Aken, Duitsland 🇩🇪

Het jaar 1976. We gingen op vakantie naar Frankrijk en we zagen op de snelweg een bord waarop ‘afslag Aken’ stond aangegeven.  Mijn moeder zei gekscherend:’ nog eventjes, we zitten al bij Aken’. Er ontstond tussen pa en ma een gesprek over deze stad met 250.000 inwoners, ietsje groter dan Eindhoven. Achterin de auto zaten stilzwijgend mijn broertje en ik nog steeds met de slaap in de ogen want mijn ouders waren niet van het lang uitknorren en we waren dus al vroeg vertrokken. Ik zal toen vier jaar oud geweest zijn. Mijn vader vertelde hoe zijn vrienden vroeger op de Antoniusstrasse, de alom bekende hoerenbuurt in Aken, wel eens gingen ‘poppen’ en er ontstond een interessant gesprek tussen die twee dat voortduurde tot Monschau.

Een half jaar later ging ik met mijn moeder met de trein winkelen in Heerlen. Tegenover ons zat een moeder met haar dochtertje van ongeveer mijn leeftijd. Ze vertelde trots dat ze naar Aken gingen. Ik trok de lolly uit mijn mond en antwoordde met mijn droogste gezicht:’ Aken poppen’, en duwde de lolly weer terug waar hij hoorde. Mijn moeder wist van schaamte niet waar ze moest kijken en tuurde met rood aangelopen gezicht maar door het raam naar buiten. Dit moet hét moment geweest zijn dat ze besloten had in het vervolg maar iets voorzichtiger te worden met het voeren van bepaalde gesprekken.

Dom van Aken

Aken is een hele interessante stad. De Dom van Aken werd in 1978 als eerste Duitse cultuurmonument op de Werelderfgoedlijst van UNESCO geplaatst. Dit soort plekjes verdient de komende jaren mijn aandacht omdat ze toch het meest interessant zijn. Op het gebied van architectuur en kunstgeschiedenis wordt de Dom beschouwd als een van de best bewaarde monumenten uit de tijd van Karel de Grote, de keizer der Franken. De eerste steen van de kathedraal werd rond 790 na Christus gelegd door Kareltje himself. 

Om de zeven jaar heeft de Dom van Aken een bijzonder hoogtepunt in petto voor pelgrims: Dan wordt het gouden Mariaheiligdom geopend en worden de vier schrijnen die erin bewaard worden aan de gelovigen getoond. Deze omvatten het kleed van de Maagd Maria, de doeken van Jezus, de onthoofdingsdoek van Johannes de Doper en de lendendoek van Christus.

Karel de Grote

Karel wordt in 768 koning van de Franken. Gedurende zijn hele leven is hij bezig met oorlogje voeren tegen de Moren in Spanje en Portugal, tegen de Longobarden in Italië en tegen de Denen in Denemarken. Met grote moordpartijen weet Karel zijn rijk steeds verder uit te breiden en uiteindelijk beslaat het Frankische Rijk grote delen van Europa.

Karel was zelf heel intelligent en hechtte veel waarde aan onderwijs, cultuur en wetenschap. Onder zijn bewind ontstonden in Europa de eerste scholen waar kinderen onderwijs genoten. Hij kon zelf lezen en schrijven, iets wat in de vroege middeleeuwen niet veel mensen beheersten. Ook was hij bedreven in wis- en sterrenkunde en sprak hij verschillende talen.

Drieslagstelsel

Door Karel veranderden de mensen van nomaden in boeren met een vaste woon en werkplek. Hij bedacht het zg. 3 slag stelsel voor de landbouw. De grond werd verdeeld in 3 stukken. 1/3 graan, 1/3 aardappels 1/3 braakliggend en dan wisselen. Het was de opvolger van het tweeslagstelsel. Het braakliggend terrein werd gebruikt voor vee op te laten grazen dus ook natuurlijk bemesten. Dit betekende een einde aan hongersnood in Europa en het begin van de bevolkingsgroei. Mensen werden vanaf dat moment ook stukken ouder

Dom inside

Veel kerken in West-Europa lijken veel op elkaar maar de Dom van Aken is toch wel apart. Het is geen enorm grote kathedraal, zoals de Kölner Dom, maar van binnen is de kathedraal rijkelijk versierd met talloze mozaïeken met een oosterse uitstraling. Dat de kerk in de 8e eeuw naar Byzantijns voorbeeld werd gebouwd zagen we hier dus goed.  

Paltskapel van de Dom.
de Paltskapel van de Dom van Aken.
Palatine kapel naar Byzantijns voorbeeld.

