Maagdenburg

Hundertwasser haus, die grüne Zitadelle von Magdeburg.

In het stadje Kawakawa op het Noordereiland van Nieuw-Zeeland stapte ik uit de bus voor een sanitaire stop. Wat ik niet wist was dat ik voor het eerst een publiek toilet van de Oostenrijkse kunstenaar Friedensreich Hundertwasser zou gaan bezoeken. Nu, hier in Maagdenburg werden we allebei opnieuw verrast door een creatie van deze meester: een hotel, compleet gebouwd naar zijn hand. Dit hotel ziet kleurrijk, apart en schilderachtig uit. Prachtig !

Jahrtausendturm

We waren op weg naar de Jahrtausendturm, met een hoogte van 60 meter het hoogste houten bouwwerk van Duitsland. Onze navigatie leidde ons naar de achteringang maar dat wisten we toen nog niet. Het hek van het park was gesloten en we vroegen ons af hoe we nu binnenkwamen. Opeens dook een groepje mensen op die via de intercom geregeld kreeg dat het hek zich automatisch opende. Wij er natuurlijk achteraan. Later bleek dat die mensen genodigden waren van een of ander feest. Bij binnenkomst van de Turm hebben we toch maar entree betaald. Omdat we zo eerlijk waren geweest het aan te geven hoefden we maar 10€ te betalen i.p.v. 16€. Binnenin zagen we een museum van maar liefst vijf verdiepingen hoog. We zagen één grote expositie van uitvindingen van beroemdheden die de wereld veranderd hebben zoals bijv. de halve Maagdenburger bollen van de burgemeester van Maagdenburg die het principe van het vacuüm ontdekte. Het hele museum is interactief. Je draait aan knoppen en trekt aan hendels. Zodoende werden we een paar uur meegenomen door de techniek die in de voorgaande eeuwen werd uitgevonden.

Uitzicht over Maagdenburg
Foto genomen met drone

Dom van Maagdenburg

De dom van Maagdenburg is de grootste kerk in Oost-Duitsland. De bouw er van heeft 300 jaar geduurd en men begon met de bouw in de 13e eeuw. Het was vandaag 28c dus de meisjes op de achtergrond speelden lekker in de fonteinen.

Sint-Johanneskerk

De Sint-Johanneskerk is een kerkgebouw gewijd aan de apostel Johannes. De kerk is vier maal herbouwd.

Bezoekje Lucia en Sebas

Lucia heb ik leren kennen in Darwin, Northern Territory, Australië. Ik zat daar een week in een hostel en heb met haar Kakadu NP verkend. Zij leerde daarna Aussi Sebas kennen. Hij zat 10 jaar op een boot in de pacific en heeft ieder bounty eiland inmiddels wel al gezien. Nu zijn ze getrouwd en wonen in Duitsland. Check even zijn fotoalbum toen hij een jacht van 50 meter van Fiji naar Florida moest brengen.

Quedlinburg

Op onze tocht door voormalig oost-Duitsland kwamen we in deelstaat Sachsen-Anhalt bij het stadje Quedlinburg. Hier staan meer dan 1200 vakwerkhuizen die tezamen een periode van meer dan 500 jaar bouwgeschiedenis beslaan. De naam van het stadje vonden we ook al apart: Quedlinburg. Hoevaak kom je een stad of dorp tegen waarvan de naam begint met de letter Q ? Na de Tweede Wereldoorlog kwam Quedlinburg in de DDR te liggen. In die jaren raakte de stad danig in verval. Na de hereniging met west-Duitsland werd er weer met de geldbuidel gerammeld en momenteel is dit stadje weer helemaal opgeknapt en zelfs opgenomen op de Unesco werelderfgoederenlijst. Het middeleeuwse centrum van Quedlinburg is bijna volledig bewaard gebleven en liet Angelica en mij kennis maken met zijn veelbewogen geschiedenis. De meeste huisjes dateren uit de 17e eeuw en zijn nog in originele staat. De straten zijn geplaveid met dikke keien waarover een aap zich nog zijn poten breekt. Niet om op te rolschaatsen dus. Zelfs met lopen gingen we een paar keer bijna op ons bakkes.

St.Nikolaikirche
St.Nikolaikirche
Kijk die kleine deurtjes dan !
het gildehuis ‘Zur Rose’ uit 1612

Café zum Roland

“Uniek in Duitsland, een café in 7 huizen” staat boven de voordeur van Café Roland, midden in het centrum van Quedlinburg aan de Marktkirchhof. Dat wekte natuurlijk onze nieuwsgierigheid. De kamers zijn verdeeld over zeven verschillende oude gerestaureerde huizen uit de 16e en 17e eeuw. Destijds waren ze niet met elkaar verbonden. Naderhand wél. Op het gezellige terrasje dronken we een biertje en genoten van het mooie uitzicht op de oude vakhuisjes.

