Een saai land in onze beleving. We moesten onze verwachtingen even downgraden en besloten gewoon te genieten van het normale boerenleven op het land en de Russische sfeer in de hoofdstad Chișinău.

Maramures

Arme regio

Een paar jaar geleden bezocht ik met een vriend in Roemenië de populaire regio’s Muntenia en Transsylvanië. Dit jaar wilden Angelica en ik eens naar het noorden gaan. Naar regio Maramureș nabij de grens met Oekraïne. De voornaamste redenen om naar deze arme regio te gaan waren de vette houten kerken en de Roma, een groep zigeuners die hier sterk vertegenwoordigd is. Ook het typische platteland leven zoals onze grootouders dat beleefden in de jaren ‘50-‘60 is hier nog goed te zien.

We kwamen door nog ongerepte dorpjes met kleine buurtwinkeltjes waar oude mensen de kost probeerden te verdienen met de verkoop van verse, locale producten zoals zelfgemaakte jam die stijf stond van de suiker en zelfgebrouwen bier. De lokale jeugd wipte af en toe nog eens binnen zoals wij dat vroeger in de jaren ‘70 ook deden. We gingen dan met vijftig cent in de pocket los snoep kopen in het kruidenierszaakje om de hoek. Ik had dorst gekregen en stopte onze Getaway Van 🚐 bij een klein kruidenierszaakje in een klein dorpje waarvan ik de naam natuurlijk al lang weer vergeten ben. Ik wilde een gekoeld blikje cola afrekenen en moest 2 Lei betalen (0,40€). Het oude vrouwtje had niet terug van 100 Lei (20€). Ze bleef maar tegen me praten terwijl ik er de ballen van begreep. Ik had van inmiddels zeven landen vreemde valuta in mijn beurs dus keek ik alles nog eens goed na. En jawel hoor: ik had nog precies drie Lei gepast. Haar oude buurman van 86 jaar kwam ons ook even gedag zeggen. Hij liep richting ons busje en maakte de deur waar Angelica zat, open. Hij begon meteen als een echte baas haar onderarm te kussen. Boven zijn stoppelbaard verscheen een brede glimlach en zijn drie laatste voortanden bleven niet onopgemerkt. Zijn hele linkerbovenkaak was rot. Ik zou die gelijk door een tandarts eruit hebben laten slopen en deze hebben laten vervangen door een net eethoekje. Maar die mogelijkheden hebben ze hier allemaal niet. De oude boef was het sjansen nog niet verleerd.

Vroeger

Een gezin met paard en wagen hobbelde voorbij. Moeder de vrouw zwaaide naar ons en natuurlijk wuifden we terug. De ene Lada na de andere Lada tufte langs. Kinderen zaten gewoon zonder riem op de bijrijdersstoel zoals wij dat vroeger ook deden. Knalde je met je porem tegen de voorruit dan kreeg je gewoon een veeg uit de pan want dan had je je niet goed vastgehouden.

Of dat je als kind op de achterbank zat met twee zware shag-rokende ouders. Dan vroeg je met dikke, tranende ogen en een kokhalzend kotsstemmetje of het raampje niet een beetje open mocht. Maar dat mocht dan niet want dan kreeg pappa een stijve nek van de tocht. En ieder jaar toch maar weer asbakjes van klei bakken voor zijn verjaardag. Op vandaag durven veel vaders nog geen asbakje meer in huis te nemen, bang voor het allesverwoestende commentaar van hun alles beter wetende spruit. Kinderen voetbalden in dit dorpje op straat en speelden tikkertje op het schoolplein. Nee, hier was (nog) géén plek voor de toetsenbordmaffia zoals we die bij ons kennen.

Houten kerken

We zagen in ieder dorp houten Roemeens-Orthodoxe puntkerken met spitse torens. We bekeken kloosters met mannelijke en vrouwelijke parochiepriesters in traditioneel zwart gewaad en zo’n Tommy Cooper hoedje maar dan in het zwart. De meeste vrouwelijke kerkgangers waren hierbij gesluierd. Die kerken zijn allemaal in een nevel gehuld waarbij de eerlijkheid me gebiedt te zeggen dat dat geen nevel is maar gewoon rook. Yep. Rook van een brand.

Hadambu Monastery
Sihastria Monastery
Mãnãstirea Humorului
Mãnãstirea Humorului
Mãnãstirea Humorului
Merry Cemetery, Săpânţa
Budesti Josani church
Budesti Josani church
Peri-Săpânţa Monastery
Peri-Săpânţa Monastery

Fikkie

Werkelijk alles gaat hier de lucht in. Er is altijd wel een vuurtje wat fikt. We stonden op een berg en keken omlaag. Óóoveral zagen we fikkie. En dan die brandmeur. In principe vind ik het wel lekker. Ik zeg dan altijd: Ardennen ! Mijn hersenen maken schijnbaar een link tussen brandgeur en Ardennen. Een gezellige geur ! Maar hier zijn ze er ook niet vies van wat plastic er bij te mieteren. Ik weet het bijna zeker dat als je hier in Roemenië de communie doet er altijd wel een kadootje tevoorschijn komt waar je eerste aansteker bij zit. Ik vroeg een man bij het restaurant waarom hier op het platteland alles in de hens ging. Hij vertelde dat door de hitte de slangen in hun holen kropen en dat ze dan dus niet meer de landarbeiders konden bijten. Niet dat ze giftig waren maar het deed natuurlijk wel pijn. Ik moest dit even laten bezinken. Zat ie me nu te Belgen of wat ? Schijnbaar niet want hij ging gewoon verder met zijn dingetje.

Biserica Sf.Nicolae

Elena en Dimitri

Toen we een uurtje later het dorpje uitreden viel mijn oog op een tuintje. Een oud vrouwtje stond in de deuropening van haar woning en zwaaide met haar stok in haar hand om goedendag te zeggen. Ik stopte de bus en stapte uit om even te kijken wat ze allemaal aan het doen was. Ik keek naar haar blote voeten. Haar tenen en voetzolen zaten helemaal onder de eelt. Haar vingers stonden krom van een leven lang hard werken. Ik vroeg met handen en voeten of ik het poortje mocht openmaken want ik wilde naar haar toe komen. Ze knikte instemmend. Even later gaven we haar de hand en ook haar man was ineens van de partij. Elena en Dimitri waren beiden 91 jaar oud en voerden nog iedere dag kun kippen, koe, kalfje, twee varkens en twee schapen. Met een mesje sneed ze appels in vieren en gooide die in een emmer water. Daar boven op kwam wat krachtvoer en met haar linkerkruk roerde ze de emmer om. Dimitri mikte de emmer daarna in de varkenstrog waarop de twee varkens meteen aan de slag gingen. De was werd nog buiten gedaan met water uit een beekje. We werden hier verwend met bezigheden die onze grootouders vroeger gewoon waren te doen. Dit was gewoon een throwback van 50-60 jaar (!). Waar zie je dit nog ?