Rathaus

Aan de overkant van de enorme Domplatz bevindt zich het oude Rathaus. Dit was ooit de Aula Regia van de palts van Karel de Grote en hier bevonden zich de keizerlijke zalen. Zeker aan de achterzijde is het een bijzonder mooi gebouw; de voorzijde heeft wel iets weg van het Paleis op de Dam.

Puppenbrunnen

Wandelend door de binnenstad zagen we overal bronzen sculpturen die een stukje geschiedenis van Aken uitbeelden.

Altstadt

Niet ver van de Dom weg zagen we de mooie, idyllische straatjes van de Altstadt. We namen een drankje in de Domkeller, een café vlak bij de Dom, gevestigd in een prachtig authentiek pand. In de oude straatjes vind je de leukste winkels; de grote winkelketens zijn namelijk naar de Adalbertstrasse verbannen, zodat de Altstadt behouden blijft voor leuke, kleine winkeltjes.

Café Domkeller.

Ponttor

Het Ponttor is een stadspoort die in de 14e eeuw werd gebouwd en deel uitmaakte van de buitenste stadsmuren van Aken. Het was een van de vier belangrijkste poorten van de vestingwerken van Aken, naast het Kölntor, Marschiertor en Jakobstor. De poort is verbonden met de Pontmitteltor (een poort in de binnenste stadsmuren) via de Pontstraße, die tegenwoordig een uitgaansstraat is. Samen met het Marschiertor is het Ponttor een van de twee nog bestaande torens van de oorspronkelijke elf stadspoorten van Aken

Vrienden van Dutch Traveljunk

Loop eens binnen bij de vrienden van Dutch Traveljunk. Allemaal leuke mensen die ik persoonlijk ken 🙂

Rowan Falchi Jewelry

Rowan leerde ik een jaartje of 12 geleden kennen in mijn stamkroeg. In die tijd was ze al heel kunstzinnig en haar hoofd zat boordevol ideeën. In 2014 studeerde ze af als sieraden ontwerper aan de kunstacademie in Maastricht waar ze het vak goudsmid leerde. Als ik langs haar huisje op de Putstraat loop zie ik vaker een lampje schijnen aan een tafeltje. Achter dat tafeltje maakt ze weer wat héél moois :).

Kijk even op haar website: https://falchi-jewelry.com/

Pascal Verjans

Pascal maakt speciaal voor jou iedere taart op maat, kleur en smaak zoals jij het wilt. Bel even 06-27339770. Laatst nog een taartje bij hem gehaald in Tüddern. Bel even 06-27339770 en bestel die taart !

Eetcafé San Blas, Schin op Geul

Met eigenaar/kok Johnnie heb ik heel wat leuke momenten beleefd in onze stamkroeg Tapas. John dook vroeger wel eens van de bar af en ik ving hem dan op. Slecht voor de rug maar goed voor de borrelpraat. Samen met zijn vrouw Sonja runnen ze nu dit zuid-Amerikaanse restaurant. Wil je lachen vraag dan naar zijn beroemde broodje ‘gitaar’ als je daar gaat eten ! Of vraag eens naar de beroemde sok van hotel Atlanta in Amsterdam !

https://www.facebook.com/eetcafesanblas

Café the Groove, Sittard

Eigenaar Patje ken ik inmiddels ook al 15-20 jaar. Vroeger stond Patje vóór de bar en nu erachter. Prima gast en zorgt voor een geweldige stemming in zijn kroegje op de Putstraat in Sittard. Zoek de kroeg eens op ! Véél live-bands !

https://www.facebook.com/cafethegroove

Gastrobar Olijf, Sittard

Beryl en Lars ken ik van het stappen en onze vaste Pinkpop-camping groep. Hele lieve mensen met het hart op de goede plek én een hart voor hun nieuwe zaak. Hun tapas-kaart onderscheidt zich van de andere tapas-zaken. Zeker in de zomer is het op het terras héérlijk toeven en ook binnen is het heel gezellig.

https://www.facebook.com/olijfsittard

Restaurant MEDS

https://www.restaurantmeds.nl/

NOUS – Petits Lofts B&B van Angela & Kay Steuns

Onlangs nog een verrassingsbezoek gebracht aan Angela en Kay uit Sittard. Zij had een zaak in Sittard en hij werkte bij defensie. En wat doe je op een dag. Je pakt je boeltje bij elkaar en vertrekt met de kids naar Frankrijk en begint een bed & breakfast. Halloooo dan !

https://www.facebook.com/NOUSlofts.France

Abandoned village

GPS onderaan de blog

Video

Leeg

Hier en daar zagen we achtergelaten auto’s zonder nummerplaat. De ramen en deuren van verlaten huizen waren dichtgemetseld om inbraak en vernieling te voorkomen. De kerkdeur zat op slot. Heel af en toe kwamen we een eigenwijze dorpsbewoner tegen die nog niet weggetrokken was en de druk van energiemaatschappij RWE die de dorpen had opgekocht om bruinkool te winnen, trotseerde. De huizen die we al lopend passeerden waren in een top staat en zagen er goed uit.

