Kun je het je voorstellen dat men na de tweede wereldoorlog een jeugdgevangenis bouwde op de plek van een concentratiekamp waar een kleine 45.000 mensen zijn omgekomen door ziekte of door uitputting van het harde werken in de klinkerfabriek op het terrein ? Dat men hoge muren bouwde om de jeugddelinquenten binnen te houden ? Als ze in Auschwitz een internaat hadden gebouwd zou de wereld op zijn kop hebben gestaan.
Vandaag was ik in concentratiekamp Neuengamme en ik was niet alleen. Honderden schoolkinderen liepen rond met een mapje met opdrachten onder hun arm. Heel goed om te zien dat men datgene wat hier 80 jaar geleden gebeurd is in de leerstof en ontwikkeling van een puber mee neemt. Zeker in deze tijden zou men dat op meer plekken op aarde mogen doen 🌍.
Neuengamme bezat geen gaskamers of vergelijkbare methoden om mensen massaal van het leven te beroven. Hier moest keihard gewerkt worden. Tot je dood er bij neer viel. De mensen in dit kamp, waren veelal krijgsgevangenen, gijzelaars, verzetsstrijders, Joden, RomaenSinti, homoseksuelen en Jehova’s getuigen maar ook de 601 mannen van de vergeldings-razzia van Putten in Nederland. Ongeveer de helft stierf dus op deze plek.
Het bekendste verhaal uit die tijd is die van twee Nederlandse profwielrenners. De één (Jan van Hout) was fel tegen de nazi’s en de ander (Cor Wals) had zich aangesloten bij de Nederlandse tak van de SS. Hij was in de jaren ‘40 mateloos populair maar toen hij op de wielerbaan verscheen met een SS-shirtje ging het Nederlandse publiek uit zijn plaat. Jan van Hout uit Valkenburg zat inmiddels in het concentratiekamp opgesloten en moest heel zwaar werk verrichten. Cor Wals was in die tijd een goede concurrent van Jan van Hout en liet zich overplaatsen naar het concentratiekamp toen hij hoorde dat Jan daar gevangen zat. Het schijnt dat Cor Jan heel zwaar werk liet doen. Het werk was zo zwaar dat Jan na een tijdje eraan bezweek en stierf. Op die manier schakelde hij de concurrentie uit. Na de oorlog kreeg Jan overigens 15 jaar gevangenisstraf in Nederland. Daarna werd hij overgeplaatst naar de staatsmijn Maurits in Geleen en werkte daar nog jaren door tot aan zijn pensioen. Hierna trouwde Cor met de weduwe van Jan (!) waarna de sportwereld op zijn kop stond waardoor hij het land moest verlaten en naar België vluchtte. Begin tachtiger jaren kwam hij terug naar Nederland en in 1994 overleed hij.
Rechts Cor Wals, de voormalig kampbewaarder die een relatie kreeg met de weduwe van Jan van Hout. Cor Wals met het SS-shirtje maakt de Hitler-groet na een overwinning. Jan van Hout 🚴♀️.Op de plek waar barakken hebben gestaan ligt nu het puin van de sloop.
Overblijfselen van muur
Op deze plek werd in 1970 het jeugdcentrum Vierlande in gebruik genomen. Protesten van de voormalige gevangenen en burgers liepen op niets uit. Pas in de jaren tachtig leidde dit tot een heroverweging van de politiek. In 2007 is het 149 x 220 meter grote complex gesloopt: dit fragment van de vijf meter hoge buitenmuur bleef staan als herinnering.
Een stuk muur van de jeugdgevangenis.
Klinkerfabriek
De klinkerfabriek werd tussen 1940 en 1942 gebouwd door gevangenen van het concentratiekamp Neuengamme. Een contract tussen de SS en de stad Hamburg bepaalde dat hier klinkerstenen moesten worden geproduceerd voor de geplande “Führergebouwen” aan de oevers van de Elbe in Altona.
Hier werden de klinkers gebakken. De karretjes rechts moesten handmatig naar boven worden geduwd. Lukte dat niet ? Dan een nekschot. Een stuk origineel barak.Originele bedden verzameld in het docu-centrum.Documentatiecentrum.De sierfonteinmaakte deel uit van een kleine tuin voor de comfortabel ingerichte SS-leiderswoning en werd door de SS gebruikt voor sociale doeleinden en ontspanning.Schuilkelder. Documentatiecentrum.Sommige gevangenen renden knettergek de prikkeldraad in. Nadat ze geëlektrocuteerd waren werden ze nog eens neergeschoten. Op deze manier pleegde men zelfmoord. Boekje met overledenen met doodsoorzaak. Een isolator van de stroomdraden.
