Flakturm Humboldthain, Berlin 🇩🇪

Hitler’s Nazi-wiskundigen

Als je Checkpoint Charlie, het Brandenburger Tor en East Side gallery hebt gezien en je wilt eens Dark Tourism beleven dan raad ik ‘Berliner Unterwelten’ aan. Een club met energieke en jonge mensen die vol overtuiging hun verhaal doen om datgene wat sommigen willen vergeten, niet te vergeten. 

Vandaag bezochten we met deze club één van de plekken waar Nazi-wiskundigen een sleutelrol vervulden bij de verdediging van Berlijn. Waarom waren mensen met een universitaire wiskunde graad nu bepalend voor het verloop van de verdediging van deze vier miljoen zielen tellende stad ?

Bunkertorens

Na de massale Engelse Royal Air Force aanval op Berlijn in 1940 werden drie FLAK-torens (FLugAbwehrKanon) op persoonlijk bevel van Adolf Hitler, in Berlijn gebouwd, ene in Hamburg en zes in Wenen. Deze enorme bovengrondse bunkertorens beschikten over schuilkelders, ziekenafdeling, militaire commandoposten en ze werden ook uitgerust met zwaar luchtafweergeschut. Per toren konden 10.000 mensen hun toevlucht zoeken bij een luchtaanval.

Afmetingen

De afmetingen van deze kolossen waren 70 bij 70 meter en ze waren 50 meter hoog. Ze werden niet gebouwd op een fundering van beton maar gewoon los gebouwd op zand. Bij een inslag van een vijandelijke granaat op de 3,5 meter dikke muren kon zodoende het immense gebouw een beetje meebewegen omdat er géén stare verbinding met de ondergrond was. Binnen in de Flakturm zagen we géén enkele scheur in het beton (!).

Leitturm

Naast iedere ‘Flak-turm’ stond een ‘Leitturm’ en hier stonden de rekenwonders de godganse dag onder oorverdovende granaatinslagen te rekenen alsof hun leven er van af hing. Ineens schoot me te binnen hoe moeilijk ik me als kind kon focussen als ik mijn huiswerk moest maken met onder in de kroeg van mijn ouders de muziek op standje misthoorn.

Rekenwonders

Ieder Brits RAF-vliegtuig wat naderde werd op een afstand van 80 km (!) met een verrekijker gevolgd. Er werd ingeschat hoe ver ‘der Bomber’ verwijderd was, hoe snel het vloog (hoe bereken je zoiets überhaupt ?) en of er karakteristieke bewegingspatronen te ontdekken waren (de USAAF-en RAF-piloten waren ook niet van gisteren dus die vlogen zigzag en niet in één rechte lijn). Daarna werd de windrichting, windsnelheid en luchtdruk bepaald en dan was het de bedoeling om met papier en pen een supersnelle wiskundige berekening te maken om de uitkomst daarvan te kunnen vertalen naar de cijfers die op de gradenboog van de kanonnen konden worden ingesteld. Deze gegevens werden dan via een elektronische verbinding tussen de twee torens doorgegeven.

Eierwekker

Op één van de vier torens van zo’n Flak-turm stond een team van 22 mensen waarvan twee mensen de eindpositie van het kanon instelden en daarna op een knop duwden. Via een systeem werd de loop van het kanon op elektrische wijze geheel geautomatiseerd op de juiste positie gezet. Vervolgens werd het kanon beladen met een granaat en werd een soort eierwekker ingesteld die bepaalde dat bijvoorbeeld 12 seconden na het afvuren de granaat ontplofte. Het was dan de bedoeling dat de granaat vlak vóór de cockpit zou ontploffen zodat duizenden fragmenten de cockpit en piloten zou verscheuren. 

Dit verhaal en nog veel meer verhalen hoorden we onderin deze betonnen kolos die de geallieerden een aantal keren hebben geprobeerd op te blazen. Het lukte ze niet. Wat een Duitser bouwt blijft eeuwig staan (!). Maar de Flak waar we vandaag waren raakte wel zwaar beschadigd en stortte gedeeltelijk in. Onderin de Turm zagen we nog veel puin liggen dat daar al 80 jaar lang onaangeroerd ligt. We moesten goed uitkijken waar we liepen met een helmpje op ons hoofd en dat was géén overbodige luxe want we konden overal ons hoofd stoten.

We hadden een superleuke en interessante rondleiding. Dit is overigens al de vijfde od zesde tour die ik bij hun boek. Kijk maar eens op hun site https://www.berliner-unterwelten.de/index.html

Ps: de vereniging kan in de problemen komen als de eigenaar van de foto’s andere foto’s op internet tegen komt. Daartoe heb ik besloten geen fotos te maken maar foto’s te gebruiken van hun website.

Vroeger

Flakturm tijdens de bouw.

Vrienden van Dutch Traveljunk

Loop eens binnen bij de vrienden van Dutch Traveljunk. Allemaal leuke mensen die ik persoonlijk ken 🙂

Rowan Falchi Jewelry

Rowan leerde ik een jaartje of 12 geleden kennen in mijn stamkroeg. In die tijd was ze al heel kunstzinnig en haar hoofd zat boordevol ideeën. In 2014 studeerde ze af als sieraden ontwerper aan de kunstacademie in Maastricht waar ze het vak goudsmid leerde. Als ik langs haar huisje op de Putstraat loop zie ik vaker een lampje schijnen aan een tafeltje. Achter dat tafeltje maakt ze weer wat héél moois :).

