Een café op een slachtveld 🇫🇷

Ik zat hier in dit dorpje aan de bar rustig aan mijn biertje te nippen. Achter in de hoek hapte een Amerikaans gezin een burgertje weg. Een ouder Engels echtpaar kwam door de voordeur het café binnen. Een gewone doordeweekse rustige dag in augustus zou je denken ware het niet dat onder dit café tientallen, misschien wel de overblijfselen van honderden lijken lagen. In het café zelf waande ik me in een museum. Om de tafeltjes heen stonden allemaal spullen die gebruikt waren tijdens de slag aan de Somme. 

Ik bevond me op een van de plekken waar de eerste Slag aan de Somme in WOI werd gevoerd. Destijds de gevaarlijkste plek op aarde. Hier in dit dorpje stonden misschien wel J.R.R. Tolkien (Lord of the Rings) en Adolf Hitler in hun jonge jaren tegenover elkaar. Beide vochten immers mee in deze slag en beiden raakten gewond.

Het Ardennen-offensief tijdens WOII kostte in totaal 25.000 doden maar alleen al bij de Slag aan de Somme stierven één miljoen jonge mannen. 140 granaten per minuut ontploften op de plek waar ik nu zat in de loopgraven die nog te bezichtigen zijn in de tuin van het café. Dag in, dag uit. Zes weken achter elkaar. Een gevallen soldaat werd bedolven door de hoeveelheid modder welke door een granaatinslag 10 meter verderop, omhoog werd gegooid. Een minuut later werd het dode lichaam weer uiteengereten door een volgende inslag en kwam het weer meters verderop terecht. Een minuut later werden de overblijfselen van het lichaam opnieuw uit elkaar gereten door een andere granaatinslag, en zo bleven de delen van een lichaam zich continu verplaatsen. Hospikken kregen geen tijd om gewonden te helpen of om gevallenen te bergen. Dat had tot gevolg dat tot op de dag van vandaag  lichaamsdelen van méér dan 100.000 gevallenen nog steeds verspreid in de grond liggen. Alleen al 60% van alle Canadese gevallenen heeft géén graf. Bovenop die lichaamsdelen zijn nu weer huizen gebouwd. Onderaan zie je foto’s van vroeger. Hoe het dorpje destijds uitzag. Zie je twee stenen die óp elkaar staan ?? Het was gewoon onmogelijk om hier te lopen laat staan te vechten. 

 Het café-restaurant ligt aan 91 Route d’Albert, 80300 Pozières, Frankrijk 🇫🇷. 

Of kopieer gewoon deze link https://maps.app.goo.gl/eir8sdi6dXKwwQWb8?g_st=com.google.maps.preview.copy

‘Lochnagar’ krater

Deze krater met een diameter van 100 m en een diepte van 30 m is een gevolg van een Britse actie die daarmee de slag om de Somme inluidde. Op 1 juli 1916 om 7u28 lieten de Britten kort na elkaar twee ladingen ammonal ontploffen onder de Duitse linie. De eerste lading bevatte bijna 11 000 kg ammonal, de tweede ongeveer 13.500 kg. Brokstukken vlogen meer dan 1 km in de lucht. Diezelfde dag lieten de Britten op 16 andere plaatsen ladingen ontploffen. Tunnels waren in de maanden voorafgaand hieraan onder moeilijke omstandigheden uitgegraven door speciaal daarvoor opgerichte eenheden. De eerste Slag om de Somme was begonnen. Over een breedte van dertig kilometer klommen 140.000 geallieerde soldaten uit hun loopgraven en liepen in de richting van de Duitse loopgraven. Het was een nutteloze slag. Één miljoen mensen lieten het leven voor een paar vierkante kilometer. 

Drone shot.
John Scollen.

De laatste brief van soldaat John Scollen

In de dagen vóór 1 juli schreven veel mannen hun ‘laatste’ brieven naar huis. Een van hen was soldaat John Scollen van de 27e Northumberland Fusiliers. Dit is zijn brief aan zijn vrouw Christina en hun zeven kinderen, geschreven op 27 juni 1916.

