Island Rügen 🇩🇪

Me net onderweg naar het noord-Duitse eiland Rügen verslikt in een stukje appel omdat ik ook eens gezond wilde doen. Bij de Turk hier om de hoek lagen ze voor 0,30€ per stuk. Stank voor dank. Dat dönertje van 7,50€ van gisteravond zou me dit nooit flikken ! Never ! Traaaanen in mijn ogen van het ophoesten. Maar goed, toch maar de reis voortgezet naar Rügen.

Ex-schoonouders

Mijn ex-schoonouders gingen al 26 jaar naar dezelfde camping hier op dit eiland. Omdat ze de eigenaar kenden. Het was een goedzak eerste klas volgens mijn ex-schoonmoeder. Bij aankomst kregen ze altijd een bak koffie en je kon hem gewoon om een aansteker vragen en die kreeg je dan ook. Nou dan poeh heij. Op mijn vraag of ze niet eens een andere kant van de wereld wilde zien of iets avontuurlijkers wilde doen antwoordde ze dat ze het bezoeken van drie verschillende kerstmarkten al avontuurlijk genoeg vond. Tja.

Tree Top Tower in Nationaal Park Jasmund

Na eerst wat rond gereden te hebben over dit eiland kwam ik uiteindelijk uit bij de Treetop Tower. Hier parkeerde ik mijn busje en maakte een wandeling door het bos. Midden in het bos hebben ze een houten looppad gebouwd. Als het ware loop je rondjes en dan heel langzaam omhoog. Eenmaal boven aangekomen kun je via een houten loopbrug oversteken naar een naastgelegen houten stellage. Ook hier wandel je in rondjes steeds meer omhoog tot je helemaal bovenaan bent komen. Hier kijk je over het Nationaal Park Jasmund heen en ik had hele mooie vergezichten. Zo keek ik over allerlei schiereilandjes heen en ik had een schitterend uitzicht over de ijskoude Oostzee.

Ostseebad Sellin

Hierna reed ik naar Ostseebad Sellin. Dit dorpje deed me denken aan Key West in Florida. Hier staan heel veel houten huisjes die allemaal geverfd zijn in de kleur wit. Ik moet eerlijk bekennen dat het ook allemaal Amerikaans aandeed. Helemaal aan het einde van het dorpje was een mooie pier waar ik over uit keek. Hierna maakte ik nog een mooie wandeling door de bossen en vanuit het bos keek ik over de krijtrotsen heen. Rügen is een heel mooi eiland maar om er nu 26 jaar achter elkaar te heen te gaan ???

Mijn kamertje. Wat wil je voor 25€ ?? 😂 #budgettraveling.

Bossen

Schleswig-Holstein, Lübeck 🇩🇪

Het kleine meisje

Wat een mooi stadje zeg hier helemaal in het noorden van Duitsland 🇩🇪.

Loop ik hier over straat me helemaal ondersteboven te genieten komt er zo’n klein hummeltje op haar mini-mountainbikeje achter me aan gefietst. Ik schatte haar vier of vijf jaar. Ze fietste me zeker 50 meter lachend na en riep steeds:’ hallo !’ Ik keek een paar keer om me heen maar ik zag in de verste verte géén vader of moeder die zich zorgen aan het maken was. Het voetgangersverkeerslicht stond op rood dus wachtte ik voor het zebrapad. Het meisje kwam naast me staan en ik vroeg haar in mijn beste steenkolenduits waar haar Vater en Mutter was. Ze antwoordde dat ze met haar vader en zusje onderweg was maar dat ze alvast vooruit was gefietst. Ik besloot te wachten tot haar vader aankwam.