Verhuisd

De meeste bewoners waren verhuisd naar een nieuw dorp (met dezelfde naam) welke 8 km verderop in allerijl uit de grond werd gestampt. De hang naar vroeger echter blijft. En er is hoop want ook Duitsland moet meedoen met de afbouw van fossiele brandstoffen en bruinkool is een fossiele brandstof.

Bruinkool

Bruinkool bestaat uit afzettingen van plantenresten die in het verleden langdurig aan hoge druk en warmte zijn blootgesteld. De transformatie door toenemende blootstelling aan druk en temperatuur van veen veroorzaakt eerst bruinkool, dan steenkool, daarna antraciet en ten slotte grafiet. Bij verdere compressie van grafiet zou diamant kunnen ontstaan. Droge bruinkool bevat tot 75% koolstof hetgeen dus goed fikt.

Verzet

Het verzet groeit met de dag. Er wordt zelfs gewezen naar Nederland waar een heel land straks geen aardgas meer mag gebruiken afkomstig uit hun eigen nationale bron omdat een aantal gezinnen er last van heeft (bouwkundige gebreken). Hier in Duitsland gaan complete dorpen op de schop (!).

Nieuw beleid

In 2021 zal een nieuwe regeringscoalitie van de federale regering van Duitsland tussen de SPD, de Groenen en de FDP in haar regeerakkoord bepalen dat een geleidelijke afschaffing van bruinkool tegen 2030 moet plaatsvinden. De deelstaatregering van Noordrijn-Westfalen besloot in oktober 2022 het voorstel van de federale regering over te nemen en het bruinkoolplan dienovereenkomstig te wijzigen. Dat zou betekenen dat de dorpen Keyenberg, Kuckum, Westrich en Berverath zijn gered en dat men terug kan (!)

GPS

Kopieer en plak onderstaande code in google maps op je mobiel en go 🚗.

51.0810565, 6.4105885

Lege koeling bij de slager.
Geen bier, geen klanten.
Leeg zwembad.
Geen kerkdienst.
Leegstaande mooie huizen.
Ramen en deuren dichtgemetseld.
Planken voor ramen en deuren.
Leeg zwembad.
Dichtgespijkerde deuren.

GPS:

51.0810565, 6.4105885

Now and Then Hillensberg

🇩🇪 Dezember 1944. Nach der Ardennenoffensive stattet Feldmarschall Montgomery dem Hauptquartier in Hillensberg-Selfkant (Deutschland), gleich hinter der Grenze von Bingelrade, einen Überraschungsbesuch ab. Major Hon. B. T. Brassey von der Royal Yeomanry hatte das Vergnügen, dem Feldmarschall bei seinem ersten Besuch eines Hauptquartiers auf deutschem Boden alles zu zeigen. Das Fahrzeug rechts gehört zum 128. Feldlazarett. Während des Winters in Hillensberg nutzten die britischen Panzer alle im Dorf verfügbaren Bettzeug und Vorhänge. Dies geschah, um zu verhindern, dass die Panzer auf Eis und Schnee ins Rutschen kamen. Hillensberg wurde aufgrund dieser Aktion später „Seidenstadt“ genannt.

🇳🇱 1 december 1944. Veldmaarschalk Montgomery brengt na de Slag om de Ardennen een verrassings bezoek aan RHQ (Hoofdkwartier) in Hillensberg-Selfkant (D) net over de grens bij Bingelrade. Majoor Hon. B T Brassey van The Royal Yeomanry had het genoegen de Veldmaarschalk rond te leiden tijdens zijn eerste bezoek aan een RHQ op Duitse bodem. Het voertuig rechts behoort tot de 128 Field Ambulance. De Britse tanks maakten tijdens de winter in Hillensberg gebruik van alle beddengoed en gordijnen die in het dorp aanwezig waren. Dit deed men om te voorkomen dat de tanks zouden wegglijden door ijs en sneeuw, Hillensberg noemde men destijds “Silk City” vanwege deze actie.

Bron: H. Apps

Bergstrasse 15

Ter hoogte van Bergstrasse 15 in Hillensberg inspecteert generaal Montgomery de huizen.