Russian military ghosttown

Vorig jaar betrapt

Vorig jaar in de herfst werden we door een boswachter betrapt toen we op een zandpad liepen, op weg naar deze Russische legerbasis, een van de meest belangrijke Russische militaire standplaatsen in de DDR-tijd. Deze plek ligt goed en diep verstopt in de Brandenburger bossen. We waren al heel vaak door bordjes gewaarschuwd dat we op militair terrein zaten. De eerst keer toen we zijn jeep zagen naderen konden we nog wegduiken in de bosjes . Nog géén vijf minuten later zoefde hij wéér voorbij maar dan met hoge snelheid. De boswachter had blijkbaar ons in de bosjes geparkeerd busje gezien. Als hij ons nu zou aanhouden dan hadden we een groot probleem. We besloten een jaartje te wachten en ons urbex-tripje voor die dag te cancellen. Omdat we niet gepakt wilden worden hadden we besloten om niet over het zandpad te lopen maar midden door het bos en de struiken. Een helse tocht. Helemaal achteraan deze blog zie je de GPS-coördinaten van deze plek.

Een jaar later

Vandaag parkeerden we ons busje na een trip van 70 km vanuit Berlijn, op een andere plek, bij een oud treinstation. Ik gebruikte nu een ander kaartenprogramma waarop ook bospaden getekend stonden. Google maps doet het hier niet altijd i.v.m. het slechte bereik dus we moesten onze routekaart inladen via het programmaatje maps.me. Op onze hotelkamer had ik ‘s avonds de route bekeken en de meest eenvoudige er uit gepikt. Vanaf het treinstation hoefden we maar even over de rails te lopen waarna er een bospad zou moeten opduiken. Vanaf dat punt was het nog maar een uurtje lopen tot we de eerste Russische gebouwen zouden gaan zien. We hadden genoeg te drinken meegenomen want inclusief op en neer lopen had ik toch een uurtje of zes voor dit urbex-avontuur uitgetrokken.

Het verlaten treinstationnetje

Het spookdorp

Na een uur stonden we midden in de Russische militaire basis wat eigenlijk een klein dorp was. Compleet met een school, een wasserette, een sporthal, woonhuizen, garages en bunkers. Een echt spookdorp. Héél bizar en interessant ! Het was soms heel moeilijk te zien waar de paden lagen. Vergeet niet dat deze paden zo’n 40 jaar geleden twee meter breed waren. Nu had de natuur de paden weer opgeslokt. Soms reikte het hoge gras tot aan onze knieën. Via maps.me konden we goed zien waar gebouwen stonden en waar een pad verborgen lag onder het gras. De verf op de muren van de gebouwen bladerde overal af. Op de muren die behangen waren zag je het behang gewoon loskomen. Ruitjes waren ingegooid en op veel plekken zagen we mooie maar ook lelijke graffiti. Ook zagen we overal Russisch propaganda materiaal maar niet meer dan dat we zouden zijn tegengekomen in een Amerikaanse of Duitse legerbasis. Ieder land doet natuurlijk iets om de soldaten moed in te spreken en te motiveren. Zo zingt men in de VS iedere morgen op het werk of op school collectief het nationale volkslied en hijsen ze de vlag. Hier zagen we afbeeldingen van spelende kinderen of van werkende mensen. Je zag duidelijk dat men in Rusland in die tijd veel waarde hechtte aan arbeid. Verder zagen we afbeeldingen van tanks, soldaten, stoere, sterke Russische mannen en Lenin. Enkele teksten heb ik laten vertalen door een Russische vriendin die ik ooit in Barcelona heb ontmoet en jaren later heb bezocht in Moskou: Inna Negulyaeva.

Hondenhok

De video van ons urbex-avontuur

Achtergelaten soldatenschoen in de kantine.
Russische propaganda
Russische propaganda
Afbeelding van Lenin welke momenteel ergens veilig staat opgeslagen.

GSSD

Deze kazerne was één van de grootste in de DDR. Hier zat de Russische GSSD (Gruppe der Sowjetischen Streitkräfte in Deutschland). Een heel offensief ingestelde militaire eenheid compleet uitgerust met kernwapens. Deze troepen waren belast met het handhaven van de voorwaarden van de Overeenkomst van Potsdam. Bovendien waren ze het gezicht van de militair-politieke aanwezigheid van de Sovjet-Unie. De troepen van de GSSD stonden boven de NVA en andere militaire organisaties in de DDR. De taak van de GSSD was om de DDR tegen het Westen te beveiligen. Met hun offensieve bewapening, waaronder kernwapens, konden ze een bedreiging vormen voor de Bondsrepubliek Duitsland. Alleen al in de voormalige DDR verbleven tussen 1945-1994 rond de 10 miljoen Russische soldaten met hun gezinnen (!). In het dorpje waar we nu waren hebben in totaal 15.000 mensen gewoond. Over de hele DDR zaten in totaal 280 Russische legerkazernes verdeeld. Strategisch natuurlijk zodat men snel kon toeslaan bij een aanval vanuit het westen. Tijdens de koude oorlog en zeker tijdens de Cuba-crisis in 1962 toen de Amerikanen de staat van paraatheid hadden opgeschaald tot Defcon-2.