Camping Green Place, Ocna Sugatag.

Mari en Adi zijn twee Roemeense mensen die deze camping zelf hebben gebouwd. Ze waren helaas niet thuis toen we aankwamen. Hun zoon van 13 ontving ons echter goed en tapte meteen twee biertjes ! ‘s Morgens vroeg pas maakten we kennis met Mari. Angelica kreeg een mooie tas van haar 🤗.

Camping Green Place, Ocna Sugatag
Bier uit het vat !
Buiten douchen !
Camping vlakbij de grens met Oekraïne

Transnistrië, het land wat niet bestaat

Standbeeld Lenin

Op weg er naar toe

Twee jaar geleden wees onze vriendin Tinka me op een artikel in een magazine. Het artikel ging over een land wat niet bestond: Transnistrië, een klein territorium dat bijna twee keer zo groot is als onze provincie Limburg. Ik was meteen verkocht. Kijk, dit zijn nu plekjes welke ik interessant vind om naar toe te gaan. Als ik moest kiezen tussen 10 dagen chique doen op Ibiza of een dagje Transnistrië dan wist ik het wel. Toen we in Chișinău, de hoofdstad van Moldavië waren hadden we al een goede indruk gekregen van wat we zouden aantreffen: een back tot the USSR-gevoel met allemaal die grote, grijze, foeilelijke betonnen gebouwen. We waren al vroeg van onze camping aan de rand van de hoofdstad vertrokken om het grensgebied met ons busje te gaan verkennen. Of er een mogelijk was dat we problemen zouden gaan krijgen bij de zwaarbewaakte grens. We hadden het plan om ons busje bij de grensplaats Bender neer te zetten en dan te gaan kijken of we met de lokale bus de grens over konden steken. Ik had namelijk gelezen dat de controle door het leger dan minimaal zou zijn. Vergeet niet dat het voor Moldaviërs wél mogelijk was om Transnistrië te bezoeken maar voor mensen uit Transnistrië was dit alleen mogelijk met een visum welke héél moeilijk te krijgen was. In principe dus een soort DDR-verhaal (!). Na een uurtje over hobbelige wegen gereden te hebben zagen we wat raars.

Grens Moldavië-Transnistrië
De naam van het stadje staat vermeld met groene tekst: Bender
Drukte aan de grens. Dit fenomeen kennen we in het westen niet meer.
De rij voor het vignet. Binnen stond het vol.

Overal stonden zwaar bewapende soldaten langs de weg en een wegversperring zorgde ervoor dat ik in de remmen moest. Ik opende het raampje en vroeg aan de norse soldaat wat er aan de hand was. “Jullie gaan nu Transnistrië binnen zei ie, mag ik jullie paspoorten zien ?”. Dju, wat is dit dan ? Had ik me dan zo erg in de planning vergist ? Ik meende op Google Maps gezien te hebben dat Bender nog in Moldavië lag maar “helaas” lag dat dus in Transnistrië. We konden niet doorrijden want in Transnistrië was ons busje niet verzekerd. Ons omdraaien zou achterdocht opwekken dus ik zei tegen de soldaat dat ik ons busje even langs de weg zette. Teleurgesteld zaten we te piekeren wat we moesten doen. We besloten toch door te rijden. Dan maar onverzekerd rondkarren door dit land waar Buitenlandse Zaken helemaal niets voor je kon betekenen in geval van nood. Ook internationale organisaties als Interpol hebben er niets te zeggen. Regelmatig hebben reizigers last van deze situatie. Ze mogen weliswaar vrij rondreizen door Transnistrië, maar kunnen in geval van een incident nergens terecht. Er zijn immers geen ambassades of consulaten. Sommige reisagenten weigeren zelfs een reis door Transnistrië te boeken.We reden dus tóch door maar eerst moesten we nog een autovignet kopen bij het douanekantoor. Er stond een hele lang rij voor het muffe kantoortje dus dat werd old Russian style wachten geblazen. Aangezien engelengeduld niet mijn beste karaktereigenschap is zakte me de moed al in mijn schoenen bij het zien van de ambtelijke traagheid van het afwikkelen van autovignetten. Hier had ik geen zin in en stampvoetend liep ik terug naar de bus. “Fuck Transnistrië, we gaan terug !”: brieste ik tegen Angelica.

Stukje niemandsland, een veilige zone.

Op de terugweg zat me een en ander toch niet lekker. Een bezoek aan Transnistrië zou een hoogtepunt moeten zijn. Dit “land” stond al twee jaar op mijn bucket list. We waren toch niet voor niets zo ver gereden ? Een taxi scheurde ons ineens voorbij. Gezien de zwarte rook uit zijn uitlaat maakte ik het raampje maar even dicht. “CO2-gedoe bestaat hier niet”, dacht ik nog. Hier stookt iedereen de hele dag op hout, plastic afval wordt in de achtertuin verbrand en auto’s ruik je al van een kilometer afstand. “Ik heb een plan !!”: schreeuwde ik tegen Angelica, en gaf ineens plankgas. Na vijf minuten passeerden we op volle snelheid de taxi en onder het rijden gebaarde ik door het geopende raampje naar de chauffeur of hij wilde stoppen. Hij keek me verbouwereerd aan maar ik zag in de achteruitkijkspiegel dat hij vaart minderde en zijn taxi de berm in reed. Bezorgd kwam hij vragen wat er aan de hand was. De man luisterde naar de naam Válery en sprak alleen Russisch en Roemeens. Ik tekende met mijn vinger op de stoffige achterzijde van de bus wat wij ongeveer wilden. Een rit van de grens naar de hoofdstad Tiraspol, een verblijf van enkele uren en weer terug naar de grens. Hij zou ons dan al die tijd moeten begeleiden. Daarbij hadden we ook nog het verzoek om een veilige plek te vinden voor onze bus. Die hadden we natuurlijk wel weer graag in de huidige staat terug gezien en niet in een gestripte variant. Gelukkig begreep hij meteen wat we wilden. Hij wilde ons weliswaar de grens overbrengen maar in de jaren ‘90 had hij voor zijn vaderland tegen de Russen gevochten om Transnistrië te behouden. Er waren duizenden jonge mannen gesneuveld tijdens de burgeroorlog na het ineenstorten van de Sovjet-Unie begin jaren ‘90. Hij voelde zich klaarblijkelijk niet prettig bij de gedachte om een land binnen te gaan dat 30 jaar geleden zijn vijand was. Uiteindelijk wilde hij ons wel brengen maar we moesten dan wel -in zijn ogen- de hoofdprijs betalen: 50€. Voor Válerie een weekloon (!).