Na vijf minuten zag ik de bezorgde kop van haar pa. Ik was al bang dat hij onderweg ergens een kroeg was binnengevallen maar dat kon alleen mij gebeuren bedacht ik me fluks. Vati zag me staan en kwam meteen met versnelde pas naar ons toe gelopen. Meteen begon hij op zijn kleine meid te foeteren. Man wat is Duits toch een fantastische taal om te schelden bedacht ik me nog. Hij maakte haar duidelijk dat het niet de bedoeling was dat ze zover voor hem uit zou fietsen. De auto’s op de weg zouden haar immers dood kunnen rijden. Hierop begon de kleine meid te huilen. De fearporn werkte snel en effectief. Er verscheen een dikke laag snot op haar bovenlipje en ik maakte snel de inschatting dat ze zeker drie keer met haar tong erover heen moest gaan om die kwijl weg te krijgen.

Fearporn. Wie is er niet mee opgegroeid ? ‘Trek je schoenen aan anders steekt je een bij in je voet !’

‘Ben lief anders krijg je niets van Sinterklaas en stopt hij je in de zak van Zwarte Piet en ga je mee naar Spanje’. Ik zie mijn klasmatties van de basisschool in Nuth nog altijd onder de schoolbanken duiken als Zwarte Piet vervaarlijk zwaaiend met zijn roe de klas binnenstormde.

Of deze dan. Die werkte ook goed bij velen. Als ik iets verkeerds deed of niet lief was als kind, pakte m’n vader de telefoon om naar het kindertehuis te bellen of ze daar nog een plekje vrij hadden. Uiteindelijk was er niemand aan de lijn en toen ik dat ontdekte kon ik weer vrolijk verder rellen 😂

Tijdens de middag bleef ik wel eens over op school. We waren meestal met zes kinderen waaronder een jongetje en zijn zusje. Die lieten altijd hun boterhammetjes liggen omdat ze liever speelden. Juffrouw Annie vond altijd dat alle boterhammetjes op moesten worden gegeten en zei dus:”van korstjes krijg je mooie borstjes”. Dat meisje liet dan haar pop vallen en at de bammetjes dan ook meteen op. Haar broertje begon dan altijd te jenken. Die wilde natuurlijk helemaal geen borstjes.

Maar er waren ook grappige leugentjes bij. Zoals een vriend van me uit Sittard altijd zijn zoontje voorloog als hij hem ‘s avonds ophaalde bij zijn ex in Beek. Die ging altijd helemaal uit zijn plaat als hij het reclamebord van de McDonald’s op de Rijksweg zag. Hij wilde dan altijd zo’n kindermenu en zette het op een schreeuwen in de auto. Mijn vriend maakte hem dan altijd wijs dat als het licht van de de grote gele “M” brandde, de McDonalds gesloten was. Hij trok dan weliswaar een gezicht alsof hij een emmer spruitjes had weggekaant maar hij stopte wel met blêren.

Het licht ging op groen. Ik mocht verder.

Salzspeicher

.

Holstentor

Belangrijkste laatmiddeleeuwse stadspoort in Duitsland gebouwd tussen 1464 en 1478.

Grosse Petersgrube

St.Marienkirche

De duivel 😈.

Lübecker Rathaus

St. Petri zu Lübeck

Mengstrasse.
Siebente Querstrasse.
Stolpersteine.

Medieval Courtyards of Lübeck

Grosse Kiessau

Trave

Altstrasse.
Dinner: 10€ !!!
Hotelleke voor 35€. Niet slecht voor deze prijs.

The Bridegroom Oak 🇩🇪

Iedere week krijg ik wel tien tips van lezers van mijn blogs. Na wat research verwerk ik die dan allemaal in mijn verzameling op Google Earth. Gisteren kreeg ik een tip van Tinka en wilde de tip niet meteen uitpluizen maar in mijn todo-lijstje schuiven omdat ik ergens in het noorden van Duitsland onderweg was en weinig tijd had. ‘s Avonds besloot ik toch de tip na te gaan. En warempel, ik zat er niet zo ver van vandaan ! Hoe toevallig was dit dan ? De plek had overal ter wereld kunnen zijn. Ernaar toe dus ! Vandaag ging ik op weg en kwam aan bij de oude eik in het bos. Een soort voorloper van het huidige Tinder 😂. Let’s see !