Het wasgebouw waar de was centraal werd gedaan.
Theaterzaal
WC waar je op je hurken moest schijten.

Kernraketten

Deze militaire basis was uitgerust met diverse kernraketten met een bereik van 1200 km. Ver genoeg dus om Nederland te raken (Amsterdam-Berlijn is 700 km). Vergeleken met deze kernraketten deelden de atoombommen die op Hiroshima en Nagasaki waren gevallen maar speldenprikjes uit. Op onze terugweg zag Angelica een stenen gebouwtje uit de grond steken. Aan de vorm zagen we dat hier een trap omlaag moest gaan. Toen we dichterbij naderden hadden we meteen in de gaten waar deze trap heen ging: de nucleaire bunker !! We hadden hem gevonden ! Kijk hieronder het filmpje hoe ik naar binnen glipte.

De toegangstrap naar de nucleaire bunker

De video van de nucleaire bunker van binnen

Sloop complex

Nadat in 1989 de muur viel was het over en uit voor de Russische invloeden in de DDR. De Russen werden afgekocht en ze kregen genoeg tijd om hun kazernes leeg te maken. In 1994 was er geen enkele Russische soldaat meer in de voormalige DDR. Inmiddels zijn hier in de Brandenburger bossen al een aantal gebouwen gesloopt. Ze staan weliswaar nog op maps.me maar in werkelijkheid zijn ze al verdwenen. Voor diegene die dit grote openluchtmuseum nog wil verkennen: ben er snel bij !

Verlaten soldatenkamer met meubilair
Garage
Ingang theater
Achtergelaten legerkistjes
Russische staatspropaganda.
Russische schilderingen op de muur.
Hier zat vroeger een winkeltje. Op de muren Russische schilderingen.
Dit was het huis van de Russische commandant die de leiding had over de kazerne.
Het centrale verwarmingsgebouw. Van hieruit werden alle gebouwen op de kazerne voorzien van warm water en warm CV-water.
WC’s. Je zat dus letterlijk naast je collega te poepen. Er waren geen tussenwandjes. Dit zorgde voor een goede band tussen de soldaten.
Afbladerend behang zorgt voor een leuke foto.
Russische staatspropaganda
Russische staatspropaganda
Russische staatspropaganda
Een lekkage in het dak zorgt voor mosgroei op de houten vloer
De kamer van een soldaat. Hij had 13 m2 om op te wonen, douchen gebeurde in het gezamenlijke bad. Eten deed men ook gezamenlijk in de eetzaal.
De kamer van een soldaat. Hij had 13 m2 om op te wonen, douchen gebeurde in het gezamenlijke bad. Eten deed men ook gezamenlijk in de eetzaal.
Oude verkeersborden
Uitkijktoren
“En het leven is ook zo mooi omdat we kunnen reizen 🌍”, aldus Dhr.Przewalski, een Russische reiziger. Tekst is vrij vertaald door mijn Russische vriend Inna Negulyaeva.
Basketbalveld in de sporthal
Socialistische tekst “oprichting en versterking van de staat van de dictatuur van het proletariaat.
afschaffing van uitbuitende klassen.
vorming van een nieuwe klassenstructuur van de samenleving.
de vorming en ontwikkeling van socialistische naties.” Tekst is vrij vertaald door mijn Russische vriend Inna Negulyaeva
Mooie murals
Een waslokaal

Hoe kom je er ?

Tik de volgende GPS-coördinaten in in google maps: 53.037545, 13.386077. Je smartphone brengt je dan precies naar de parkeerplaats vóór het treinstationnetje. Vervolgens zet je maps.me aan (van te voren installeren op je smartphone) en geef je de volgende coördinaten in: 53.05370372220076, 13.375764902073163. Je zult dan de eerste gebouwen zien verschijnen. Dit echter na 45 minuten lopen.

Teufelsberg

Teufelsberg

We parkeerden ons busje op de parkeerplaats naast het oude Amerikaanse afluisterradarstation. 40 jaar lang luisterden de Amerikanen hier de Russen af. 24 uur per dag draaide men hier in ploegendiensten. Tot begin jaren ‘90 kreeg je een waarschuwingsschot voor je voeten als je met een vinger het hek aanraakte. Nu konden we gelukkig gewoon naar binnen en gingen op zoek naar het plekje waar we geschiedenis, avontuur, uitzicht, sfeer en kunst op een paar vierkante meter zouden vinden. Overigens, als je de berg te voet op loopt zie je hier en daar nog brokstukjes zoals stukjes glas en oranje dakpan. Langzaam geeft de berg zijn verleden prijs.