Bergstrasse/Lahrstrasse/Bingelraderstrasse

Michaelstrasse Bürgerhaus

Bergstrasse 22

Ein bisschen bi schadet nie

Op 6 mei 1992 overleed Marlene Dietrich op 90-jarige leeftijd in haar appartementje in Parijs na vanaf haar 75e als een kluizenaar geleefd te hebben. Ze werd begraven in haar geliefde Berlijn bij haar familie. Ze is ter aarde besteld op Friedhof III in de wijk Friedenau. Op haar steen staat haar artiestennaam en de tekst “Hier steh ich an den Marken meiner Tage”. De uitspraak ‘ein bisschen bi schadet nie’ komt uit haar mond. Ze was bisexueel.

The sky is the limit

Vlak voor haar 30e en vlak voor de winst van de Nazi-partij NSDAP verliet ze haar geboorteland Duitsland om haar carriére in de VS een boost te geven. Grote bekendheid kreeg Dietrich met haar rol als revuezangeres Lola in de film Der blaue Engel, één van de meest tijdloze films ooit gemaakt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog genoot ze populariteit onder de soldaten van zowel de geallieerde als Duitse troepen. Ze werd door Hitler gevraagd terug te keren naar Duitsland. Hij zag in haar het toonbeeld van de Duitse vrouw. Maar ze weigerde. Ze verafschuwde alles waar Hitler voor stond.

Terug naar Duitsland

Bij haar terugkomst in Duitsland waren er incidenten waarbij ze bespuwd en als verraadster uitgescholden werd. Tijdens één concert gooide iemand een ei tegen haar hoofd. Haar reactie luidde: „Ik laat mij niet door een blonde nazi van het podium jagen.“

Graf

Ze kwam er openlijk voor uit biseksueel te zijn. “Ein bisschen bi schadet nie” is een uitspraak van haar. Dietrichs dochter Maria Riva publiceerde na haar moeders dood een onthullend boek over haar moeder waarin de schandalen, het drank- en drugsmisbruik werden beschreven. Nu ligt ze hier in Berlijn in de wijk Friedenau. Het graf wordt onderhouden door de stad Berlijn. Ik ben van mening dat een wereldster als zij een mooier graf verdiend heeft. Maar misschien tekent het ook wel de eenvoud waarin ze de laatste 15 jaar van haar leven geleid heeft: als een arme kluizenaar.

Heerlen

Na de bevrijding op 17 september wordt de Royal gebruik door de Amerikanen. Heerlen is in de periode van einde september tot augustus 1945 een Restcentre (een rustplaats waar Amerikaanse soldaten van het front een paar dagen mogen komen uitrusten en vertier zoeken). ’s Nachts wordt de theaterzaal gebruikt voor verhoor van krijgsgevangenen en overdag en ’s avonds vinden er grote shows plaats met beroemde artiesten als Marlene Dietrich en Bob Hope. Als in 1945 ook de rest van Nederland bevrijd wordt, keert Royal terug naar het leven van alledag.

GPS graf 52.476368026539014, 13.321762064134914
In het rood gemarkeerde bolletje hangt de plaquette die te zien is op de foto hieronder.
Tot 1908 beleefde zij haar jeugdjaren op de Potsdamerstraat 116, waar een klein monumentje, aan de muur, daaraan herinnert.
De Royal bioscoop in Heerlen tijdens de Duitse bezetting. Marlene trad hier op in 1945.

Das Nazi U-boot in Kiel

Nadat ik 7€ entree had betaald liep ik over de loopplank naar de U-boot van het type dat veruit de meest gebruikte Duitse aanvalsonderzeeër uit de Tweede Wereldoorlog was. Het stond bekend als hét werkpaard van de Duitse U-bootaanvalsmacht en was een ware schrik voor de geallieerden. Het was ook het type onderzeeër dat werd afgebeeld in de beroemde film “Das Boot”. Ik ben dan wel géén gamer maar een andere bezoeker vertelde me dat deze onderzeeër ook voorkwam in de videogameserie voor onderzeeërsimulators, “Silent Hunter”. Dit type onderzeeër functioneerde op maximaal 230 meter diepte en is de enige overgebleven onderzeeër ter wereld van dit type.