Válery onze taxi-held en oorlogsveteraan
Dit is een onderhoudsbrug en deze bruggen staan her en der langs de weg. Als je een uurtje onder je auto wilt sleutelen dan zet je je wagen hier op. Gefaciliteerd door de overheid. Zie je ze al bij ons in NL staan ? 😂

Hierbij moesten we via een brug de rivier de Dnjestr oversteken. Langs de weg stonden informatieborden maar de tekst was in het Russisch. Hier konden we geen brood van bakken. Overal zagen we tekens van het communisme: een halve maan met een sikkel, omringd door graan. Overal zagen we vlaggen met hamers en sikkels en bij de grensovergang zagen we Russische “vredestroepen”.Na een kwartier kwamen we aan in Tiraspol, de hoofdstad van Transnistrië.

Hier leek de tijd even stil te hebben gestaan. Na het uit elkaar vallen van het grote Sovjet-imperium kregen niet alleen de oost-Europese landen die lid waren geweest van het Warschau-pact hun vrijheid weer terug maar ook de door de Sovjet-Unie toegeëigende landen zoals o.a. Oekraïne, Letland, Kazachstan, Litouwen en Moldavië konden vanaf dat moment weer hun eigen boontjes doppen.

Helaas ook hier bedelaars

Op 27 augustus 1991 verklaarde de Sovjetrepubliek Moldavië zich onafhankelijk. Een paar jaar later kende het land een burgeroorlog. De meerderheid van de 475.000 inwoners van Transnistrië wilde liever bij Rusland horen echter, de Russen wilden het land niet opnemen binnen hun landsgrenzen. Door de financiële hulp en steun van Rusland voelt Transnistrië echter nog steeds aan als een onderdeel van de Sovjet-Unie. Transnistrië wordt door bijna geen enkel land ter wereld erkent. Slechts een paar gebieden die ook onafhankelijk willen zijn erkennen de onafhankelijkheid van Transnistrië zoals Abchazië, Zuid-Ossetië en Nagorno-Karabach.

Grenscontrole

De grenscontrole werd uitgevoerd door politiemannen en soldaten met grote petten. Hoe groter de pet des te meer had je te vertellen en aan het einde van de dag had je een aardappel méér op je bordje. Het voelde heel raar aan, je voet op de bodem te zetten van een land wat niet bestaat. Transnistrië wordt dus door geen enkel land erkend en is bij geen enkel verdrag aangesloten. Angelica en ik konden gelukkig vrij rondreizen door Transnistrië, maar kunnen in geval van nood konden we nergens terecht. Dát wisten we en dat was ook onze gok. Hier waren onze verzekeringen (o.a. WA-verzekering) niet geldig, hier waren onze rijbewijzen niet geldig, als er iets met ons zou gebeuren dan zou dat hele nare gevolgen voor ons kunnen hebben. We stonden hier in een gebied ingeklemd door twee pro-westerse landen nl. Oekraïne en Moldavië. Het Transnistrische wegennet is gebaseerd op dat van de Sovjetunie, en is sindsdien nagenoeg niet meer aangepast of gemoderniseerd. De meeste wegen zijn in extreem slechte staat. Net zoals Moldavië heeft Transnistrië nog de Sovjetwegnummering gehouden, als enige land in Europa.

Hoofdstad Tiraspol

Ik zag een standbeeld van Lenin en vroeg Valèry of hij even wilde stoppen langs de weg. Het is net alsof je de oude Sovjet-Unie uit de jaren ’80 binnen wandelt. Oude Lada’s, Moskvitsj’s, Riva’s en Kamaz-vrachtwagens rijden hier nog massaal over de weg. Hier zaten we in een gebied in Europa waar we communistische symbolen nog altijd op hun originele plek zagen staan, zoals het standbeeld van Lenin voor het Parlementsgebouw.

Al rondwandelend en rijdend kregen we een idee van hoe het vroeger in de Sovjet-Unie geweest moest zijn. Schone, ordentelijke brede straten, veel pro-Russische reclame met onzin boodschappen zoals “Tiraspol, de mooiste stad ter wereld”. Eigenlijk niet beter dan de VS waar ze mensen 24/7 wijsmaken dat ze in het meest democratische land ter wereld leven. Notabene een land met één partij méér dan het Russische communisme 😂.

postkantoor
Postkantoor van binnen

We zagen ook veel nationalistische symbolen en standbeelden van Lenin of andere mannen die ooit belangrijk waren geweest voor de Sovjet-Unie. We vonden het een hele bijzondere ervaring om hier een paar uurtjes door te brengen.

Roebel

Ik kon het niet laten om Transnistrische Roebels te bemachtigen. Met 5€ in mijn hand dook ik een winkeltje binnen om te wisselen. Het vrouwtje deed dit heel graag. Liever een euro dan een roebel waarvan de waarde een dag later zomaar 10% minder waard kon zijn. Buiten Transnistrië kun je het geld echter nergens inwisselen. Geen enkel land accepteert dit geld. Al is het wel leuk om een paar roebels als souvenir te houden. Transnistrië is eigenlijk een ‘de facto staat’. Het gebied hoort officieel weliswaar bij Moldavië maar is al twintig jaar een satellietstaat van Rusland waarvan het geld en goedkoop gas krijgt. Transnistrië staat in deze regio vooral bekend vanwege de illegale wapen- en vrouwenhandel. De inkomsten per hoofd van de bevolking ligt officieel op 150 euro bruto per maand. Daarmee is Transnistrië een van de armste regio’s in Europa.

Transnistrische roebel. In geen enkel land ter wereld geaccepteerd.

Russische troepen

Nadat het 14e Russische leger een einde had gemaakt aan de burgeroorlog in Transnistrië bleef het hier achter om controle te houden over de situatie. Omdat er geen verbinding over land is tussen Transnistrië en Rusland is het leger al blij als Oekraïne toestemming verleent tot transport over de weg. Door de lucht mag er sinds 2012 niet meer gevlogen worden aangezien vliegtuigen dan Moldavisch luchtruim moeten schenden. De Moldavische kampioenschappen “moeilijk doen” zijn al jaren geleden gestart. Een bijkomend probleem is dat reserveonderdelen of munitie niet kunnen worden aangeleverd. Alles wat kapot gaat wordt dus zo goed en kwaad als het kan gerepareerd of men maakt reserveonderdelen zelf, aldus Válery. In principe zit er een klein stukje Russisch leger ingeklemd tussen twee landen die het Westen omarmen: de laatste angel van het grote Sovjet- imperium.

Bulgarije

Muggen !!! Bohhh…. Vannacht hard gestoken in mijn dikke teen. Heb zo’n jeuk er aan tijdens het rijden dat ik overweeg hem straks tijdens een plaspauze er van af te knagen. In het noorden van Noord-Macedonië staken we de grens over bij het plaatsje Gyueshevo. Vandaag stond eigenlijk niets op het programma. Alleen maar in ons busje karren en dat deden we dan ook. Onderweg kwamen we langs leuke dorpjes dus we zagen genoeg . Shisharka spot in Pernik was een camping plek waar we overnachtten op basis van een vrijwillige bijdrage. Eigenaar Chris had het helemaal zelf gebouwd. De weg ernaar toe lag bezaaid met dikke stenen waardoor we goed moesten uitkijken waar we reden. Het enige restaurantje in het dorpje was gesloten. Zonder te eten naar bed ? Nee hoor, hij kwam ons een bordje brengen met allemaal kaasjes en een dikke lekkere tomaat 🍅 en twee biertjes 🍻 🤗. Wat een lieve man !