WOII

In 1937 begonnen de nazi’s hier bouwwerkzaamheden voor een militaire school. De plannen werden gemaakt door de belangrijkste architect van Hitler: Albert Speer. Geallieerde bombardementen beschadigden tijdens WOII de onvoltooide gebouwen, waarvan de bouw vanwege de oorlog was uitgesteld. In 1950 werd de locatie gebruikt om 75 miljoen kubieke meter puin van de kapotgebombardeerde Berlijnse gebouwen te dumpen. De heuvel in Grünewald groeide uit tot 55 meter hoogte en werd daarmee het hoogste punt van Berlijn.

Koude oorlog

Op een dag zagen de Berlijners champignonvormige torens ver boven de bomen uitsteken. Dit mysterieuze bouwwerk maakte deel uit van een Amerikaans afluisterstation. In 1957 kwam het Amerikaanse National Security Agency (NSA) erachter dat dit de uitgelezen plek was om het radarstation neer te planten, aangezien de ontvangst hier beduidend beter was dan elders in de stad. Vanaf deze locatie werden militaire gesprekken in Oost-Berlijn en de Sovjetunie afgeluisterd. Stel je eens voor je bent hier operator en je moet alle gesprekken die je hoort gaan filteren. Welk gesprek is interessant en welk niet ? Ik kan me ook voorstellen dat van de 1,2 miljoen oost-Berlijners er altijd wel twee bezig waren met wel héél lief voor mekaar te zijn. Ik wist dan wel wie ik zou gaan afluisteren haha. De torens zijn nu verlaten, alle apparatuur is verwijderd, maar de radar koepels zijn nog in tact.

360° dakterras

Het torengebouw van het oude afluisterstation is een van de belangrijkste gebouwen van de hele site. Op een hoogte van 140 meter boven zeeniveau konden Angelica en ik genieten van een panoramisch uitzicht over heel Berlijn. We waren net iets te vroeg voor de zonsondergang in deze sfeer mee te maken. Deze had ik al eens meegemaakt zo’n 8 jaar geleden: onvergetelijk !

Street Art

Teufelsberg Berlijn is een van de grootste straatkunstgalerijen ter wereld. Op de hele site vind je kunst van internationale kunstenaars uit de street art scene. Graffitikunstwerken bereiken soms wel afmetingen tot 270 vierkante meter.

Rechtsboven kantoren van Amerikaans personeel van de NSA.

Teufelberg vroeger

1988
Begin jaren ‘90
Begin jaren ‘90

Hoe kom je gratis binnen ?

Zet je auto op GPS 52.4965931, 13.2408750 en loop de trap omhoog zoals hieronder aangegeven.

Dresden

Joe Cockerwiese

Tijdens een wandeling kwamen Angelica en ik langs een groot park met de bijnaam: Joe Cockerwiese. Op 2 juni 1988 gaf Woodstock-legende en vader van de witte blues, Joe Cocker een legendarisch concert in dit park. Niemand geloofde dat dit ging gebeuren maar toch vlogen 80.000 kaartjes voor 14,50 oostduitse Marken als zoete broodjes over de toonbank. Joe Cocker werd ook hier een held !

GPS: 51.0445, 13.7520

Brühlsche Terrasse

We liepen over de Brühlsche Terrasse langs de rivier in de richting van de Theaterplatz. Het fraaie uitzicht op de rivier de Elbe staat bekend als hét balkon van Europa. We kwamen bijna niemand tegen. Het was vandaag 30 graden dus veel mensen zochten verkoeling binnen. In 1945 is dit gebied van Dresden bijna helemaal platgebombardeerd door de geallieerden. Datgene wat we zagen was dus herbouwd geworden. Maar dan op exact dezelfde manier zoals het vroeger uitzag (!)

GPS: 51.05331961570256, 13.743671320601699

Frauenkirche

Kathedraal Hofkirche

We liepen door richting het hart van de Altstadt en zagen op een paar meter afstand van de Elbe, de Hofkirche. Een oase van rust tussen alle kleine straten. Het exterieur zag weelderig uit. Dit in tegenstelling tot het interieur welke vrij sober te noemen was met uitzondering van het spreekgestoelte welke in Rococo-stijl was gemaakt.

Gps: (51.0535090, 13.7373588)

Semperoper

Op de Theaterplatz (vroeger Adolf Hitler-platz) zagen we het opera-gebouw oftewel de Semperoper. Na de bouw in 1838 werd het gebouw door brand tweemaal vernietigd. Tijdens het bombardement op Dresden in de nacht van 13 op 14 februari 1945 werd de Semperoper volledig verwoest. In 1977 werd de eerste steen voor de wederopbouw gelegd. Na 8 jaar bouwen heropende de Semperoper op 13 februari 1985. Op de opera staan nog aanwijzingen tot hoe hoog het water heeft gestaan tijdens de watersnoodramp in midden-Europa in 2002.