Eigenlijk per toeval belandden we op de grootste kermis in het noorden van Duitsland. De Dom van Hamburg is een volksfeest dat drie keer per jaar wordt gehouden op het Heiligengeistfeld in Hamburg. Qua grootte kun je het vergelijken met de kermis in Tilburg (230 attracties) maar maar qua bezoekersaantallen zijn er hier meer bezoekers dan in Tilburg (2,5 miljoen vs. 1 miljoen). Dat komt omdat de kermis in Tilburg maar 10 dagen duurt en in Hamburg een maand. De Winterdom wordt gehouden van begin november tot begin december. De Spring Dome wordt gehouden van half maart tot half april en de Sommerdom van eind juli tot eind augustus.
We overnachten in een hostel voor 40 euro per nacht midden in de hoerenbuurt van de Hamburgse wijk St. Pauli, de Kiez, de rosse buurt bij de haven. ´s Avonds wippen hier daklozen eventjes aan om niet opgerookte peuken uit de mega asbak bij de toegangsdeur, te vissen. Ook zien we links en rechts wat hoertjes rondlopen. Gewoon in hun vrije tijdskleding en niet in ‘gevechtsoutfit’. Prostitutie is in St.Pauli al eeuwenlang en uit deze wijk komt zelfs het Duitse spreekwoord: ‘auf den Strich gehen’. Toen eeuwen geleden een schip de haven van St.Pauli binnenkwam wilden meteen alle meisjes aan boord omdat ze wisten dat na een maandenlange tocht op zee de mannen heul hongerig waren. Dat was natuurlijk not done voor de kapiteins en daarom trokken ze een streep (Strich) op de kade. De meidjes mochten tot aan deze lijn gaan maar niet er over heen. Zo ontstond het spreekwoord: ‘auf den Strich gehen’, oftewel ‘je als hoer aanbieden’.
Wasjes draaien doen ze hier buiten de deur.Hier krijg je alleen wodka-drankjes.Openbaar toilet op straat.
Daklozen Reeperbahn
Hamburg wordt niet alleen beschouwd als de miljonairshoofdstad van Duitsland maar we zagen ook dat de Reeperbahn thuisbasis geworden is van talloze mensen in grote nood. Of het nu gaat om de crack- en heroïneverslaafden in de drugsscene of de bijna tweeduizend daklozen. Omdat ons hostel op de Reeperbahn lag kwamen we ze iedere dag wel een paar keer tegen. Ze waren stuk voor stuk allemaal goedgemutst. Zo begonnen ze al lekker vroeg op de dag met een biertje en verzonnen van alles om aan drank of drugs te komen. Sommigen waren zo vindingrijk dat je gewoon niet anders kon dan wat geld te geven. Daarna werd je heel vriendelijk bedankt en namen ze weer een slokje uit de fles sterke drank. We hebben deze week totaal geen last gehad van deze mensen.
Bernd en Uwe waren heel vindingrijk en leverde per dag toch mooi 100 euro op.De 66-jarige Karl zwerft al 12 jaar op de Reeperbahn rond.
St.Pauli fanshop
Elbschlosskeller
Zo’n smerig kroegje hadden we nog nooit gezien. Aangetrapte kauwgoms en peuken op de grond, Een alcoholist die zich helemaal onder had gepiest. In de gang naar de wc een vers gedraaide plaat maaginhoud. Een dakloze vrouw stond helemaal kachel moeizaam ter been aan een danspaal een dansje te doen en natuurlijk deed Angelica bij binnenkomst meteen mee (zie video). De wc’s waren letterlijk helemaal tot aan de wc-bril dichtgescheten. Alsof je het ronde kartonnen dekseltje van een klein bekertje roomijs aftrok. De urinoirs liepen ook niet meer af. Alle pies liep over het randje van het urinoir over de vloer. Achter de bar stonden/hingen twee midden vijftigers. Wat ze aan het doen waren weet ik niet maar we zaten al 10 minuten op een stoel toen ze ons pas in het vizier kregen. Twee biertjes en snel weg hier. Ik kreeg de tip van Rob uit Geleen. Rob weet dat ik wel wat kan hebben maar van de reuk hier ging ik spontaan van op Hemelvaart. Je wordt bedankt Rob, haha !