Grens Macedonië-Bulgarije bij plaatsje Gyueshevo
Helling afgebrokkeld
Camping Shisharka spot
Langs de weg overal van dit soort monumenten
Ook in stadjes die we langs kwamen zagen we deze flatgebouwen met communistische kunst. Tel je de schotelantennes ?
Vaak zagen we dit soort militaire opstellingen van tanks of MIG’s. Beetje indruk willen maken op de klanten….. achja

Central Balkan National Park

‘s Morgens vroeg vertrokken we naar Koprivshtitsa, een oud dorpje in het zuiden van het Central Balkan NP en ten oosten van de hoofdstad Sofia. Ik kwam ooit eens foto’s tegen van dit über Bulgaarse dorpje en sindsdien bleef de gedachte hangen dat ik deze plek bezocht moest hebben ✅. Hoogstwaarschijnlijk is dit één van de mooiste dorpjes die Bulgarije rijk is. Alle straatjes zijn geplaveid met ronde klinkers. De pittoreske huisjes zijn gemaakt van hout en in hele aparte kleuren geschilderd. De mooiste huisjes liggen echter achter een stenen muur verborgen. Met een beetje geluk heeft één van de inwoners de poort laten openstaan zodat we een blik naar binnen kunnen werpen. Nabij de kronkelende straatjes zagen we veel beekjes die allemaal uitmonden in de Topolnitsa rivier die het dorpje in tweeën spleet. Links en rechts zagen we wat toeristen maar gelukkig géén bussen met gillende Chinezen. Deze Balkan-parel kunnen we nu afvinken ✅ van onze to do list. Been there, done that, got the T-shirt !

Camping Countryside
Even smatsen bij Antonio grill bar in Gorna, Oryahovitsa
Halve liter bier voor 1,10€.

The Founders of the Bulgarian State Monument

2400 ton bewapeningsstaal en 50.000 kubieke meter beton werd gebruikt voor de constructie van dit 70 meter hoge en 140 meter brede kubistische/brutalistisch kunstwerk welke meteen ook het grootste openluchtmozaïek-drieluik van Europa is (!).

Een kronkelweg aan de zijkant van de Ilchov bair-heuvel op het grondgebied van het natuurpark Shumen Plateau leidde ons naar de plek waar de voorvaderen van de Bulgaarse staat staan afgebeeld. Gelukkig was de weg stukken beter dan die naar Buzludzha. Bovenop de berg was een grote parkeerplaats en we zagen al mensen op terrasjes zitten. Het bouwwerk zelf is zó groot dat we het vanuit een dorpje op 30 kilometer afstand nog konden zien. We voelden ons heel klein toen we tussen de betonnen blokken door liepen. Het leek wel of we in een aflevering van Transformers meespeelden 😂. Her en der zagen we al losse stukjes beton en mozaïek liggen. Ook klinkers en dekstenen lagen los. We hadden niet de indruk dat er genoeg onderhoud werd gepleegd aan dit toch wel belangrijke monument dat gebouwd is ter viering van het ontstaan van de staat Bulgarije 🇧🇬 zo’n 1300 jaar geleden. Vanuit het stadje Shumen hadden we ook kunnen beginnen aan het traplopen van 1300 treden. Dit hebben we maar niet gedaan. Waarom een trap nemen als je ook met de auto naar boven kunt gaan ? Maar er zijn hier mensen die dit iedere dag doen. Let wel: dit is nog altijd 2,5 keer zoveel als de Wilhelminaberg beklimmen (508 traptreden). Goed voor je hart, vergif voor je knieën.

Varna en Camping Laguna Zwarte zee

Bij het stadje Varna aan de Zwarte zee namen we een camping. Maar eerst wilden we even naar de haven en het strand. De camping was niet al te mooi maar het was wel weer lekker goedkoop (15€). Onder aan de berg in het restaurant hadden we lekker gegeten. Ook in Bulgarije is het erg goedkoop qua uit eten. Zonder gek te doen betaal je voor een gewone maaltijd 8-12€. Dan heb je een lekkere lap vlees met groenten en frietjes. Voor een halve liter bier betaal je 1,10-2,00€. Ligt er natuurlijk een beetje aan waar je bent in het land.

Haven Varna 🇧🇬
Haven Varna 🇧🇬
Haven Varna 🇧🇬
Zwarte zee
Lazyyyy

Noord-Macedonië

On the road

Bij het plaatsje Kjafasan (Ќафасан) gingen we de grens over. De Albanese douaneambtenaren wilden het busje echter eerst aan een grondige drugtest onderwerpen. Hiervoor moest ik eerst een huizenhoge garage inrijden. Zo’n oude vieze kerel vroeg aan Angelica of ze kinderen had. Hierbij werd ze van top tot teen bekeken. De zeever sprong met bakken over zijn onderlip. Ik hoorde hem gewoon denken: “Geen abnormale kilometerstand. V-snaar nog strak. Geen krasjes op de lak. Nog genoeg lucht in de banden. Genoeg zuur in de accu. Koplampen nog in orde. No prob….die meid komt in ieder geval MIJN keuring wel door”. Hij rook aan een leeg pakje Marlboro. Hij vroeg of we drugs bij ons hadden. Ik dacht maar één ding: hier moest ik bij aanwezig blijven. Als we hier met zo’n dienstklopper te maken hadden die in de winter van zijn carrière nog wat wilde maken van zijn arbeidsleven dan zou hij zomaar wat drugs in ons busje kunnen gooien. In plaats daarvan bleef hij maar kijken naar die kratten bier. “Ahaaa, een alci !”: dacht ik. Ik vroeg hem of hij bier lustte. Ik had net zo goed een kalkoen kunnen vragen of hij de Kerst leuk vond. Wat een rare vraag. Túúrlijk lustte hij bier. Ik zei dat hij twee flesjes bier mocht pakken en dat deed ie ook heel snel ! Hij zette ze meteen koud in de koelkast. Hierop mochten we meteen vertrekken.

Grensovergang bij het plaatsje Kjafasan (Ќафасан)
Hier rij ik ons busje de garage in voor de drugtest
De grens bij Noord-Macedonië 🇲🇰
Veel armoede langs de weg. Hier een bedelend jongetje.
Corruptie is heel hoog in dit land. Hier kwamen we later achter.
Met paard en wagen naar de markt.
Kleine dorpjes
Alles moet mee
Moskeeën overal langs de weg.
Bak lunch laten maken in de supermarkt.