Watersnoodramp 2002

GPS: 51.05455, 13.73527

Dresdner Zwinger

Hier zagen we een paradijselijke tuin op aarde omgeven door mooie gebouwen gebouwd in 18e eeuwse Barok-stijl hetgeen ons het gevoel gaf alsof we in mediterraans gebied zaten. De Zwinger werd bijna volledig verwoest door de bombardementen op Dresden in februari 1945. De wederopbouw begon meteen al na de overgave van Hitler-Duitsland. Na 15 jaar herstelwerkzaamheden konden de eerste delen van het gebouw alweer geopend worden voor het publiek.

GPS: 51.053117594725244, 13.73394805767035

Zwinger na het bombardement in 1945

Skybar Felix

Direct aan de Postplatz, met uitzicht op de Dresden Zwinger, bevindt zich een gezellig zitje midden in het stadscentrum. Het schijnt een van de beste dakterrassen in de stad te zijn maar we vonden qua uitzicht de skybar van Yenidze weliswaar mooier maar de ambiance en inrichting in de Felix was weer chiquer.

Gps: (51.0516538, 13.7346712)

Yenidze

Een must do voor ons was een bezoek aan het voormalige fabrieksgebouw van de sigarettenfabriek Yenidze. Ooit heeft iemand me eens getagged in een berichtje over dit uitzonderlijk mooi architectonisch hoogstandje. Het werd gebouwd in het begin van de 20e eeuw en heeft wel een heel interessant verhaal te vertellen. In het centrum van Dresden mochten destijds geen als zodanig herkenbare fabrieksgebouwen worden gebouwd. De ondernemer Hugo Zietz, eigenaar van de oosterse tabaks- en sigarettenfabriek Yenidze, opgericht in 1886, liet daarom zijn fabriek bouwen in oosterse stijl, wat het gebouw de bijnaam “Tabaksmoskee” opleverde. Vandaag gingen we met de lift naar de skybar om een drankje te doen en te genieten van een mooi uitzicht op de oude binnenstad van Dresden. Kijk maar naar het filmpje hieronder.

GPS: 51.0589, 13.7267

Kunsthofpassage

De Kunsthofpassage bestaat uit vijf kleine hofjes met elk een eigen ontwerp. Er liggen een aantal cafeetjes en winkeltjes met artistieke spulletjes. Bij de fontein ligt een ijszaakje met een hele leuke inrichting. Het is wel één grote “groene shizzle” bedoeling. Alles is hier milieubewust. Bijna freaky. Beste mensen, laten we af en toe eens even een stapje terug doen en proberen fatsoenlijke kartonnen rietjes te maken. Vraag me af wie dit idee ooit uit zijn joint gezogen heeft. Probeer hier loeihete chocolademelk door een verlept dichtgezogen kartonnen rietje van mijn mok naar mijn mond te krijgen. Lukt voor geen meter. En nu ? 200cc half kokende massa mijn keel af atten ? Vraag me sowieso af hoe mijn plastic rietje vroeger als ik hem in de vuilnisbak gemieterd had in de grote oceaan zou kunnen belanden.

Enfin, een kunstzinnig, geplaveid gebied met chille zitplaatsen buiten en coole graffiti en kunst op de gebouwen. Neem bijvoorbeeld de Singing Drainpipes. Ze vormen een unieke installatie van regenpijpen die zijn bevestigd aan een blauw geschilderd huis in de passage. Het systeem, dat volledig functioneel is, maakt leuke geluidjes als het regent. Luister maar:

Singing drainpipes
Singing drainpipes
Binnenhofje met ijszaak
De ijszaak van binnen
Overal kunst

GPS: 51.067986 13.75409

Neustadt

Het tweede gezicht van Dresden. Hier zagen we “andere” mensen. Ze waren méér casual en alternatief. Dönerkebab tenten staan naast shisha-bars, pubs en platenwinkeltjes. De muren zitten vol graffiti (hehe….. eindelijk🤗🙏🏻). We brachten een aantal uurtjes door met slenteren door de straten van het trendy, eigenzinnige deel van Dresden. Yep, weer een stad met een Art area die nu “the place to be” is. Het gebied ademt een jeugdige sfeer en hoewel het ’s middags vrij stil was ken ik het ook van een paar jaar geleden toen ik met mijn vriend Erik enkele bandjes bezocht in Katy’s garage. Er was destijds erg druk en er zat een goede sfeer in deze sort of indyhangout-tent.

Katy’s Garage ! 😍
Katy’s Garage ! 😍
Katy’s Garage ! 😍

GPS: 51.066657 13.751685

Overigens zijn de Alaunstrasse en de Louisenstrasse de leukste straatjes om te bekijken. Ik ben absoluut dol op het bekijken van straatkunst, dus het gebied rond de Alaunstrasse was een absolute must-see, met zijn enorme geschilderde muurschilderingen.