Mijn lieve vrouw en kinderen, met spijt schrijf ik deze laatste afscheidswoorden aan jullie. Als het Gods Heilige Wil is dat ik sneuvel, heb ik mijn plicht jegens mijn koning en vaderland gedaan en ik hoop terecht in Gods ogen. Het is moeilijk om van je te scheiden, maar houd een goed hart, lieve Tina, en treur niet om mij, want God en Zijn Gezegende Moeder zullen over jou en mijn lieve kleine kinderen waken en ik twijfel er niet aan dat mijn land jullie zal helpen. Ter wille van een van zijn soldaten die zijn plicht heeft gedaan. Welnu, lieve vrouw Tina… je bent een goede vrouw en moeder geweest om voor mijn slimme kinderen te zorgen en ik weet zeker dat ze ons beiden tot eer zullen strekken. Liefste vrouw Christina, neem dit kleine souvenir van Frankrijk aan: een kruis gemaakt van een Franse kogel, dat ik voor u bijvoeg. Mijn Joe, Jack, Tina en Aggie, en niet te vergeten mijn mooie tweeling Nora en Hugh en mijn laatste bloemenbaby, die ik maar één keer heb mogen zien sinds hij ter wereld kwam, God zegene hen. Ik zal proberen mijn plicht te doen tijdens deze gevaarlijke onderneming en als ik op een enorme bajonet val, dan zullen jullie weten dat ik in Gods Heilige Genade ben gestorven. Vertel al mijn vrienden en ook die van jullie dat ik nu afscheid van hen neem.

Mijn lieve vrouw en kinderen, ik heb niets meer te zeggen, ik wens jullie Gods Heilige Genade en Zegen toe, dus VAARWEL VAARWEL en denk aan mij in jullie gebeden. Ik weet dat dit moeilijke woorden zijn om te ontvangen, maar Gods wil geschiede.

Van uw trouwe soldaat, echtgenoot en vader John Scollen B Coy 27th S.B.N.F. Vaarwel mijn dierbaren, NIET HUILEN. Ik heb zelf het kruis geslagen. Soldaat John Scollen sneuvelde op 1 juli. Hij wordt herdacht op het Thiepval Memorial to the Missing of the Somme van de Commonwealth War Graves Commission.

Pozieres Memorial

Vlakbij deze plek kwamen op 15 september 1916 de eerste tanks in actie. Onderstaand monument is opgericht ter nagedachtenis aan de manschappen van het Tankkorps die in de jaren 1916-1918 tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn gesneuveld.

Café le Tommy

Een katapult slingerde handgranaten richting de vijand.
Zo zag de inhoud van een shrapnel-granaat er uit. Allemaal steentjes, kogeltjes, stukjes plastic. Als de granaat ontplofte raakten deze deeltjes met een snelheid van 1000 km/uur een menselijk lichaam.
Hierboven het verschil tussen intrede van een kogel of een shrapnel.

Thiepval Memorial to the Missing of the Somme

Camping de l’Abîme

Kleine camping in het dorpje Picquigny ten westen van Amiens. 17€ per nacht incl. stroom en douche.

Vrienden van Dutch Traveljunk

Loop eens binnen bij de vrienden van Dutch Traveljunk. Allemaal leuke mensen die ik persoonlijk ken 🙂

Rowan Falchi Jewelry

Rowan leerde ik een jaartje of 12 geleden kennen in mijn stamkroeg. In die tijd was ze al heel kunstzinnig en haar hoofd zat boordevol ideeën. In 2014 studeerde ze af als sieraden ontwerper aan de kunstacademie in Maastricht waar ze het vak goudsmid leerde. Als ik langs haar huisje op de Putstraat loop zie ik vaker een lampje schijnen aan een tafeltje. Achter dat tafeltje maakt ze weer wat héél moois :).

Kijk even op haar website: https://falchi-jewelry.com/

Pascal Verjans

Pascal maakt speciaal voor jou iedere taart op maat, kleur en smaak zoals jij het wilt. Bel even 06-27339770. Laatst nog een taartje bij hem gehaald in Tüddern. Bel even 06-27339770 en bestel die taart !

Eetcafé San Blas, Schin op Geul

Met eigenaar/kok Johnnie heb ik heel wat leuke momenten beleefd in onze stamkroeg Tapas. John dook vroeger wel eens van de bar af en ik ving hem dan op. Slecht voor de rug maar goed voor de borrelpraat. Samen met zijn vrouw Sonja runnen ze nu dit zuid-Amerikaanse restaurant. Wil je lachen vraag dan naar zijn beroemde broodje ‘gitaar’ als je daar gaat eten ! Of vraag eens naar de beroemde sok van hotel Atlanta in Amsterdam !

https://www.facebook.com/eetcafesanblas

Café the Groove, Sittard

Eigenaar Patje ken ik inmiddels ook al 15-20 jaar. Vroeger stond Patje vóór de bar en nu erachter. Prima gast en zorgt voor een geweldige stemming in zijn kroegje op de Putstraat in Sittard. Zoek de kroeg eens op ! Véél live-bands !

https://www.facebook.com/cafethegroove

Gastrobar Olijf, Sittard

Beryl en Lars ken ik van het stappen en onze vaste Pinkpop-camping groep. Hele lieve mensen met het hart op de goede plek én een hart voor hun nieuwe zaak. Hun tapas-kaart onderscheidt zich van de andere tapas-zaken. Zeker in de zomer is het op het terras héérlijk toeven en ook binnen is het heel gezellig.