Helemaal voorin zag ik de torpedokamer. Eén torpedo stond in de wacht en een andere was al geladen. De achterste torpedokamer bestond uit één buis. Normaal gesproken begon deze duikboot een missie met 14 torpedo’s. Achter de voorste torpedokamer waren enkele stapelbedden te zien. Het was natuurlijk allemaal wat krapjes aan maar vergeet niet dat op een missie ongeveer 50 bemanningsleden mee gingen (!). Daarachter  was de  controlekamer. Dit was het drukste en belangrijkste deel van de sub. Vanaf hier had de kapitein directe toegang tot de periscoop; hij werd vergezeld door de stuurman, de navigator en de eerste officier. Naast me bevond zich een ladder die omhoog ging  naar de commandotoren, waar zich de aanvalsperiscoop en de buitenbrug bevonden. Helaas mocht ik dat gebied niet betreden.

Even verderop lag de machinekamer met twee zescilinder viertaktmotoren die de onderzeeër van meer dan 750 ton een snelheid van 33 km/uur konden geven. Daarnaast zag ik nog de sonarkamer waar operators continu de omgeving aan het afluisteren waren. In de radiokamer zaten de verbindingsmannen die het radiocontact onderhielden. Leuk om eens allemaal te zien. Alles is nog intact en zier er goed onderhouden uit.

Video

De sonarkamer.
De radiokamer.
Klaarstaande torpedo.
De torpedolanceerbuizen.
Torpedolanceerbuizen.

Kogelgaten in Rathaus Kiel

Uiteraard ging ik ook even neuzen in Kiel. Kiel is is de hoofdstad van de deelstaat Sleeswijk-Holstein. De havenstad telt 246.601 inwoners en is daarmee de grootste stad van het Bundesland. Het raadhuis laat nog altijd oude wonden zien.

De tunnels van Berlijn

Het is nu tweede keer dat ik dit doe en het blijft fascinerend. Via www.Berliner-Unterwelten.de had ik een ticket gekocht voor een rondleiding bij de tunnels en ik had zo gehoopt dat ik net zoals bij mijn eerste rondleiding lang geleden, Burkhart Veigel zou ontmoeten. Een gids met ervaring daar hij in de jaren ‘60 ongeveer 650 mensen van oost naar west heeft helpen vluchten. Hij bouwde niet alleen een Cadillac DeVille om, om vluchtelingen in te verstoppen, ook zette hij met anderen een nep-reisburo op om vluchtelingen de grens over te krijgen maar hij ontwikkelde en bouwde zelf ook ontsnappingstunnels. Nee, Burkhart stond niet de hele dag met vlaggetjes aandacht te trekken op een groot plein met muziek en bier, hij stond niet uit protest te dansen tot de wormen uit de grond omhoog kwamen, ook plakte hij zich niet zoals die pindabreinen van vandaag vast aan de straat. Burkhart deed iets wat hout sneed en daarom werd hij ook door de Duitse overheid geridderd.

Burkhart Veigel 2023.
Burkhart Veigel vroeger.
Burkhart in actie.
De omgebouwde Cadillac.

De tunnels

We waren met een groep van 20 man en werden door twee gidsen rondgeleid. Via een aantal trappen liepen we allereerst een nog steeds bestaande schuilkelder uit WOII in. We zagen de bedden en stoelen staan waar de Berlijnse bevolking schuilden tijdens een luchtaanval van de geallieerden.

Er waren alleen al tien ontsnappingstunnels gegraven in de Bernauer Strasse. Maar slechts drie waren succesvol. Moeilijke bouwomstandigheden, verraad en tegenmaatregelen van de Staatssicherkeitsdienst (MfS) leidden tot het mislukken van verschillende tunnelprojecten. Zo liet de dienst contratunnels graven om de vluchttunnels te ontdekken. Ze plaatsten geluidsdetectie om graafgeluiden na te gaan. Ze onderzochten een aantal maal per week de kelders van huizen in de buurt van de muur. In west-Berlijn deden spionnen ook hun werk en deden zich voor als medewerkers van een ontsnappingsclubje en legden contact met oost-Duitsers. Als die hapten verdwenen ze voor jaren achter slot en grendel.

Tunnels van west naar oost ?

Overigens werden er meer tunnels van west naar oost-Berlijn gegraven dan andersom. Dat had er mee te maken dat men de grond die vrij kwam bij het graven, ook ergens kwijt moest. In west-Berlijn boeide het niemand als je een paar kuub aarde ergens dumpte. In oost-Berlijn zouden alle bellen al gaan rinkelen als je met een emmer aarde over straat liep. Daarbij wisten mensen in oost-Berlijn niet wie ze konden vertrouwen. Je beste vriend of zelfs je vader kon bij de Stasi werken en je aangeven als hij hoorde dat je tegen het regiem was. Laat staan dat je een tunnel aan het graven was (!). Noord-Koreaanse toestanden op zeven uurtjes rijden.