Pasha’s Moskee

Deze moskee was wel heel mooi. Een moslim die langs kwam vroeg op vriendelijke toon waarom we niet eens naar binnen gingen om te gaan kijken ? Dat wilden we zeker ! De moskee-beheerder maakte de deur open zodat we een kijkje mochten nemen. Uiteraard deden we onze gympen uit en Angelica mocht een mooi hoofddoekje om. Stond haar trouwens super 😂😜.

Video

Lake Matka Matkakloof

Lake Matka is een stuwmeer met een mooie blauwgroene kleur. We maakten een boottochtje van ongeveer een uur. Toen we de menukaart vast hadden schrokken we van de prijzen. Een dikke biefstuk kostte 40€. Niet dat we het niet konden betalen maar in een land waar het netto maandinkomen op 300€ ligt voelden we ons toch enigszins genaaid. Een restaurantje verderop betaalden we gewoon 14€ voor een compleet menu. We zijn goed maar niet gek. De wc’s zijn overigens toe aan een opknapbeurt. Zeker als dit dé toeristische trekpleister van Noord-Macedonië is 😩

Moeder Theresa uit Skopje, Macedonië

Op 5-9-1997 overleed de in Skopje geboren moeder Theresa op haar werkplek in Calcutta op 87-jarige leeftijd. Zes jaar later werd ze zalig verklaard en weer 13 jaar later werd ze heilig verklaard. Heel soms worden mensen geboren die zich getroffen voelen door het lot van de talloze daklozen, zieken en stervenden, zwervende kinderen, hongerigen en mensen met lepra. Zij besluiten hun hele leven te wijden aan de verzorging van deze mensen. Moeder Theresa bouwde vele verzorgingshuizen en werd geholpen door ontelbare vrijwilligers verdeeld over de hele wereld. Vandaag waren we in de hoofdstad Skopje en wipten even haar herdenkingshuis nabij het Macedonië-plein en het Ristik paleis, naar binnen. We hadden nog een beetje geld over van de inzamelingsactie van de watersnoodramp en hebben dat ter plekke aan haar stichting gedoneerd.

The Mother Teresa Memorial House (Спомен-куќа на Мајка Тереза)
Macedonia street

Hoofdstad Skopje

De hoofdstad deed enigszins communistisch aan. We zagen veel standbeelden van stoere, vierkante mannen in een stoeipakje al dan niet zittend op een paard met een zwaard in hun hand. De vechtlust druipt er van af in dit stadje terwijl ik van Skopje altijd een vredelievende gedachte had. Wellicht gevoed door het vrolijke liedje “Skopje, Skopje” in 1978 gezongen door Raffaella Carrà. Zie hieronder.

Het stadje vertoonde ook geen samenhangend geheel. Tussen de communistische betonnen creaturen door jaagden huizenhoge westerse led-reclames de mensen de winkels binnen. Vanaf fort Kale welke op een berg naast de stad ligt hadden we een mooi uitzicht over de chaotische verkeerstaferelen onder ons. Ontelbaar veel Engelse dubbeldekkers remden voor overstekende paard en wagen-combi’s. Mensen staken al bellend gewoon over zonder te kijken. Het vertrouwen in de stuurmanskunst van de automobilist was groot !

Even een ijsje eten op de Macedonië straat
Hmmmm
Fort Kale
Uitzicht over Skopje vanaf fort Kale
Uitzicht over Skopje vanaf fort Kale
Macedonia street
Macedonia street
Toše Proeski Arena
Moeders van de fontein
Alexander de Grote monument op het Macedonië plein.
De Oude brug en het Alexander de Grote monument
De oude bazaar

Corruptie

Wel liefst tweemaal op een kwartier tijd werd ons geld afgenomen door de lokale politie. De eerste keer tijdens een routinecontrole langs de weg. De agent bleef maar vragen stellen in het Albanees terwijl ik in het Engels al diverse malen had aangegeven dat ik niet begreep wat hij me vroeg. Hierdoor werd hij steeds onprettiger in de omgang. Uiteindelijk kwam ik erachter dat hij wilde weten of ik een poederblusser in mijn bus had. Nee. Natuurlijk heb ik geen poederblusser. Met onze paspoorten in zijn handen zei hij lachend dat ik hem dan 100€ moest betalen. Dat was zijn weekloon (!). Mijn hand gleed in mijn rechterzak waar ik mijn nepbeurs had zitten. Een oud beursje met oude, vervallen bankpasjes en met bankbiljetten afkomstig van tien landen met een gezamenlijke waarde van nog géén vijf euro. Plús een briefje van 20€. Ik liet hem de geopende beurs zien. Ik had maar 20€ bij me en als ik dan toch in het stadje moest bijpinnen dan kon ik het geld ook meteen gaan betalen op de plek waar het hoorde nl. op het politiebureau was mijn gedachtengang. “Als u me nu een bekeuring schrijft dan weten ze op het bureau precies hoeveel ik moet betalen”,zei ik. Hierop griste hij de 20 euro uit mijn hand en zei dat ik op moest rotten. Zonder hier op te reageren liep ik in versnelde pas naar ons busje. Het eerste wat ik tegen Angelica zei was dat ze de nepbeurs opnieuw moest aanvullen met 20€. Die agent ging waarschijnlijk nu zijn collega’s even verderop bellen. Daarna hebben we alleen maar gelachen. Een hoop ellende bespaard voor maar 20€. Uitzicht-en kansloze situaties herkennen en accepteren is ook een kunst. Hadden we hier een grote mond gehad dan hadden ze het busje wellicht op zijn kop gezet. Even verderop was het wéér prijs ! We hadden 62 km/uur gereden daar waar 60 km/uur was toegestaan. We moesten 50€ betalen. Van afwijktoleratie had men hier nog nooit gehoord. De oudere agent wilde dat ik mijn VISA-gegevens aan hem afstond. Toen ik hem vertelde dat ik geen creditcard bij me had ontplofte hij en smeet onze paspoorten tegen de voorruit van de politiewagen. De jongere agent schrok hier van en raapte de documenten van de grond. Hij gaf ze me terug en zei dat ik snel weg moest gaan hetgeen ik ook meteen deed ! Sjonge sjonge. Ik ben jaren geleden op de luchthaven van Kiev in de Oekraïne al eens door een politieagent beroofd van mijn geld. Blijkbaar is dit in oost-Europa nog altijd schering en inslag. Sindsdien draag ik altijd een nepbeurs bij me. Dit is de eerste keer dat het ons heeft geholpen.