https://www.facebook.com/olijfsittard

Restaurant MEDS

https://www.restaurantmeds.nl/

NOUS – Petits Lofts B&B van Angela & Kay Steuns

Onlangs nog een verrassingsbezoek gebracht aan Angela en Kay uit Sittard. Zij had een zaak in Sittard en hij werkte bij defensie. En wat doe je op een dag. Je pakt je boeltje bij elkaar en vertrekt met de kids naar Frankrijk en begint een bed & breakfast. Halloooo dan !

https://www.facebook.com/NOUSlofts.France

De Dodendraad 🇧🇪

Op 4 augustus 1914 viel het Duitse leger zonder formele oorlogsverklaring België binnen. Om de grens tussen België en het neutrale Nederland hermetisch af te sluiten, begon het Duitse bezettingsleger vanaf 1915 met het plaatsen van 450 kilometer elektrische draad tussen Knokke en het vierlandenpunt bij Vaals. De draad moest het onmogelijk maken voor spionnen, verzetslui, smokkelaars en vrijwilligers voor het Belgische leger om via Nederland berichten en personen tot aan het front te krijgen. We gingen op diverse plekken de herinneringen aan destijds bekijken.

Doden

Elektriciteit was in het begin van de 20e eeuw voor veel mensen een onbekend fenomeen, en dat leidde ondanks de waarschuwingen tot onvoorzichtigheid, en dus meer slachtoffers. Schattingen van het aantal aan de Draad gedode mensen variëren van enkele honderden tot enkele duizenden. Hoeveel precies zal altijd onduidelijk blijven.

Foto’s uit 1915

Slachtoffer van de draad.
Iemand probeerde te ontsnappen en het liep slecht af.

Video

Den Dodendraad, Maasmechelen

GPS: 50.95440455859919, 5.73290852388389.

Triest is het verhaal van de kleine Hendrik-Jacob Opsteyn die hier in Maasmechelen tragisch de dood vond. Eén dag na wapenstilstand, op 12 november 1918, zou zijn vader via Nederland terugkeren naar huis. Hier, op Geneuth, stond de 10-jarige Hendrik met de hele familie zijn papa op te wachten toen zijn vader op het veerpont stapte, rukte Hendrik zich los uit de hand van zijn moeder. Blij van vreugde kroop hij onder de draad om als eerste bij zijn vader te zijn. Ongelukkigerwijs bleek de stroom nog niet uitgeschakeld en werd de kleine Hendrik geëlektrocuteerd voor de ogen van zijn familie 😢.

Dodendraad WOI site Molenbeersel

GPS: 51.172617426331385, 5.773749547040346

De Ophovense smid en landbouwer Joseph Brouns had 21 kinderen en stiefkinderen uit twee verschillende huwelijken. Twee van zijn kinderen overleden aan de elektrische draad. Zijn zoon Pieter overleed op 30 mei 1916 op 23-jarige leeftijd in Molenbeersel. Volgens het parochieregister is hij “onverwacht en door elektrocutie overleden”, vermoedelijk als een van de eerste slachtoffers van de draad in deze streek.

De tweede was zijn dochter Maria Elisabeth (Betje van de Masterd). Zij overleed op 8 januari 1918 op 27-jarige leeftijd. In het overlijdensregister schreef pastoor van Ophoven dat ze geëlektrocuteerd was. Op het einde van zijn leven was Joseph Brouns “aangedaan van krankzinnigheid”…

Den Doodendraad Hamont Achel

GPS: 51.28204000442966, 5.528227550767588

Dodendraad, Reusel

GPS: 51.32508787226338, 5.199756581824159

Schakelhuisjes van Dodendraad, Baarle-Hertog

GPS: 51.40438672998254, 4.9085918805345425

Dodendraad, Wuustwezel

GPS: 51.42193825450642, 4.534197799827888

Dodendraad Kalmthout

GPS: 51.38737048191825, 4.448347814769002

Duiker onder ‘Doodendraad’ door

GPS: 51.2732201565854, 3.7226614023416227

Met ballonnen werden overdag de grenzen vanuit de lucht bewaakt.

Dodendraad Assenede

GPS: 51.2729248259354, 3.721926477118335

De route duurt vijf uur en beslaat 250 km.

Ontsnappen

Door dit houten blok tussen de draden te zetten kon men er door heen kruipen zonder geëlectrocuteerd te worden (passeursramen).

Kamperen op een dodenakker van de Eerste Wereldoorlog

Meenenpoort (50.8519937, 2.8911326)

Tienduizenden soldaten uit Britse gemenebest landen marcheerden tijdens de Grote oorlog oftewel de eerste wereldoorlog over de weg door deze poort (die er destijds natuurlijk nog niet stond) naar het slagveld bij de Meenseweg. Ruim 54.000 mannen en jongens kwamen niet meer terug.