Bierkelder

We kwamen in een grote bierkelder op 8 meter diepte. Achter een grote deur begon de tunnel die onder de Bernauerstrasse doorliep. De grond was hier vrij kleiachtig waardoor men maar één meter op een dag kon graven. Als de tunnel klaar was konden altijd maar een paar mensen tegelijkertijd vluchten want destijds hield iedereen iedereen in de gaten. Zag men teveel mensen een bepaald huis in gaan dan was het prijs.

Duur

Daarbij kostte het veel geld om iemand te laten vluchten. In die tijd zo’n 7000 Ostmark. Mensen moesten worden omgekocht met zwijggeld. De gravers moesten betaald worden (alleen voor de commerciële tunnels). De opgegraven grond moest weggebracht worden etc.etc. Om aan geld te komen werden daarom videobeelden gemaakt die na de vlucht voor veel geld werden verkocht aan de smullende media. Via deze tunnel waar we nu waren kropen in twee nachten tijd 29 vluchtelingen door modder en sijpelend water naar West-Berlijn. Een filmploeg van de Amerikaanse omroep NBC documenteerde hun aankomst. De beelden van de dramatische ontsnapping gingen de wereld rond. De Stasi hoorde via de westerse pers over de tunnel. Elf dagen later werd de tunnel ontdekt.

Aanbeveling

Ik kan deze tour iedereen aanbevelen. Uiteraard is dit alleen interessant voor mensen die iets verder willen kijken dan de Ku’damm. Ook leuk om heen te gaan maar dan om te shoppen.

Hier stond het huisnummer Brunnenstrasse 139. Nog altijd op google maps aanwezig maar in de werkelijk bestaat het huis al heel lang niet meer. Dit huis stond bijna tegen de muur aan.
De rode lijn geeft de plek aan waar de Berlijnse muur liep.
Op de plek van deze stapstenen liep een tunnel. De ijzeren pinnen in de grond duiden de plek aan waar de muur liep.
Onder deze stapstenen liep een tunnel.
Hier liep de postweg, een gebied langs de muur waar soldaten liepen.
Hier stond een signaaldraad die bij aanspreken er op duidde dat iemand probeerde de muur over te klimmen.
Vanuit de schuilkelder kwamen we uit in de metro.
De toegang naar de tunnel.
De trap naar de tunnel.
DE TUNNEL !!!
Hier ook een stuk van de tunnel.
In de kelder van dit huis werd een tunnel gegraven.
In de kelder van dit huis werd een tunnel gegraven.
Een oude foto van een tunnel destijds.
Waar de streep liep was een tunnel.
De tunnel.

Urbex. Bunkercomplex Koralle

Na een tip van mijn vriend Erik vertrok ik naar een plek midden in een bos zo’n 25 km boven Berlijn. Via Google Earth had ik al wat vooronderzoek gedaan en ik zag inderdaad wat ‘rare’ gebouwen. Raar in de zin van: ik wist dat ik een verlaten Nazi-bunker zou bezoeken maar wie bouwt er nu een bunker waarin het oppercommando van de Duitse Kriegsmarine is gehuisvest, midden in een bos waar via de satelliet geen toegangswegen zichtbaar waren.

En inderdaad. Eenmaal aangekomen kwam ik mijn busje nergens kwijt. Er waren wel wat bospaadjes vrij naast de weg maar die moest ik vrij laten voor de brandweer zo stond er te lezen op een bordje. Ach ja, hoe groot was de kans op een vlammenzee zo midden in een zeiknatte herfst ? Gewoon parkeren dus.

Na een wandeling van 10 minuten door het bos zag ik tussen de bomen en takken de contouren van een betonnen constructie.

Bouw van het Lager Koralle

Tegen het einde van 1939 verwierf de Kriegsmarine hier in dit bos 54 hectare grond en plaatste prompt een twee meter hoog hekwerk met prikkeldraad rond hun nieuwe stuk land. Eindeloze rijen vrachtwagens begonnen daarna materiaal vanuit Bernau aan te voeren om te beginnen met de bouw van een joekel van een bunker met ondergelegen faciliteiten.

Het bleek dat het gebied perfect gelegen was voor een militaire faciliteit waar radiosignalen van en naar de Duitse marine konden worden verzonden en ontvangen. Daarbij lag het ook nog eens dichtbij Berlijn.

