De Berlijnse Muur werd op 13 augustus 1961 gebouwd door het communistische regime van Oost-Duitsland en het verdeelde Berlijn 28 jaar lang. Hieronder op de foto verwijderen Oost-Duitse politieagenten prikkeldraad van een bakstenen muur terwijl andere politieagenten (op de achtergrond) de muur optrekken tot 4,5 meter hoogte bij de grens tussen de Franse en Russische sector aan de Bernauer Strasse. Op de foto onder sta ik op dezelfde plek waar de voormalige Berlijnse Muur liep.
De foto hieronder is genomen op hetzelfde kruispunt alleen aan de overkant ervan.
Hieronder een vijfluikje. Alle foto’s zijn genomen in dezelfde richting als de foto linksboven.
De Amerikaanse president Richard Nixon kijkt in 1969 over de communistische muur naar Oost-Duitsland tijdens zijn verblijf in de verdeelde stad. De foto onder maakte ik op dezelfde plek van de voormalige Berlijnse Muur bij de Checkpoint Heinrich-Heine-Strasse.
Lankestrasse
Wannseestrasse
Wannseestrasse
‘Was machen sie ?’, vroeg het oude mannetje. Heinrich was 85 jaar en had als peuter WWII meegemaakt en vanaf zijn 21e tot zijn 49e keek hij iedere dag tegen de Berlijnse muur aan die drie meter achter zijn voortuintje was geplaatst. Ik legde hem uit dat we met de fiets een soort speurtocht aan het houden waren. Dat we aan de hand van oude foto’s van de 160 kilometer lange Berlijnse muur op zoek waren naar de situatie nu. Er staat nog ongeveer 1.316 meter van de Berlijnse Muur (0,8%) maar in het gebied waar we nu waren stond helaas niets meer.
Zijn ogen begonnen te sprankelen want dit vond hij schijnbaar leuk. Hij vertelde dat hier inderdaad géén muurresten te zien waren maar dat we hier wel in het meest speciale stukje oost-Duitsland waren.
Hij maakte ons nieuwsgierig. Eigenlijk was dit stukje oost-Duitsland een soort enclave in west-Berlijn. Deze enclave bestond uit vijf kleine straatjes die omringd waren door VIER i.p.v. TWEE muren en er was slechts één kleine doorgang waardoor ze uit de enclave konden komen en die was op de plek waar hij woonde nl. op de Wannseestrasse. Als Heinrich en zijn vrouw boodschappen gingen doen moesten ze dus over dit drie meter brede straatje, over het bruggetje over het Glienickermeer naar Potsdam. De doorsnee ‘Berlijnse muur’ had inclusief alle obstakels een breedte van 100 meter maar hier was hij maar drie meter (!) en ook nog eens voorzien van een Todesstreifen, het gebied tussen de twee muren waarin je zonder pardon werd neergeknald als je je daarin begaf. Tussen 1961 en 1989 lieten 138 personen het leven tijdens hun verblijf in de Todesstreifen.
Ik wees op een paal zonder bordje in de grond. Hij vertelde dat daar altijd een bordje had gehangen met de tekst ‘American sector’. Maar iemand had dat ooit na ‘die Wende’ als aandenken er af geschroefd en nu stond alleen de paal er nog. Hij nodigde ons uit om bij hem binnen te komen. Om te komen proeven van zijn zelfgemaakte jam maar we hadden geen tijd. We gaven hem een hand en hij wenste ons nog een goed leven zoals hij -ondanks de muur- ook had gehad. Ik noteerde zijn adres en wellicht gaan we volgend jaar op bezoek.
Wannseestrasse
Wannseestrasse
Wannseestrasse
Mövenstrasse
Engelbeckenhof
Bernauerstrasse
Op de foto boven verdringen Oost-Berlijnse burgers zich in de nieuwe doorgang aan de Bernauer Strasse naar West-Berlijn, waar de Oost-Duitse grenspolitie op 11 november 1989 delen van de muur neerhaalde. De middelste foto maakte ik op 2-11-23. De onderste foto stamt uit 1975.
Conrad Schumann-plek
In 1961 sprong de 19-jarige Conrad Schumann over de prikkeldraad nadat hij gezien had dat een klein meisje die haar oma in oost-Berlijn had bezocht niet meer terug naar west-Berlijn mocht van de politie. Dit terwijl haar ouders uit wanhoop aan de andere kant van de draad stonden te schreeuwen. Hier werd een kind van zijn ouders gescheiden. Dit brak hem en hij vluchtte. De video hiervan werd wereldnieuws in die tijd en haalde alle journaals ter wereld. Het was een klap in het gezicht van de DDR; als je eigen soldaten al vluchten. In 1998 pleegde Conrad zelfmoord. Hieronder een video van de vlucht. De plek is nu helemaal veranderd.
Glinkastrasse
Naast de Dreifaltigkeitskirche werden in 1738 drie woonhuizen gebouwd en gebruikt als pastorie voor de predikanten van de kerk. De drie gebouwen overleefden de bombardementen maar één werd in 1945 door het Rode Leger verwoest.
Checkpoint Charlie-area
Brandenburger Tor
Wollinerstrasse
Brunnenstrasse
Hier had een foto van de restanten van de muur, zoals deze nog steeds is te zien, perfect bij gepast.
Klopt !!