Cowboy und Indianer
Lopen we hier een kroeg binnen omdat we live muziek hoorden, staan de klanten gitaar te spelen en de gitarist van de band staat een biertje te doen voor het podium haha. Steekt ie vervolgens zijn gitaar in de fik en begint daarna ‘highway to hell’ van AC/DC te spelen. Met dit liedje start je overigens Angelica !! Ohjee. Blijkt die vent de gitarist te zijn van Udo Lindenberg (Kieran Hilbert) en hij had eventjes acht uur gereden had om in zijn geliefde kroeg Cowboy & Indianer te kunnen spelen voor een handjevol publiek. We hebben een supergezellige avond gehad ! Het niet mogen roken in de kroeg heeft hier in Hamburg overigens zijn langste tijd gehad. Terug naar normaal
Total im Arsch.Kieran Hilbert (gitarist van Udo Lindenberg).
Boutique Bizarre (Europa’s grootste seksshop)
Op de Reeperbahn stonden we voor Boutique Bizarre, een erotiek- en fetisjwinkel met een verkoopoppervlakte van 1400 m² op twee etages. We zagen allemaal rare dingetjes waarvan we niet hadden verwacht dat dat ooit ergens in een prutje zou verdwijnen. Jezus mina. Wat een fantasie houden sommige mensen er op na. Behalve als het afvoerputje thuis verstopt zit dan laat de fantasie hun in de steek. Dan weten ze zich geen raad en gaan wild in het rond bellen om hulp. Zo’n dildo van een halve meter gaat je dan echt niet helpen. We zagen seksspeeltjes, boeken, films, lingerie, korsetten en erotische avondkleding voor volwassenen. In de kelder stonden de BDSM-, fetisj- en latexpakjes. Leuk om te zien maar niet om te kopen. Ik ben sowieso niet zo van de lingerie. Vieze stinkdingen.
Kijk dan. Het doet me al pijn als ik er aan denk.Jaja. No way !
Penny Market op de Reeperbahn
Midden op de Reeperbahn zagen we deze fantastische winkel. Het contrast was heel groot want voor de deur lagen drie stomdronken daklozen en binnen in de zaak was alles heel netjes en modern. De filiaalleider had gevraagd of ze een beetje wilden schuiven want het winkelend publiek kwam er moeilijk in. De winkel prijst zijn koopwaar aan middels grote felle neon-verlichting en is 11 uur per dag geopend. We zagen een paar dronken mensen, veel armoede en chaos. Deze kruidenier is zo interessant dat der Spiegel er ooit een TV-documentaire over heeft gemaakt (zie onder). Wat een geweldige zaak. Hij hangt helemaal vol met neonreclames, graffiti, dubbelzinnige muurslogans en street art-dingetjes.
Table dance live show Blue Night club
Een biertje kost zes euro zei de madam aan de deur. Ze stond op straat om klanten te ronselen. Dus voor zes euro p.p. konden we de Blue Night Club naar binnen waar ze ons een Table Dance live show zouden gaan aanbieden. Ik hoorde mezelf al hardop denken: welke meid is zo gek om voor tweemaal zes euro in een paal te gaan hangen ? Van dat beetje geld krijgt ze nog niet eens het ondergoed gewassen. Maar goed. We moesten aan de uitgang 2×10 euro entree betalen maar daar kregen we dan twee bier voor. Ik begreep het niet helemaal. Het bier kostte toch maar zes euro per flesje ? Hier zat vast een hele moeilijke berekening achter. Dit zijn dan van die momenten dat ik op mijn scherpst ben. We zaten nog geen twee minuten toen een kleine smalle meid naast ons kwam zitten en iets met ons wilde vertellen. Ze vroeg ons of ze wat wilde drinken. Met mijn linker oog keek ik op de drankkaart en met mijn rechteroog naar haar tietenspleet. Die twee stevige punters zouden me heel wat geld gaan kosten dacht ik nog. Die had er op hele jonge leeftijd al twee flinke ballonnen op laten schroeven. Ik dacht meteen aan mijn pubertijd. Vanaf de eerste minuut op de middelbare school was ik al gefocust op tieten. Het liefst van die joekels die een beetje wiebelden als de eigenares met haar zware boekentas over de gang slofte. Liet een meisje een beetje decolleté zien dan daalde mijn denkvermogen met gemiddeld 50%. Per tiet welteverstaan. Moet ik iemand nog uitleggen waarom ik tweemaal ben gezakt voor mijn gymnasium eindexamen ??