In wezen waren ze dus een geheim bunkercomplex aan het bouwen voor het Duitse Marinecommando. Tot april 1945 bleef het in gebruik door de Kriegsmarine. Ook was hier het Befehlshabers der U-Boote (BdU) gevestigd die alle U-boot activiteiten vanuit deze bunker coördineerde. Vanaf mei 1945 werd het hoofdkwartier verplaats naar een andere plek en liet men het hele complex achter voor wat het was. Na de oorlog werd het complex grotendeels vernietigd door het Rode Leger. Helemaal onderaan het artikel de GPS-coördinaten.

GPS: 52.739013 13.574284

Villa Joseph Goebbels 🇩🇪

Vandaag leidde mijn speurtocht naar een stukje geschiedenis waar Duitsland nog altijd moeite mee heeft. Het heeft een zekere bruine nasmaak, vooral in tijden als deze, waarin rechtse populisten in Duitsland (AfD) opnieuw op recordniveaus afstevenen. Vooral de ferventste aanhangers van de grootste dictatuur welke Europa ooit heeft gehad hielden ervan om aan de poorten van Berlijn te wonen, te eten en zich te vermaken.

Kerkrade

De stad Berlijn schonk dit landgoed aan Nazi-propagandaminister Joseph Goebbels. Deze man met Nederlands bloed (zijn opa woonde in Waubach) doorbracht zijn jeugd in een internaat in Kerkrade. Daarna begon hij zijn carrière bij de Nazi-partij NSDAP. Hij was één van Hitler’s trouwste mannen. Hij kreeg als zodanig steeds meer macht en beheerste ten slotte alle media: pers, radio en film, alsook de kunstwereld. In dit zomerverblijf kwam hij samen met zijn vrouw Magda en zijn zes kinderen tot rust. Hier besprak hij bij het knapperend haardvuur ook het plan om mocht Berlijn vallen, collectief zelfmoord te plegen middels blauwzuurcapsules. Dit deed hij ook één dag na de zelfmoord van zijn grote voorbeeld.

De villa

Het voelde raar om hier rond het huis te lopen zoals 80 jaar geleden zijn bewakers deden. Door het raam te kijken waar vroeger zijn privé-bioscoop was. De trap te zien die leidde naar de ondergrondse bunker onder het huis. Rond de bijgebouwen te lopen waar de 30 gastenkamers waren gevestigd. Alle ramen en deuren waren goed vergrendeld. Ok, het breekijzer in mijn busje zou me toegang naar binnen verschaffen maar die tijd ligt achter me gelukkig. Voor de mensen die deze villa ook eens willen bezoeken staat helemaal onderaan de GPS-code.

Tegenwoordig verspreidt zandstenen liefde waar ooit hatelijke tirades werden geschreven.

GPS: 52.7742512, 13.5262231

V2-rocketbase Peenemünde 🇩🇪

Het eilandje Usedom is gedeeltelijk Duits en gedeeltelijk Pools en ligt helemaal in het noorden van Duitsland. Binnenkort kunnen de vrouwen hier flaneren op de langste promenade ter wereld (10 km lang dus geen schoenen met hakjes 😇). Het eiland is een resortgebied en heeft veel mooie hotels, restaurants en prachtige stranden. Maar het herbergt ook wat anders namelijk de fabriek waar de Nazi’s hun V2-raketten maakten.

V2-raketten

Hier werden in de Nazi-tijd geheime wapens ontwikkeld zoals de raketten V1 en V2. Deze werden voor het eerst ingezet in 1944. Er vielen 1.155 raketten in Engeland en nog eens 1.675 in Antwerpen. Men kon niet echt goed mikken met die dingen. Vergelijk het met die homemade raketten die Hamas afvuurt. Niet echt doeltreffend maar je kon je er niet tegen wapenen in die tijd. Een schrik voor de geallieerden en de burgers !

Von Braun

De mensen die op de locatie werkten waren veelal gevangenen die ze uit concentratiekampen gepikt hadden. Aan het hoofd van het V2-programma stond Wernher von Braun die zich samen met zijn seniors in 1945 met alle plannen en tekeningen over gaf aan de Amerikanen waar zij aanzienlijk bijdroegen aan de Amerikaanse naoorlogse ballistische en civiele ruimtevluchtprogramma’s. Die hapten natuurlijk maar al te graag toe en kijk waar de VS momenteel staan qua technologische kennis (!). Het begon dus met Duitsers.

De fabriek met rechts een V2-raket.
Hier moest je je vroeger melden als je de fabriek in wilde om te werken.
Einstein had een passieve rol in de ontwikkeling van de V2-raket. Door een document te ondertekenen kreeg Wernher von Braun veel geld voor de ontwikkeling van de raket.
Het spoor naar de fabriek toe.
De fabriek vanaf de haven gezien.
Schip met raketlanceerinrichting.
Schip met raketlanceerinrichting.
Eerste type drone.
Duikboot met raketlanceerinstallatie.
Lancering van een V2-raket.