Camping/Hostel Kitka nabij grens Kosovo

We hadden een hele leuke camping gevonden. De eigenaar hielp ons nog met het binnenrijden van de hele smalle toegang. Er waren nog andere gasten uit Bosnië-Herzegovina en Albanië. De weg er naar toe was echter bijna niet te doen. Drie kwartier lang alleen maar bochtjes en smalle paadjes met als gevolg een dikke kras op onze bus. Toen we eenmaal ter plekke waren bleken we de verkeerde weg genomen te hebben. Er liep ook gewoon een geasfalteerde weg naar de camping ⛺️ 😩😂

Buzludzha

De weg er naar toe was zwaar. Met 20 km/uur probeerden we al slingerend over het steil oplopend weggetje gaten zo groot en diep als speciekuipen te vermijden. Eenmaal boven was het uitzicht op 1500 meter hoogte overweldigend. Angelica en ik keken uit over het uitgestrekte Central Balkan National Park. Deze bergtop staat bekend als de geboorteplek van het Bulgaars communisme. Ter nagedachtenis aan een geheime bijeenkomst in 1891 waarbij de Bulgaarse communistische partij werd gevormd werd in zeven jaar tijd dit gebouw uit de grond gestampt. Het is geheel gebouwd in de stijl van het brutalisme/modernisme. Het gewapend beton is gewoon ruw gelaten en het geheel kwam heel bombastisch en intimiderend op ons over. Een bouwstijl die we overigens veel in Bulgarije zagen. Op totaal onverwachte plaatsen staat ineens een betonnen kunstwerk zo báf voor je neus. Afgebeeld staan meestal mensen die hard werken met een hamer/sikkel of een geweer in de hand hebben, al dan niet zittend op een paard. Dat is hier nog wel een dingetje. Als je balans kan houden op een paard dan hoor je er zo te zien bij hier in Bulgarije. Het deed me denken aan die foto van de Russische president Poetin. Waar hij met ontbloot bovenlijf op een paard komt aangesjokt. Indruk maken ? Mannelijkheid uitstralen ? Hoe dan ??? Op vandaag toon je je mannelijkheid door je hele hals vol te tatoeëren. Je bent zongebruind en zet iedere maand een spuit in je reet om breed te worden. Op het terras sla je iedere stoel kapot zodat het meisje van je dromen alleen nog maar op jouw schoot kan zitten 🤦🏻‍♂️. Kijk Poetin, op een paard zitten is done, helemaal klaar.

Hoe kom je er binnen ?

Helaas. Dat is onmogelijk. Het is één betonnen klomp zonder ramen en deuren. De enige deur is bij de ingang met een hekwerk ervoor. Naast het hekwerk staat een politie-unit inclusief agent. Rondom het gebouw is professionele camera bewaking aangelegd. Binnenkomen kun je helaas dus wel vergeten.

Toegangstrap
Enige foto van binnen helaas

Buzludzha tijdens het communisme in de jaren ‘80.

Buzludzha gefotografeerd door collega urbexers

Helaas hadden we al jaren geleden hier moeten zijn om binnen te komen. Buzludzha wordt momenteel gerenoveerd en in de staat van de jaren ‘80 teruggebracht. Om toch een indruk te geven hoe fotogeniek deze urbex-spot is plaats ik enkele foto’s die ik tegenkwam op internet.

GPS

De parkeerplaats naast het monument staat op (42.7355997, 25.3963680). De mooiste foto van veraf maak je vanaf het Socialism Monument Социалистически Паметник op (42.7311464, 25.3867570)

Montenegro

Old Town Kotor

Vanuit Mostar (Bosnië) was het ongeveer twee uur rijden naar de grens. Bij de grensovergang tussen Bosnië-Herzegovina en Montenegro werd niet moeilijk gedaan. Bij geen enkele grensovergang trouwens. Het enige wat we altijd moesten laten zien was onze Corona-app met de “lopende mensen”. Sommige grensovergangen lagen in de bergen waar geen internet was. Hier konden we dus geen “bewegende beelden” laten zien maar we mochten toch door op basis van de charmes en een half ontblote knie van Angelica 🤗. Montenegro 🇲🇪 lag op onze route naar Albanië en Kotor lag precies in het midden. In 2015 was ik al eens hier geweest op mijn zuid-Europa roadtrip. De trip langs de baai van Kotor was schitterend om te rijden. Kotor zal altijd een publiekslieveling blijven. Als je het voor elkaar hebt gekregen via spekgladde trapstenen dat tyfus-eind omhoog te klimmen dan wacht er een mooi uitzicht op de baai van Kotor op je. Het oude havenstadje ligt in een diepe inham van de Adriatische zee in de Montenegrijnse kustlijn en de old city is omgeven door een oude vestingmuur. Het stadje met 23.000 inwoners heeft mooie elegante straatjes, cozy barretjes en gezellige restaurantjes met lekkere streekgerechten. De Balkan is nog een echt vleesland. Overal krijg je vlees. Iedereen eet vlees . Massa’s ! Héérlijk zo’n schaap of varken aan het spit. We zaten te eten in een restaurantje en ik had geen honger meer. Er lagen nog zeker vier stukken vlees op mijn bord. Milieubewust dat ik ben vroeg ik om een doggybag. Helaas in dit land nog onbekend. De ober keek me aan alsof ik vroeg om een baby te frituren. Die gast was was sowieso heel onvriendelijk. Hij leek een beetje op Ivan Drago uit Rocky IV en de wedstrijd “mensen de deur uit kijken” was waarschijnlijk net begonnen. Hij lag meteen op kop. Die vier stukjes vlees toch maar snel opgepeuzeld want met die gast moest je geen zeik mee krijgen. Waarschijnlijk handelde hij naar zijn vermogen. Dit was het maximale wat hij uit zichzelf kon trekken. Hierna gingen we naar de hoofdstad Podgorica, het vroegere Titograd. Hier hadden we echter niets verloren. Géén mooi stadje. Langs een rivier hebben we vervolgens voor 5€ per persoon overnacht bij Autokamp Titograd. De camping werd bestierd door een hele vriendelijke vader en zijn zoon van 14. Hij sprak geen woord engels maar de jongen des te beter. De camping lag tussen de bergen en dat hebben we geweten. ‘s avonds begon het zo hard te waaien dat het hele busje van links naar rechts bewoog. Gelukkig hadden we genoeg bier op om in slaap te vallen 🍺🤗👍🏻.

Durmitor Nationaal Park

Hoofdstad Podgorica

Uitzicht over hoofdstad Podgorica
Fontein op Independence square

Grensovergang Bosnië-Herzegovina en Montenegro

Het land van de 175.000 bunkertjes

Keq Marcu’s tattoo-bunker video

Raar landschap

Onderweg door dit voor ons onbekende land zagen we een aantal kleine bunkertjes. Onder leiding van de communistische dictator Enver Hoxha werden 175.000 van deze betonnen en stalen bunkertjes gebouwd vanaf WOII tot aan zijn dood in 1985. De president had afscheid genomen van het Warschau-pact en besloot Albanië onafhankelijk te maken van welke invloed dan ook. Maar daarbij was hij ook bang voor een invasie van een vreemd land en besloot zijn bevolking daar tegen te beschermen. How sweet. Op de meest gekke plekken in dit land zie je deze grijze paddenstoelen. Aan de kust, in de bergen, op akkers, in woonbuurten, naast voetbalvelden, voor kleuterscholen, in speeltuinen. Noem een plek en er stond een bunkertje.