De liefdeseik

Hoe werkt het nu ? Mensen van over de hele wereld sturen liefdesbrieven naar deze liefdeseik. Zo hopen ze in contact te komen met de toekomstige liefde van hun leven. Hier hoef je niet te swipen zoals op Tinder. Hier moet je het doen met teksten zoals we dat in de jaren ‘80 deden op de middelbare school. Je schreef op een klein briefje je boodschap en heel snel, zodat niemand het zag, gaf je dit briefje aan de betreffende meid als je haar toevallig tegenkwam op de gang tijdens de lokaalwissel. Zo kon het wel eens gebeuren dat zo’n briefje dagenlang in je broekzak zat te branden. Gewoon omdat je elkaar misliep. Thuis heb ik nog heel wat van die ‘liefdesbriefjes’ in een schoenendoos bewaard. Van een Nicole, een Dorien, een Maud, een Yvonne, een Gwen, een Esther en nog wat andere meiden waarvan ik even niet meer op de naam kom. Jaja, ik had het een partij druk die tijd. Maar ik heb ze wel allemaal bewaard ☺️. Je bent wild en je jonkt wat.

De brieven

Tegenwoordig bereiken dagelijks wel 40 liefdesbrieven van over de hele wereld deze eik. Het briefgeheim geldt hier niet: de brieven worden door iedereen eruit gehaald, gelezen en meegenomen als ze in de schrijver of schrijfster geïnteresseerd zijn. Anders worden de brieven gewoon weer in het gat in de boom teruggestopt. Het schijnt dat sinds het bestaan van deze traditie zeker 100 huwelijken zijn gesloten dus een groot succes mag je de boom wel noemen (!)

De legende

De geschiedenis van de eik gaat ver terug en tot wel 500 jaar geleden. De legende gaat over de zoon van een Keltische prins, die door vijanden vastgebonden werd achtergelaten in het Dodau-woud. Hij werd die dag gevonden en bevrijd door een jong meisje. Om het meisje te bedanken plantte de edelman voor haar een jong, eiken boompje die met de eeuwen maar groeide en groeide tot een echte vent van een boom waarvan de stamomtrek nu bijna vijf meter bedraagt.

1891

Op 2 juni 1891 trouwde de dochter van de toenmalige hoofdboswachter Ohrt en de Leipzigse chocoladefabrikant Schütte-Felsche onder deze eik. Echter, de vader van het jonge meisje keurde aanvankelijk de relatie met de chocoladefabrikant af . Het echtpaar wisselde daarna maar in het geheim berichten via het gat in deze eeuwenoude eik. Zodoende leidde dit tot een prachtig huwelijk.

Postadres

De eik heeft sinds 1927 een eigen postadres:

Bräutigamseiche Dodauer Forst 23701 Eutin Germany 🇩🇪. Alle brieven die je naar dit adres stuurt worden door de postbode in het holletje in de boom geduwd. Kijk naar de foto’s: de brieven komen zelfs uit Canada, VS en Mexico !

Toekomst

Een paar jaar geleden verklaarden experts dat de eik in goede gezondheid verkeerde. Deutsche Post heeft er dan ook vertrouwen in. dat de eik nog vele generaties lang als ‘liefdesbrievenbus’ kan dienen.

Leuk detail

Op 25 april 2009 is de eik zelf getrouwd met de kastanjeboom de Himmelgeister Kastaniete Himmelgeist, een wijk van Düsseldorf. Deze laatste kastanje had tot 2015 ook een eigen postadres.

Het bos.
Links naast de eik ben ik.
Het verboden huwelijk in 1891.
De postbode in 1912.

De gevonden brieven in de eik

Vandaag toch maar eens een testje gedaan en Frau Schröder van 78 👵 geappt. Het werkt ! still looking for love

GPS: 54.136195514200466, 10.55581468192909

Concentratiekamp Neuengamme 🇩🇪

Kun je het je voorstellen dat men na de tweede wereldoorlog een jeugdgevangenis bouwde op de plek van een concentratiekamp waar een kleine 45.000 mensen zijn omgekomen door ziekte of door uitputting van het harde werken in de klinkerfabriek op het terrein ? Dat men hoge muren bouwde om de jeugddelinquenten binnen te houden ? Als ze in Auschwitz een internaat hadden gebouwd zou de wereld op zijn kop hebben gestaan.