Het museum

Peenemünde 🔴

Duizenden lege kamertjes in Hitler’s hotel 🇩🇪

Grootste hotel ter wereld

Die akelige man met dat snorretje had grootse plannen voor zijn volk. Nadat de nationaalsocialisten in 1933 de macht hadden gegrepen, werden de bestaande vakbonden verboden en vervangen door het regimegetrouwe Deutsche Arbeiterfront, met de onderafdeling Kraft durch Freude (KdF). De Duitse arbeider moest zich in zijn vrije tijd met steun van de staat kunnen ontspannen, dat zou de arbeidsproductiviteit ten goede komen. Onder KdF viel een breed pakket, van sportactiviteiten, theaterbezoek tot goedkope vakanties en de productie van een betaalbare auto: de KdF-auto kennen we nu als de Volkswagen-kever. Er werden speciale KdF-schepen gebouwd voor cruisereizen, tot dan toe alleen een privilege voorbehouden aan de elite. Ook besloot Adolf een gigantisch hotel te bouwen waar zijn onderdanen twee weken per jaar tot rust konden komen. Dettlef und Gretl konden hier voor een luttele eigen bijdrage van 19 Reichsmark twee weken lang all-in vakantie vieren. ´Prora´ was de naam van dit omstreden nazi-bouwproject uit de jaren ‘30 van de twintigste eeuw. Dit gigantische bouwwerk strekte zich ongeveer vijf kilometer over de meest perfecte locatie met uitzicht op zee. Echter, dit imposante strandresort met zijn 10.000 kamers heeft nog nooit één gast gehad (!). Het voelde zo raar om op deze plek te lopen. Niet alleen binnen maar ook buiten. Ik bezocht het documentatiecentrum en keek mijn ogen uit.

De bouw van het hotel

Prora kon 20.000 gasten tegelijk herbergen, in kamers van 25 m2. De kamers waren opgedeeld in twee ruimtes: een voor de ouders, de andere voor maximaal vier kinderen. Ik zag op foto’s dat er een zithoekje was, een wastafel en, heel bijzonder in die tijd, centrale verwarming. Daardoor kon het complex negen maanden per jaar open blijven. De kamers keken allemaal uit op zee en hadden grote ramen, waardoor ze ruimer leken dan ze waren. Daarnaast zou er volop vertier in Prora komen: natuurlijk het mooie strand en bij slecht weer waren er twee zwembaden met golfslag, biljartruimtes, een bioscoop, cafés en noem maar op. Er werden pieren aangelegd waar de cruiseschepen van de KdF-vloot konden aanleggen. In Prora konden de nazi’s hun sociale politiek etaleren door de grote hallen die werden aangebouwd. Hier zou Hitler zijn redevoeringen gaan houden en zijn volk oppeppen met zijn toespraken.

Het einde van Prora

Met de Duitse inval in Polen op 1 september 1939 kwamen de werkzaamheden echter stil te liggen. De arbeiders werden ingezet voor de uitbouw van de Westwall, de verdedigingslinie in het westen van Duitsland, en het voltooien van de raketbasis in het nabijgelegen Peenemünde, waar onder andere testen met de V2 plaatsvonden. Hitler ging uit van een vlotte overwinning, zodat Prora na de oorlog snel afgebouwd kon worden. Dit is er dus niet van gekomen. In de DDR-tijd werden hier soldaten getraind en momenteel hebben investeerders het mogelijk gemaakt om er appartementen te bouwen die te koop zijn vanaf 250.000 euro.

Toegangstrap.
Recentelijke luchtfoto.
Er werd flink reclame gemaakt voor deze badplaats.
Kamer met centrale verwarming. Heel uniek in die tijd.
Zo moest de inrichting van een kamer uit komen te zien.
Expositieruimte in het hotel.
Er werden al foto´s gemaakt voor reclame te maken voor het hotel.
Foyer.
Links het gebouw zoals het gebouwd is in de jaren ´30. Rechts de opgeschmuckte versie.
De toegang naar het strand.
De Kolos van Prora.
Allemaal vakantieappartementen die men kan kopen of verhuren. De balkons zijn er later tegenaan geplakt.
Uitzicht op zee vanuit Hotel Prora.
Het westelijke uiteinde van het hotel. Zoals in de jaren ´30.
In de naoorlogse DDR-tijd was hier een club gevestigd.
Om de paar honderd meter was er een uitbouw met feestzaal.