Louisenstrasse
Louisenstrasse
Louisenstrasse
Louisenstrasse
Louisenstrasse

GPS: (51.0662598, 13.7542831)

Mödlareuth, Thüringen (Little Berlin)

Twaalf seconden had hij nodig. Twaalf seconden pér hek. In totaal was hij dus nog geen minuut verwijderd van zijn geliefde die hij al drie jaar niet had gezien. Ze wachtte hem op aan de overkant, in Beieren, het vrije westen. Hij wachtte in het bos in de naastgelegen deelstaat Thüringen. Ze kwamen echter uit hetzelfde dorpje. Mödlareuth, een dorpje van nog geen 50 inwoners, niet alleen gescheiden door de 50 centimeter brede Tannbeek maar ook door een 3,40 meter hoge en 700 meter lange betonnen muur. Met zijn speciaal geprepareerde klimschoenen had hij hier geen schijn van kans. Het hekwerk was geen probleem. Hij zou de op zijn schoenen bevestigde punten (zie foto) in het hekwerk rammen en zo naar boven klimmen. Maar de betonnen muur zou een probleem vormen voor zijn ijzers.

Speciaal geprepareerde schoenen met een stalen punt
Speciaal geprepareerde schoenen met een stalen punt
Mödlareuth Beierse zijde (West-Duitsland)
Mödlareuth Beierse zijde (West-Duitsland)

Het bos

De muur was speciaal gebouwd zodat de mensen aan de ene zijde van het dorp de mensen aan de andere zijde van het dorp niet konden zien. Naar mensen in het westen zwaaien was verboden en werd zwaar bestraft. Tussen de muur en het hekwerk was het HULA83-gebied waar levensgevaarlijke, bijtgrage honden liepen.

HULA83-gebied voor waakhonden
HULA83-gebied voor waakhonden

Daarbij zou vanuit de wachttorens meteen met scherp geschoten worden. Echter, de muur was maar 700 meter lang. Hij zou overgaan in een 1393 kilometers lang hekwerk van het zuidelijkste puntje van oost-Duitsland tot aan het noordelijkste puntje.

DDR wachttoren
DDR wachttoren
DDR grenswachters

Vlucht

Alles leek rustig zo midden in de nacht. Marcus had in het geniep het huis van zijn slapende ouders verlaten. Zijn handgeschreven brief lag op tafel. Nu wachtte hij in het bos tot de grenswachten die net waren gepasseerd ver genoeg verwijderd waren. Hij plaatste de scherpe opgelaste punt van zijn schoen in het hekwerk en klom naar boven. Richting de vrijheid, richting zijn vriendin, zijn vrienden, het vrije Westen. Één kilometer verderop begon een rode lamp te knipperen. Een harde zoemtoon deed de ogen van grenswacht Heinrich openen. Meteen sloeg hij alarm. Tot op de meter nauwkeurig kon hij zien waar in het hek iemand “aarde” had gemaakt. Nog vóór Marcus zijn klimijzers in het tweede hek kon zetten werd hij al gevangen in de brede, felle stralen van de zoeklichten. Van alle kanten kwamen oost-Duitse grenswachten aanrennen en binnen twee minuten hielden ze Marcus onder schot. De west-Duitse grenswachten konden niets anders doen dan lijdzaam toezien hoe Marcus geslagen en geboeid werd afgevoerd in een politieauto.

West-Duitse grenswachters
Zoeklichten
Slagboom met dodelijke metalen punten

Little Berlin

We kennen allemaal de Berlijnse muur. Maar wisten jullie dat er nóg meerdere “Berlijnse” muurtjes bestonden ? Deze plek in Mödlareuth noemden de Amerikanen ook wel: “little Berlin”. Angelica en ik werden er op een koude winterse filmavond door verrast tijdens het kijken van de Duitse mini-serie Tannbach, helaas alleen te zien op de Duitse Netflix.

DDR wachttoren
Mödlareuth Beierse zijde (West-Duitsland)
Mödlareuth Beierse zijde (West-Duitsland)
Mödlareuth Beierse zijde (West-Duitsland)
Mödlareuth Thüringen zijde (Oost-Duitsland)

Vandaag spraken Angelica en ik met mevrouw Jutta Schaffner over haar DDR-ervaring in het door haar inmiddels overleden man Arndt opgerichte museum in Mödlareuth. Haar man heeft zijn hele leven alle gebeurtenissen in Mödlareuth op film vastgelegd en het eindresultaat liet mevr. Schaffner ons vandaag zien. Ik heb onze eigen beelden gemixed met de beelden die meneer Schaffner persoonlijk in de jaren ‘80 maakte.

Tannbeek

Door dit kleine dorpje loopt al 400 jaar de grens tussen Beieren en Thüringen en sinds de Duitse deling liep hier inderdaad de grens tussen oost en west. Het geluid van het rustig stromende water door de Tannbeek werd op 13 augustus 1966 wreed overstemd door vrachtwagens van het communistische regiem van de DDR. Over een lengte van 700 meter werd een 3,30 meter hoge “anti-imperialistische beschermende muur” opgetrokken compleet met prikkeldraad, mijnen en zelfvuursystemen. De komende 23 jaar zou deze muur verscheurde vriendschappen en familiebanden gaan opleveren. Mensen konden niet meer bij hun familie op bezoek. Kinderen uit het oostelijke deel van het gehucht konden niet meer naar school in het westelijke gedeelte. Aan beide zijden van de Tannbeek stonden 24/7 soldaten opgesteld.