Vandaag was ik in concentratiekamp Neuengamme en ik was niet alleen. Honderden schoolkinderen liepen rond met een mapje met opdrachten onder hun arm. Heel goed om te zien dat men datgene wat hier 80 jaar geleden gebeurd is in de leerstof en ontwikkeling van een puber mee neemt. Zeker in deze tijden zou men dat op meer plekken op aarde mogen doen 🌍.

Neuengamme bezat geen gaskamers of vergelijkbare methoden om mensen massaal van het leven te beroven. Hier moest keihard gewerkt worden. Tot je dood er bij neer viel. De mensen in dit kamp, waren veelal krijgsgevangenen, gijzelaars, verzetsstrijders, Joden, Roma en Sinti, homoseksuelen en Jehova’s getuigen maar ook de 601 mannen van de vergeldings-razzia van Putten in Nederland. Ongeveer de helft stierf dus op deze plek.

Het bekendste verhaal uit die tijd is die van twee Nederlandse profwielrenners. De één (Jan van Hout) was fel tegen de nazi’s en de ander (Cor Wals) had zich aangesloten bij de Nederlandse tak van de SS. Hij was in de jaren ‘40 mateloos populair maar toen hij op de wielerbaan verscheen met een SS-shirtje ging het Nederlandse publiek uit zijn plaat. Jan van Hout uit Valkenburg zat inmiddels in het concentratiekamp opgesloten en moest heel zwaar werk verrichten. Cor Wals was in die tijd een goede concurrent van Jan van Hout en liet zich overplaatsen naar het concentratiekamp toen hij hoorde dat Jan daar gevangen zat. Het schijnt dat Cor Jan heel zwaar werk liet doen. Het werk was zo zwaar dat Jan na een tijdje eraan bezweek en stierf. Op die manier schakelde hij de concurrentie uit. Na de oorlog kreeg Jan overigens 15 jaar gevangenisstraf in Nederland. Daarna werd hij overgeplaatst naar de staatsmijn Maurits in Geleen en werkte daar nog jaren door tot aan zijn pensioen. Hierna trouwde Cor met de weduwe van Jan (!) waarna de sportwereld op zijn kop stond waardoor hij het land moest verlaten en naar België vluchtte. Begin tachtiger jaren kwam hij terug naar Nederland en in 1994 overleed hij.

Rechts Cor Wals, de voormalig kampbewaarder die een relatie kreeg met de weduwe van Jan van Hout.
Cor Wals met het SS-shirtje maakt de Hitler-groet na een overwinning.
Jan van Hout 🚴‍♀️.
Op de plek waar barakken hebben gestaan ligt nu het puin van de sloop.

Overblijfselen van muur

Op deze plek werd in 1970 het jeugdcentrum Vierlande in gebruik genomen. Protesten van de voormalige gevangenen en burgers liepen op niets uit. Pas in de jaren tachtig leidde dit tot een heroverweging van de politiek. In 2007 is het 149 x 220 meter grote complex gesloopt: dit fragment van de vijf meter hoge buitenmuur bleef staan als herinnering.

Een stuk muur van de jeugdgevangenis.

Klinkerfabriek

De klinkerfabriek werd tussen 1940 en 1942 gebouwd door gevangenen van het concentratiekamp Neuengamme. Een contract tussen de SS en de stad Hamburg bepaalde dat hier klinkerstenen moesten worden geproduceerd voor de geplande “Führergebouwen” aan de oevers van de Elbe in Altona.