De jonge meid had aangegeven een piccolo te willen drinken. Die kostte 80 euro. Kreeg pardoes de hik. Dat drankje kostte evenveel als twee overnachtingen in ons hostel. ‘Dat gaat niet gebeuren’: zei ik al tegen Angelica. Zij vond het zielig voor haar en wilde haar toch wat te drinken geven maar ik ben dan wat duidelijker: no way. Ze excuseerde zich en ging in een hoekje zitten kniezen met de wat oudere bardame. Wij bleven aan ons tafeltje zitten en keken samen naar een lege paal. Hier had ze in kunnen hangen en hadden we kunnen genieten van een vlammende paaldansshow. Ik dacht aan mijn pre-Lowlandsparties vroeger achter in mijn boerderij. Ieder jaar kwamen zo’n 80-100 man naar het feest en een week later gingen we met zijn allen naar Lowlands. Ik had -op verzoek- ook zo’n danspaal gemonteerd en ieder jaar was het weer een genot om jong en oud er in te zien hangen. Nu ligt de paal ergens te verstoffen in een verre donkere hoek van de slaapkamer maar de klembeugel aan het plafond is nog altijd een stille getuige 😊
Table dance barretjes. Laat je niet pakken !
Grosse Freiheit
Dit is eigenlijk hét stapgedeelte van de Reeperbahn. Hier liggen de leuke clubs en barretjes waar je je gram kan halen. Biertje 33 cl kost vier euro dus dat is nog redelijk goed te doen. Als je dit zou omrekenen naar een Nederlands glas bier van 18 cl zit je op 2,20 euro. In welk café in NL krijg je nog bier voor 2,20 euro ??
“Auf der Reeperbahn nachts um halb eins, ob du’n Mädel hast oder hast kein’s, amüsierst du dich, denn das findet sich auf der Reeperbahn nachts um halb eins. Wer noch niemals in lauschiger Nacht einen Reeperbahnbummel gemacht, ist ein armer Wicht, denn er kennt dich nicht, mein St.Pauli, St.Pauli bei Nacht.”
Karaoke Club Colibri.Karaoke Club Colibri.Karaoke Club Colibri.
Hans-Albers-Platz
Café MAY (lunchroom)
De lekkerste lunch krijg je om de hoek bij Café MAY. De eigenaresse is knotsgek en noemt iedereen die binnenkomt ‘Schatzi’. Ook vraagt ze toeristen heel vriendelijk waar ze vandaan komen en gaat een kort gesprekje met ze aan. Toen deze Mechelse herder met haar baasje binnen kwam ging ze meteen voor de gebakjesvitrine zitten. Even later kreeg ze een lekker stukje brood. Kijk haar halsband:’ St.Pauli !’
Herbertstrasse (raamprostitutie)
De Herbertstraße is in 1900 door het stadsbestuur ingericht als straatje waar de dames van de lichte zeden hun beroep konden uitoefenen. Aan beide uiteinden van de 60 meter lange straat is deze straat afgesloten middels een ijzeren poort. Helaas mocht Angelica niet naar binnen en bleef heel braaf wachten samen met nog een andere meid waarvan de vriend ook eventjes naar de hoeren wilde gaan kijken. Puur juridisch gezien zou ze het straatje naar binnen kunnen gaan. Het is immers een openbare weg. Echter, iedere prostituee zou haar raampje openen en haar gaan uitschelden. Als kers op de taart zou ze dan ook nog besproeid worden met ‘peniswater’, je raad het al: het water waar piemelen mee worden gewassen voordat ze gebruikt mogen worden.
Herbertstrasse overdag.Condoomautomaat.Voor vrouwen verboden toegang.Herbertstrasse by night.Herbertstrasse by night.Herbertstrasse by night.Herbertstrasse by night.