Mödlareuth Beierse zijde (West-Duitsland)

De SS van Adolf Hitler

Vlak voor het einde van de oorlog werden door vliegende standgerechten van de SS in deze omgeving duizenden mensen neergeschoten, zoals dwangarbeiders, mensen die zich wilden overgeven of deserteurs en hun familie. Ook het Rode Leger maakte zich schuldig aan gruwelijkheden. Er werden vrouwen verkracht en er werden op grote schaal burgers willekeurig neergeschoten.

DDR grenspaal
Verlaten Russische tank
Slagboom
Bouw van de muur
Mödlareuth Beierse zijde (West-Duitsland)
Situatie toen er nog geen muur stond. Dorpelingen konden nog met elkaar praten.

De film Tannbach

De film volgt de 50 inwoners van het dorp vlak voor de capitulatie van het Duitse rijk tot de naoorlogse periode, waarin het dorp wordt verdeeld in een door de Amerikanen en een door de Russen gecontroleerd deel.

Val van de muur

Bijna een maand na de val van de Berlijnse Muur in november 1989 gebeurde er ook in Mödlareuth iets: op 7 december maakte men een gat in de grensversterking. 31 Oost- en 19 West-bewoners hadden de dag ervoor gedemonstreerd voor het openen van de grens. De barricades werden uiteindelijk verwijderd en een deel van de muur werd vervangen door ijzeren poorten. Op 9 december 1989 werd in Mödlareuth de opening van de grens gevierd met de populaire braadworst en bier. De Mödlareuther, die decennialang gescheiden hadden geleefd omhelsden elkaar. Tranen van vreugde stroomden over hun wangen. Eindelijk waren ze weer bij elkaar.

In het museum in Mödlareuth staan veel DDR voertuigen en een helicopter

Succesvolle ontsnappingspoging

Slechts één keer was er in Mödlareuth een succesvolle poging om de grens over te vluchten. Op 25 mei 1973 klom een chauffeur uit het dorpje Schleiz in Thüringen met een zelfgemaakte ijzeren ladder over de betonnen muur. De 34-jarige medewerker van de VEB wasserijvakbond in Göttengrün moest vanwege regelmatige ploegendiensten door de beveiligde zone rijden. Op een nacht maakte hij van de gelegenheid gebruik, reed met zijn auto naar een plek voor de muur die moeilijk te zien was voor grenswachten en klom op het dak van de auto. Hij klom met een ijzeren ladder naar de top van de muur en redde zichzelf door in de Tannbach op de westelijke oever te springen. Als gevolg van deze ontsnapping werd de weg aan de DDR-zijde afgesloten en buiten de veiligheidszone herbouwd.

Streetart, Düsseldorf

Place to be

Deze straat in Düsseldorf is the place to be voor liefhebbers van murals. De straat is een kleine tweehonderd meter lang en alle huizen zijn met kleurrijke spuitbussen van boven tot onder versierd. De meeste murals beginnen bij de vloer en lopen door tot de nok van het dak. Ze zijn gemaakt door onbekende artiesten maar er zijn ook kunstwerken van bekende kunstenaars als M05K, Johanna OLGA en Ami One.

Van krakersscene naar toerisme

Deze straat lag er niet altijd zo vredig bij als momenteel het geval is. In de jaren tachtig waren de huizen bezet door krakers. Er vonden regelmatig rellen en demonstraties plaats om te voorkomen dat deze buurt werd omgetoverd tot een commercieel district.

In 2008 werden de krakers met geweld uit hun huizen gezet om plaats te maken voor een dure shoppingmall. Dit leidde tot nieuwe demonstraties en onrusten. Nu echter besloot de gemeenteraad de bewoners van deze straat te beschermen: de krakers mochten en mogen blijven. Tegenwoordig wonen hier ruim 800 mensen van 45 nationaliteiten.

Vandaag was een treurige, regenachtige dag. Angelica en ik liepen door een vrijwel lege buurt. Hier en daar zagen we wel wat mensen maar de meesten schenen lekker binnen te zitten. In de zomer komen we zeker eens terug.

Bezoek de murals

De straat met murals ligt net buiten het centrum van Düsseldorf. Toch is het niet moeilijk om deze street art te bezoeken. Vanuit het centrum van Düsseldorf brengt de metro je naar station Ketwigerstrasse. Dit ligt op 700 meter lopen vanaf de Kiefernstrasse.De metro gaat meerdere keren per uur.