De stoffelijke overschotten van deze soldaten hebben geen bekend graf en liggen ofwel nog ergens verloren in de Ieperse velden, ofwel op een oorlogskerkhof rond Ieper met als vermelding op de grafsteen Known Unto God (alleen gekend bij God). Indien een lichaam geïdentificeerd wordt met een naam vermeld op de Menenpoort (of een ander monument voor vermiste gesneuvelden) wordt in principe zijn naam van de Menenpoort weggehaald.

Meenenpoort

Sinds 1928 wordt iedere dag om 20:00u the Last Post geblazen ten ere van de 250.000 gevallenen in de slag om Ieper (B). Op deze plek werd in België het zwaarst gevochten. Hier vielen de meeste doden per vierkante meter. Stel je voor: in vier veldslagen verdeeld over 175 dagen zijn dat gemiddeld 1400 doden per dag. Aan het héle westfront sneuvelden overigens 3,8 miljoen soldaten.

Meenenpoort

Op de camping waar we bivakkeerden sliepen we op honderden lijken zo verzekerde de campingeigenaar ons. Het was bij wet verboden om ze te gaan zoeken en ze een waardig graf te geven. Gewoon vanwege het feit dat er nog zóveel onontplofte bommen onder de grond lagen dat het té gevaarlijk zou zijn een schop in de grond te steken. Ook een vuurtje stoken mocht niet. De hitte zou een blindganger die nét onder het aardoppervlakte lag, kunnen ontsteken. Alle vuurkorven op de camping stonden op een verhoging van 50 cm: de veilige afstand om wél een vuurtje te kunnen stoken 🔥🤗. Overigens, op de foto’s hieronder zie je het grasveld waaronder de lijken liggen en een kleine vijver, ooit ontstaan door een mortierinslag. Generaals aan beide zijden beschreven destijds het terrein als een hel op aarde. De offensieven werden echter niet afgelast. Hieronder beelden van een gifaanval destijds. De geallieerden hadden geen weet van de uitwerkingen van dit gas. Ze drenkten hun zakdoeken in hun eigen urine om zich tegen het chloorgas te beschermen. Tevergeefs. Pas later kregen zowel soldaten als paarden gasmaskers om zich te beschermen tegen dit dodelijke wapen.

De helft van het terrein bestond uit modder waar men slechts kon lopen door er planken op te leggen; de andere helft was water waarin duizenden halfvergane lijken ronddreven. Gewonden waren reddeloos verloren en zakten in het slijk weg.

Ons busje op de dodenakker vlak voor de vijver die ontstaan is door een mortierinslag. ‘Camping “t hoale Bellewaerde (50.8521276, 2.9401796).
Dit is de plek waar nog steeds honderden soldaten liggen. Hier overnachtten we nabij de vijver in ons busje.
Sanctuary Wood Cemetery (50.8381038, 2.9439283)
Sanctuary Wood Cemetery
Bosje met veel gevallen soldaten die er nog altijd liggen.
Hooge Crater Cemetery (50.8455298, 2.9429340)

Museum Hooge Crater

Angelica en ik bezochten het museum Hooge Crater. Het oorlogsmuseum huisvest de verzamelingen van twee mensen: curator Niek Benoot en Philippe Oosterlinck, een verwoed verzamelaar van oorlogsmateriaal uit de Eerste Wereldoorlog. De elkaar aanvullende verzamelingen omvatten enerzijds het zeer uitgebreide wapentuig en anderzijds de uniformen en uitrustingen van alle legers die aan de vier jaar durende veldslag hebben deelgenomen. We zagen foto’s (zie hieronder) die destijds genomen waren door oorlogsfotografen. Zeker in die tijd een héél riskant beroep.

Het museum in een voormalige kerk
Oorlogsschrot
Loopgraven in ere hersteld
Na een mortierinslag onstond een gat in de grond dat met de tijd vol liep met regenwater.
Met water volgelopen bunker van 100 jaar oud
Oorlogstuig
Opgegraven engelse soldaat
Vastgelopen tank
Wachten op de aanval
Even bijkomen
Gesneuveld oorlogspaard
Kameraden
Injectiespuiten met een naald tien keer zo dik als de huidigen
Shrapnells en onklaar gemaakte bomkoppen
Kogelhulzen
Johnnies, Tommies and Sammies oftewel de Canadezen, Engelsen en Amerikanen
Straatposters om de bevolking na de oorlog te waarschuwen voor gevaarlijke blindgangers.
Treurig oorlogslandschap
Oorlogsgewonden wachten op medische hulp
Onklaar gemaakte handgranaten
Onklaar gemaakte bommen
Onklaar gemaakte bommen
Vind de verborgen soldaat
Angelica een en al aandacht
Eerste type tanks
Duitse oorlogskerstboom (kijk de kerstballen !)
Duitse kerstballen voor in de boom 🌲
Oorlogsinsignes