Laatste overnachting in Montenegro nabij de hoofdstad Podgorica (vroeger Titograd).
Douane Montenegro 🇲🇪 nabij Drume.
Douane Albanië 🇦🇱
Welkom in Albanië
Grensovergang bij Drume
Even naar de kappert

Ingenieur

We hoorden een verhaal dat hij in de jaren ’50 de ontwerper van deze bunker samen met zijn gezin had opgesloten in zijn eigen creatie. Vervolgens had hij tanks de opdracht te geven de bunker onder vuur te nemen. Nadat bleek dat de ingenieur en zijn gezin het bombardement hadden overleefd begon de massaproductie van de 750.000 bunkers. Dat betekende dat er op elke vierkante kilometer gemiddeld 5,7 bunkertje zou komen te staan. In principe is het één grote bangmakerij geweest want die oorlog is er nooit van gekomen. Ze zijn ook gestopt met bouwen toen ze er 175.000 hadden staan. Ondertussen leefde het volk wel 40 jaar in angst en het land werd alleen maar armer omdat het een geldverslindend project was en de infrastructuur van het land leed daar onder dus ook de economie. Tijdens zijn controle over het land verbood de president religie, reizen naar het buitenland en gebruikte hij vaak zijn geheime politie om elke afwijkende mening te stoppen. Bijna een kwart van het budget ging naar het leger, een groot deel daarvan ging weer naar het bouwen van bunkers. De bevolking werd maandelijks getraind hoe ze een bunker moesten gebruiken in geval van nood. Iedere burger wist precies naar welke bunker ze moesten vluchten als de sirenes zouden luiden. De potentiële gebruikers van een bunker moesten deze ook onderhouden en ingericht houden. Vele bunkers waren door onderaardse gangen aangesloten op andere bunkers zodat men nog kon vluchten als een bunker werd vernietigd tijdens een aanval.

Mesi Bridge
Schaap aan de grill
En lekker dat ie was !

Situatie nu

Ofschoon een paar bunkertjes door creatieve Albanezen in hostels, huisjes, restaurantjes, barretjes of zelfs een tattooshop zijn veranderd, zijn de meeste toch vernield of overwoekerd door onkruid. Men heeft geprobeerd ze te vernietigen met Chinese T59 tanks maar helaas. De kosten om één bunker te vernietigen met tankgranaten zou 800 euro kosten. Dat was wat te duur voor dit kleine landje met een Brutto Nationaal Product van maar 11,5 miljard euro (plek 128 van de 175 landen). Ter vergelijk: Nederland staat op plek 18 met een BNP van 738 miljard euro. je kunt trouwens ook bunkertjes opkopen tegen een schappelijk prijsje. Misschien leuk om een B&B-tje van te maken ??

Tattoo bunker

In de middle of nowhere ligt deze tattoo bunker van Peter. Zijn artistname is Keq Marcu. Toen we aankwamen lag hij lekker in het zonnetje met zijn zijn 11-jarige zoon. Hij was supervriendelijk en begon meteen te vertellen over zijn kijk op Albanië en de rest van de wereld. We hadden meteen in de gaten dat deze van top tot teen getatoeëerde man iemand was om niet te vergeten. Hij stond er van te kijken dat we een kleine bijdrage gaven. We hadden niet de indruk dat hij veel klandizie had want in de verre omstreek was geen dorp of stad te zien. Iedereen moet eten 🍽 toch ? Zijn zoontje had ook een kleine tattoo op zijn vinger. Zou hij zijn vader opvolgen ? Naast tatoeëren maakte Peter ook mooie creaties op doek. Bij elk kunstwerkje vertelde hij zijn gedachten erover. Toen we na een uurtje weer wilden vertrekken schonk hij ons een zelfgemaakte stempel en een lekker geurend droogboeket. Lief he ? ♥️🇦🇱

De tattooshop van binnen
Zijn schilderijen.
Ready to have some ink ! 😂
Zelfgemaakte stempels waarvan Angelica ene kado kreeg van Peter.
Zijn 11-jarig zoontje.
Even bukken bij de ingang !
De kleine tattoo op de hand van zijn zoon.

Bunk’art

In de hoofdstad Tirana lagen enkele bunkers waar Angelica en ik naar binnen konden gaan. We zagen een paar video’s van vroeger. Hoe mensen van Albanië steeds meer in opstand kwamen tegen hun toenmalige president. Op een gegeven moment was het ook echt klaar en kwamen er veranderingen. De bunkers bleven echter liggen. Boven de grond zie je alleen de paddestoelvormige ingang. Maar onder de grond is een groot netwerk van gangen en kamertjes waar mensen en notabelen konden schuilen voor de aanval der aanvallen (die nooit kwam).

Bunker in hoofdstad Tirana.
Als je de bunker binnenkomt ga je een trap omlaag.
Gangenstelsel onder de grond.
Communicatiemiddelen

Overnachting Tirana

We brachten de nacht door in de achtertuin van Landi. Voor 8€ mochten we een plekje uitzoeken. Een stel uit Rotterdam had hier ook een plekje gevonden. Mark (40 jaar) en Eefje waren hier met de fiets (zonder accu). Huisje verkocht, baan opgezegd en hoppa, een wereldreis maken voordat ze de poeperd dichtknijpen. En eigenlijk moet het zo. Je kunt niet je hele leven blijven denken aan later 👍🏻🌶. ‘s Avonds keken we nog met zijn allen de voetbalwedstrijd Albanië-San Marino. Albanië won met 5-0 en Landi ging bij iedere goal uit zijn dak haha. Leuk toch ? 😂🍺

De achtertuin.
‘s morgensvroeg om 08:00u op de foto met Landi (nog dikke oogjes).

Bosnië-Herzegovina

Binnenkomst Bosnië-Herzegovina

We passeerden de grens in het noorden van het land bij het plaatsje Slavonski Brod. Via de snelweg langs Zagreb was dit de snelste route vanuit Istrië-Kroatië gezien. De Bosnische douane-beambte stond op van zijn stoel en wilde even in het busje kijken. Nadat hij de vijf kratten bier had gezien wist hij genoeg. Die doen in andere dingen dan in drugs. Binnen twee minuten waren we over de Sava-rivier en stonden we in Bosnië-Herzegovina. Het was al laat en we besloten te stoppen bij een restaurantje langs de weg. We vroegen om de menukaart maar die hadden ze niet. De ober sprak een beetje Engels en gaf aan dat het menu in zijn hoofd zat: ze hadden alleen een broodje cevapcici met een stuk ui haha.