Hier werden de klinkers gebakken.
De karretjes rechts moesten handmatig naar boven worden geduwd. Lukte dat niet ? Dan een nekschot.
Een stuk origineel barak.
Originele bedden verzameld in het docu-centrum.
Documentatiecentrum.
De sierfonteinmaakte deel uit van een kleine tuin voor de comfortabel ingerichte SS-leiderswoning en werd door de SS gebruikt voor sociale doeleinden en ontspanning.
Schuilkelder.
Documentatiecentrum.
Sommige gevangenen renden knettergek de prikkeldraad in. Nadat ze geëlektrocuteerd waren werden ze nog eens neergeschoten. Op deze manier pleegde men zelfmoord.
Boekje met overledenen met doodsoorzaak.
Een isolator van de stroomdraden.

Bundesland Bremen 🇩🇪

Schnoor Altstadt

Mijn favoriete gedeelte van Bremen is Schnoor. Dit is de oudste nog bestaande wijk van Bremen: slechts een paar blokken, maar helemaal volgestouwd met huisjes uit de 15e tot 18e eeuw. Waren dit oorspronkelijk arme vissershuisjes, tegenwoordig is het een autovrij winkelgebied met veel interessante winkeltjes, galerieën en cafés. Er was zelfs een straatje zó nauw dat ik er net doorheen paste.

Video

Markt Altstadt

De belangrijkste toeristische trekpleisters in Bremen bevinden zich in de Altstadt-regio. Het marktplein in het centrum van de stad, gedomineerd door de kathedraal St. Petri Dom, herbergt een aantal prachtige gebouwen uit de periode waarin Bremen zijn welvaart te danken had toen ze lid waren van de Hanze.

Het oude stadhuis staat samen met het Roland-standbeeld op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het werd gebouwd in het begin van de 15e eeuw en gerenoveerd in renaissancestijl in de 17e eeuw.

Kirche Unser Lieben Fraue.
Kirche Unser Lieben Fraue.

St. Petri Dom

St Petri Dom heeft niet de schoonheid van bijvoorbeeld de Notre Dame in Parijs. Mijn eerste opmerking toen ik het zag, was trouwens: “Wauw, dat is spuuglelijk!” Toch is het een bezoek waard. Een groot deel ervan dateert namelijk uit de 11e tot de 14e eeuw.

Stadhuis van Bremen en Dom St Petri.

Rolandstandbeeld

Het Roland-standbeeld voor het Rathaus is ruim vijf meter hoog en is het grootste van 26 dergelijke beelden in Duitsland. Roland is blijkbaar een symbool van marktrechten en vrijheden.

Town Musicians of Bremen

Het andere beroemde standbeeld van Bremen staat naast het Rathaus; het toont een ezel met een hond, een kat en een haan op zijn rug, ter illustratie van een Grimm-sprookje genaamd “De stadsmuzikanten van Bremen.”

Böttcherstrasse

Bovenaan de ingang van de hele korte Böttcherstraße hangt een glanzend bas-reliëf genaamd Lichtbringer (Brenger van Licht) dat aan Hitler was opgedragen door Ludwig Roselius, de man die verantwoordelijk was voor de ontwikkeling van de hele straat in de jaren twintig. Volgens Wikipedia, de bron van alle kennis, verwierp Hitler het kunstwerk https://de.wikipedia.org/wiki/Der_Lichtbringer

Een wandeling door de Böttcherstraße toont enkele interessante architectonische contrasten. De gebouwen in expressionistische stijl uit de jaren twintig (Hitler vond die blijkbaar ook niet leuk) werden gerestaureerd na bombardementen in de oorlog. Eén gebouw werd echter in 1588 gebouwd en is nu het Ludwig Roselius Museum. Omdat ik maar twee dagen hier verbleef ben ik niet naar binnen gegaan, maar hier staat dus de persoonlijke kunstcollectie van Roselius.

Flüsseviertel

Becks brouwerij

Weser Promenade

Het was kutweer dus een wandeling langs de Weser vond ik niet echt aangenaam. Op zaterdag in de warmere maanden vindt er een rommelmarkt plaats, die goed combineert met een wandeling op de promenade langs het water, zo stond er in een boekje te lezen. Kiosken bieden je dan eten en vooral bier aan om je op de been te houden. Maar dat is het hem toch niet geworden.