Kijk even op haar website: https://falchi-jewelry.com/

Pascal Verjans

Pascal maakt speciaal voor jou iedere taart op maat, kleur en smaak zoals jij het wilt. Bel even 06-27339770. Laatst nog een taartje bij hem gehaald in Tüddern. Bel even 06-27339770 en bestel die taart !

Eetcafé San Blas, Schin op Geul

Met eigenaar/kok Johnnie heb ik heel wat leuke momenten beleefd in onze stamkroeg Tapas. John dook vroeger wel eens van de bar af en ik ving hem dan op. Slecht voor de rug maar goed voor de borrelpraat. Samen met zijn vrouw Sonja runnen ze nu dit zuid-Amerikaanse restaurant. Wil je lachen vraag dan naar zijn beroemde broodje ‘gitaar’ als je daar gaat eten ! Of vraag eens naar de beroemde sok van hotel Atlanta in Amsterdam !

https://www.facebook.com/eetcafesanblas

Café the Groove, Sittard

Eigenaar Patje ken ik inmiddels ook al 15-20 jaar. Vroeger stond Patje vóór de bar en nu erachter. Prima gast en zorgt voor een geweldige stemming in zijn kroegje op de Putstraat in Sittard. Zoek de kroeg eens op ! Véél live-bands !

https://www.facebook.com/cafethegroove

Gastrobar Olijf, Sittard

Beryl en Lars ken ik van het stappen en onze vaste Pinkpop-camping groep. Hele lieve mensen met het hart op de goede plek én een hart voor hun nieuwe zaak. Hun tapas-kaart onderscheidt zich van de andere tapas-zaken. Zeker in de zomer is het op het terras héérlijk toeven en ook binnen is het heel gezellig.

https://www.facebook.com/olijfsittard

Restaurant MEDS

https://www.restaurantmeds.nl/

NOUS – Petits Lofts B&B van Angela & Kay Steuns

Onlangs nog een verrassingsbezoek gebracht aan Angela en Kay uit Sittard. Zij had een zaak in Sittard en hij werkte bij defensie. En wat doe je op een dag. Je pakt je boeltje bij elkaar en vertrekt met de kids naar Frankrijk en begint een bed & breakfast. Halloooo dan !

https://www.facebook.com/NOUSlofts.France

Design Panoptikum, the “Museum of Extraordinary Objects,”

Tussen de smalle straatjes en gezellige huizen in het idyllische Nikolaiviertel zagen we een verzameling industriële objecten die op een hele eigenwijze manier waren samengesteld door de Russische kunstenaar Vlad Korneev. Er stonden etalagepoppen versierd met allemaal dingetjes. Heel veel afgedankte medische apparatuur kregen een tweede leven als surrealistische kunstwerk. Alle items in het museum maakten ooit deel uit van het dagelijkse leven, maar Vlad zette ze in een nieuw industrieel licht. We hadden even een gesprekje met hem en zijn bedoeling was om alles wat ooit functioneel was geweest hier een tweede leven te geven. Decennia lang verzamelde de kunstenaar uit Moskou oude medische apparaten, ongebruikelijke industriële voorwerpen en alledaagse dingen. De meeste hiervan vond hij op lokale vlooienmarkten of op rare plekken in de stad.

DesignPantotikum

We mochten tegen een kleine vergoeding rondlopen in zijn DesignPantotikum. Het museum is gevestigd in een oud DDR-gebouw. Achter de grijze façade zorgen de vreemde objecten voor een kleurrijke en verwarrende verzameling. Maar de tentoonstelling is niet zo random ingericht als Angelica en ik in eerste instantie dachten. Het creatieve concept is goed doordacht. Korneev wilde eigenlijk dat wij op ontdekkingsreis gingen en over alles wat we zagen goed nadachten. We stonden stil bij hele vreemde apparaten, beschermende pakken en zelfs een kattenonderzeeër. Bij binnenkomst vroegen we ons af: wat is de functie van deze objecten en uit welk tijdperk stammen ze? Sommige dingen zagen eng uit zoals de ijzeren long (een ventilatiemachine voor mensen met een longziekte). De ingenieuze verlichting met designlampen zorgde voor een surrealistische sfeer. De kamers in de kelder zien er ook apart uit. Op de muren zie je nog steeds de karakters van een voormalig Chinees DDR-restaurant haha.

Nikolaiviertel

En dit alles even buiten de brullende grote stad. Lekker tussen de kleine huisjes in plaats van de grote wolkenkrabbers, lopend over smalle straatjes in plaats van brede boulevards. Alleen de Berlijnse tv-toren boven de daken herinnerde ons eraan dat het Nikolaiviertel geen romantisch stadje is maar midden in het levendige Berlijn ligt .

Nikolaiviertel.
Nikolaiviertel.
Nikolaikirche. Een 13e-eeuwse kerk die na de verwoesting in WO II is herbouwd tot feestlocatie.
St. George, the Dragonslayer.
Nikolaiviertel.
Nikolaikirche.

Design Panoptikum (kijk en huiver)

Kogelgaten uit WOII in gebouwen in Berlijn