Een klant die ons had gezien sprak ons aan en vroeg in het Duits waar we vandaan kwamen. Angelica antwoordde met:” Uit Nederl….”. “UIT DUITSLAND !!”, schreeuwde ik er boven uit. Nederland is hier nog tamelijk onpopulair zal ik maar zeggen. De Srebrenica-gebeurtenissen staan zeker bij de oudere generatie nog altijd diep in het geheugen gegrift. Zeker in dit gebied waar Servische moordcommando’s er op los moordden. Op de weg naar Sarajevo zagen we links en rechts van de weg allemaal of kapotgeschoten huizen of niet afgebouwde huizen. Verschrikkelijk om te zien. Na de oorlog werden vluchtelingen in staat gesteld terug te keren naar hun oorspronkelijke woonplaatsen, maar de onveilige situatie weerhield de meesten daarvan. In grote delen van het land staan daarom de huizen onbewoond en vele dorpen zijn leeg. Onze eerste nacht sliepen we op de parkeerplaats van een hotel. Campings waren hier helaas niet.

Grensovergang Kroatië-Bosnië-Herzegovina nabij Slavonski-Brod
Grensovergang
Bosnië-Herzegovina bestaat uit twee republieken: de republiek SRPSKA en de Federatie van Bosnië en Herzegovina.
We sliepen op de parkeerplaats van het Koninklijk dorp Kotromanicevo

Sarajevo

Al voor dag en dauw stonden we op. Douchen konden we helaas niet en onze tanden werden op de wc van het hotel gepoetst. Sarajevo was nog een dikke twee uur rijden en we hadden een druk programma voor de boeg. In eerste instantie deed de stad heel vies aan maar na een half uur zagen we ook het mooie oude centrum.

Sarajevo gezien van de Trebeviç-berg
Sarajevo gezien van de Trebeviç-berg
Ruïnes van het Ottomaanse rijk
Creativiteit !!
Kovači memorial van de Bosnische oorlog.
Miljacka rivier
Even lunch bij Sophie’s Garden. De naam van de lunchroom verwijst naar Sophie, de vrouw van troonopvolger Franz Ferdinand, die hier om de hoek vermoord werd.
Turkse lekkernijen
Winkelpromenade
Old town

Oorlogsschade

In Sarajevo zagen we in de buitenwijken nog veel gebouwen met schade als gevolg van de Bosnische burgeroorlog. We vonden het raar dat zelfs bijna 30 jaar na de Bosnische burgeroorlog de kogel-en granaatinslagen in huizen nog steeds niet gerepareerd waren. Sommige gaten waren dichtgeplamuurd maar men had de gevel daarna niet overgeschilderd waardoor de vlekken zichtbaar waren gebleven.

Moord op Franz Ferdinand

Op de plek waar de Oostenrijk-Hongaarse troonopvolger Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie op 28 juni 1914 door de Servische onafhankelijkheidsstrijder Gravilo Princip met een pistool werd vermoord stopten we even. Meneer Princip geldt nog steeds als de meest succesvolle terrorist ooit. Door zijn daad werd als vergelding Servië aangevallen. Hierop verklaarde vriend Rusland de oorlog aan de dubbelmonarchie waarop Duitsland weer Rusland de oorlog verklaarde omdat ze bevriend waren met Oostenrijk-Hongarije. Tevens verklaarde Duitsland aartsvijand Frankrijk de oorlog omdat zij een verbond hadden met de Russen. Hierop verklaarde Engeland weer Duitsland te horen en de eerste wereldoorlog was een feit.

Servische onafhankelijkheidsstrijder Gravilo Princip
Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie
Onze eerste overnachting op camping Oazo in Sarajevo
Balkan-schotel voor twee !!

Martelarenbegraafplaats Kovači

Vanaf 2 mei 1992 werd Sarajevo gedurende 1425 dagen belegerd door het Servische Leger. Gedurende die tijd werd de stad gemiddeld 329 keer per dag geraakt door granaten. Daarnaast waren er ook sluipschutters die gewoon op wegrennende burgers schoten, actief.
Bij de belegering kwamen 11.541 inwoners, waaronder 1500 kinderen, om het leven 😢. Veel van de slachtoffers werden op deze begraafplaats (Šehidsko mezarje Kovači) begraven. Ook Alija Izetbegović, de eerste president van de Joegoslavische deelrepubliek Bosnië en Herzegovina, ligt hier begraven.

Vluchttunnel of Hope

De oorlogstunnel van Sarajevo werd tijdens de belegering van Sarajevo in vier maanden tijd gegraven door mannen van eer. In vijf ploegen werkten zij dag en nacht aan dit 760 meter lange bouwwerk welke uitkwam in de kelder van de familie Kollar. Door hun toedoen konden de omsingelde burgers van Sarajevo overleven omdat nu voedsel en water aangevoerd kon worden. Maar door deze tunnel werd natuurlijk ook munitie aangevoerd. Voor woekerprijzen van destijds bijna 4000 dollar konden mensen de stad uit vluchten. We namen een rondleiding door dit museum wat ons deed denken aan de tunnels van Berlijn.

Het huis van Kollar waar de tunnel in de kelder uitkwam. Momenteel een museum. Nog steeds vol kogelgaten.

Mostar

De Neretva-rivier splijt de historische binnenstad van Mostar in tweeën. De 450 oude Ottomaanse brug (Stari Most of Стари мост )bepaalt hét beeld van dit oude stadje. Na de verwoesting van de brug door de Kroaten in 1993 werd het in 2004 herbouwd. De stad was en is verdeeld in een Kroatisch deel in het westen en een Bosniak deel in het oosten. De brug is na de Bosnische oorlog geheel in het Bosniakken deel van de stad komen te liggen. Beide bevolkingsgroepen mogen elkaar tot op de dag van vandaag nog steeds niet en leven op gespannen voet met elkaar. Alle Serviërs hebben de stad inmiddels al lang verlaten. Op de brug stond een jongeman in zijn zwembroek. Ik vroeg of hij ging springen. Jazeker antwoordde hij. Dat was zijn baan. Hij sprong voor geld een paar keer per dag in het koude water brrr. Dit doet men trouwens al sinds de 17e eeuw en als je dit durft wordt het gezien als een teken van mannelijkheid.

Video jump:

Stari Most of Стари мост (de oude brug)
Bridgejump
Stari Most wordt opnieuw gebouwd naast noodbrug.
Stari Most 100 jaar geleden.
De brug vanaf het noorden
Lunch naast Stari Most
Old town
Uitzicht vanaf de brug
Westelijke opgang van de brug
Angelica ziet een leuk tasje (kijken, kijken, niet kopen)
Shoppen in old town
Kleurrijke winkeltjes
De brug is erg stijl. Daarom hebben ze kleine drempeltjes gemaakt zodat je niet uitglijdt.
Uitzicht vanaf de brug
Rijst in wijnbladeren (Japrak-schotel)
Na bijna 30 jaar nog veel oorlogsschade zichtbaar