Der Krieg

In mijn tocht door de stad werd me duidelijk hoe zwaar Bremen tijdens de oorlog is beschadigd. Zeg maar rustig: verwoest. Er zijn slechts enkele prachtige gebouwen bewaard gebleven uit de tijd dat Bremen een Hanzestad was. Veel van de gebouwen in Bremen zijn echter naoorlogs en -naar mijn mening- niet te pruimen. Tijdens mijn zoektocht naar verlaten bunkers kwam ik deze gebouwen voornamelijk tegen in de buitenwijken waar ook veel crapule woont (zoals Alte Neustadt). Blijf hier dan ook weg zou ik zeggen. Zelf had ik een hostel voor 15€ per nacht in die achterbuurt maar ik hou dan ook wel van achterbuurten. Niet teveel toch ? Mijn busje moest ik wel onder een brug naast twee uitgefikte auto’s, parkeren. Yep, ik maak het weer allemaal mee. In het hostel ben ik de enige blanke. De rest zijn allemaal asielzoekers en sort of dagloners: mensen die het hele land afreizen op zoek naar werk. De 28-jarige Suker komt uit Ivoorkust. Hij had een hoedje op en was supervriendelijk. Hij bleef de hele tijd maar vragen aan me stellen omdat hij de Duitse taal wilde leren. Ondertussen maakte hij zijn Halal-maaltijd klaar. Na de derde keer dat hij vroeg of ik eens wilde proeven zei ik maar ‘ja’. Het was goed binnen te houden. De hele avond hebben we verteld over ditjes en datjes. Zo zei hij dat hij de kop van zijn elektrische tandenborstel er afhaalde en deze in zijn koffer verstopte als hij de badkamer verliet. Ik vroeg waarom en hij zei dat de poetsmeid het gebruikte om het toilet schoon te maken als er géén fooi klaarlag. Ik was geschokt maar ik doe nu toch maar hetzelfde voor het geval dat. Vanaf vandaag jullie natuurlijk ook ! 😜.

Der Zuckerbunker

Oorspronkelijk werd deze bunker in 1942 gebouwd als hospitaalbunker voor het nabijgelegen diakenenhuis. Achter de twee meter dikke betonnen muren zochten ziekenhuispersoneel, hun patiënten en bewoners bescherming tegen luchtaanvallen. De acht verdiepingen tellende diakenenbunker is ontworpen voor 1.500 personen. Ik heb gelezen dat er tijdens luchtaanvallen zo’n 8.000 mensen dicht bij elkaar hebben gezeten. Momenteel is er een club en een atelier gehuisvest.

GPS: 53.0877 8.78627

Bunker Pappelstrasse

In het ongeveer 1.800 vierkante meter grote hoekpand aan de Pappelstrasse/Moselstrasse zal de komende twaalf tot vijftien maanden ongeveer 20 miljoen euro worden geïnvesteerd. Wat hier gepland is, is een medisch centrum van vier verdiepingen met een oogkliniek aan de Pappelstrasse en de volledige renovatie en uitbreiding van de daarachter gelegen hoogbouwbunker. Grote delen van de bunker moeten worden gestript en er moeten ramen worden ingebouwd in de muren van gewapend beton, die tot twee meter dik kunnen zijn. Ik wens ze veel succes ! 🍀

GPS: 53.06948078703468, 8.787744337126648

Bunker B31

Deze bunker bevindt zich in het belangrijkste park van Bremen, het Bürgerpark. Het heeft vijf verdiepingen en bood destijds plaats aan 261 personen. Tijdens de laatste fase van de stadsverovering (april 1945) omvatte het park het laatste stukje serieus Duits verzet. De bunker was de commandopost van de garnizoenscommandant van Bremen, Werner Siber, en werd na een felle nachtelijke strijd veroverd door de Engelse troepen.

GPS: 53.08808848337861, 8.8278754287534

C178 bunker

De bunker was destijds uitsluitend een schuilplaats voor Bremer Vulkan-arbeiders. Tegenwoordig wordt het bovenste gedeelte van bunker C178 gebruikt door de muziekvereniging Kulturbunker Vulkan e.V, die ongeveer 20 bands de mogelijkheid biedt voor repetities.