Ga je met de auto ? Kopieer onderstaande GPS in je google maps und losss: 51.2192282, 6.8098476

Kneipe Klo, Berlin

Wil je bier drinken uit een plasfles (0.8 ltr./ 9.90€) ? Zitten op een doodskist of wc-pot midden in de kroeg ? Wil je bij binnenkomst eens helemaal afgezeikt worden door de DJ terwijl iedereen je uit lacht ? De DJ is werkelijk continu bezig om iedereen op zijn Hansje Teeuwen te verarschen. Als je eenmaal rustig zit stort het plafond in elkaar en gaat het licht uit maar dat komt wel weer goed. Op weg naar de wc wordt je vermaakt met snel omlaag kruipende spinnen. Snel doorlopen dus. Als je eenmaal staat te piesen wordt je er door woord en gebaar continu op gewezen hoe klein je Dirkje wel niet is. Op je tafel ligt trouwens een handig meetlatje voor het tegendeel te bewijzen. Ook ligt er een coupon waarmee je flinke korting krijgt bij de “dames” om de hoek. Het eten wat je bestelt krijg je niet opgediend op een bord. Nee, dat krijg je op een poeppan rechtstreeks afkomstig uit het ziekenhuis een eindje verderop. Kortom, als je naar Berlijn gaat is dit wel een leuke hoek van vermaak. Het kroegje op de hoek ligt in stadsdeel Berlin-Charlottenburg nabij de Kurfürstendamm.

Oh ja…. Bij binnenkomst wacht je een leuke verrassing ! Regenjas is géén luxe ! Koop je Berlin welcome-card hieronder. Je kunt met deze kaart in iedere vorm van openbaar vervoer terecht. Superhandig ! https://www.berlin-welcomecard.de/en

Drinken uit een plasfles (0.8 ltr./ 9.90€)
In deze kroeg kijk je je ogen uit. reserveer zeker twee uurtjes voor deze kroeg !
Samen een biertje drinken, zittend op een doodskist.
Het eten wordt geserveerd op een poeppan uit het ziekenhuis.
Bukken ! Met een oorverdovend kabaal stort ineens het plafond in. Géén paniek, er is nog nooit iets gebeurd.
Ogen te kort !
De wc
De entree waar je wordt natgespoten zodra je een voet over de drempel zet.

Bad Münstereifel…

Heino, de zanger, was tot voor kort de grootste attractie van Bad Münstereifel. Maar zijn café is al lang weg en hij zelf is verhuisd naar het Kurhaus, een paar honderd meter de berg op. We konden door twee stadspoorten de houten stadskern binnenwandelen. Omgeven door een metershoge stenen stadswal ligt Duitslands nieuwste outlet shopping centre. Maar gelukkig waren de winkeltjes dicht en konden we genieten van een lege stadskern met allemaal mooie houten vakwerkhuisjes 😍

Nazi submarine bunker

“Snel, geef me het brood”, smeekte Raymond het Duitse jongetje langs de weg. Het jongetje gaf hem vlug twee sneetjes oudbakken brood en kreeg er een houten speelautootje voor terug. Het rantsoen voor gevangenen was heel karig en bevatte niet meer dan 500 kcal per dag. Héél wat minder dan de 2500 kcal die een volwassen man dagelijks nodig had. Hij deed zwaar werk in de bouw van Albert Speer’s onderzeebootfabriek. Hij moest zakken cement van 50 kg op zijn schouder een ladder omhoog sjouwen en deze in één van de tien betonmengtrommels handmatig leegmaken. Ondanks dat Raymond minder woog dan een zak cement lukte hem dit te doen gedurende tien uur per dag. Om het beton goed vloeibaar te houden werd er een geelkleurige stof aan toegevoegd zodat het beton de te bouwen fabriek in kon worden gepompt. Saboteurs lieten de toevoeging van deze stof vaak achterwege zodat de leidingen verstopt raakten en kapot scheurden. Ze deden er alles aan om te voorkomen dat er straks iedere 56 uur een onderzeeboot gemonteerd zou kunnen worden. Raymond had dan een halve dag vrij die hij vervolgens goed benutte om autootjes van hout te maken. Na een dag hard werken liepen de 12.000 dwangarbeiders vanaf de fabriek in anderhalf uur tijd door een aantal dorpjes naar hun barakken. Onderweg ruilde hij het autootje tegen een paar sneeën brood bij Duitse jongetjes. Raymond Portefaix werd in april 1945 door de Britten bevrijd en keerde terug naar Frankrijk waar hij tot 1989 advocaat was in Parijs. Hij stierf in 1995 op 69-jarige leeftijd.

Angelica en ik bezochten deze interessante plek en waren erg onder de indruk. Mocht je hier heen willen kopieer dan onderstaande GPS-coördinaten in google maps.

53.2168530, 8.5062500

Raymond Portefaix
De fabriek in aanbouw
12.000 dwangarbeiders werkten 10 uur per dag
De u-boot die in de fabriek geassembleerd zou worden
Schade aan de fabriek tijdens een luchtaanval