GPS: 53.17569834835553, 8.59988984

U-Boot Bunker Hornisse

Deze Duitse U-boot bunker bevindt zich in Bremen. De bunker was 362m x 68m groot en het dak van de bunker was 4,5m dik. De bouw van de bunker door concentratiekampgevangenen is gestart in maart 1944 en is nooit voltooid. Later bleek echter dat zelfs de dikste gewapende beton daken niet bestand waren tegen de nieuwste bommen in het geallieerde arsenaal. Hornisse zou een dakdikte krijgen van 4,5 meter maar de Grand slam- en Disney-bommen drongen daar doorheen. Op de bunker is eind jaren ‘60 een kantoorpand gebouwd.

GPS: 53.1168615785716, 8.73576446426

Hostel Downtown Apartments

Voor 15€ per nacht mocht ik niet zeuren. Ik verbleef met een internationaal gezelschap. Een Afghaanse vluchteling, een Marokkaanse wegwerker en zijn jonge collega uit Elfenbeinküste (Ivoorkust). Ze waren aan het koken toen ik binnenkwam en meteen vroegen ze of ik iets wilde proeven. Natuurlijk !!

4-dorm helemaal voor me alleen.
Ahmat uit Afghanistan en Suker uit Ivoorkust.

Now and then, Berlin 🇩🇪

De Berlijnse Muur werd op 13 augustus 1961 gebouwd door het communistische regime van Oost-Duitsland en het verdeelde Berlijn 28 jaar lang. Hieronder op de foto verwijderen Oost-Duitse politieagenten prikkeldraad van een bakstenen muur terwijl andere politieagenten (op de achtergrond) de muur optrekken tot 4,5 meter hoogte bij de grens tussen de Franse en Russische sector aan de Bernauer Strasse. Op de foto onder sta ik op dezelfde plek waar de voormalige Berlijnse Muur liep.

De foto hieronder is genomen op hetzelfde kruispunt alleen aan de overkant ervan.

GPS: 52.540084 13.401721

Hieronder een vijfluikje. Alle foto’s zijn genomen in dezelfde richting als de foto linksboven.

GPS: 52.540084 13.401721

De Amerikaanse president Richard Nixon kijkt in 1969 over de communistische muur naar Oost-Duitsland tijdens zijn verblijf in de verdeelde stad. De foto onder maakte ik op dezelfde plek van de voormalige Berlijnse Muur bij de Checkpoint Heinrich-Heine-Strasse.

Lankestrasse

GPS: 52.4092258, 13.1014206

Wannseestrasse

GPS: 52.4094810, 13.1062583

Wannseestrasse

‘Was machen sie ?’, vroeg het oude mannetje. Heinrich was 85 jaar en had als peuter WWII meegemaakt en vanaf zijn 21e tot zijn 49e keek hij iedere dag tegen de Berlijnse muur aan die drie meter achter zijn voortuintje was geplaatst. Ik legde hem uit dat we met de fiets een soort speurtocht aan het houden waren. Dat we aan de hand van oude foto’s van de 160 kilometer lange Berlijnse muur op zoek waren naar de situatie nu. Er staat nog ongeveer 1.316 meter van de Berlijnse Muur (0,8%) maar in het gebied waar we nu waren stond helaas niets meer.

Zijn ogen begonnen te sprankelen want dit vond hij schijnbaar leuk. Hij vertelde dat hier inderdaad géén muurresten te zien waren maar dat we hier wel in het meest speciale stukje oost-Duitsland waren.

Hij maakte ons nieuwsgierig. Eigenlijk was dit stukje oost-Duitsland een soort enclave in west-Berlijn. Deze enclave bestond uit vijf kleine straatjes die omringd waren door VIER i.p.v. TWEE muren en er was slechts één kleine doorgang waardoor ze uit de enclave konden komen en die was op de plek waar hij woonde nl. op de Wannseestrasse. Als Heinrich en zijn vrouw boodschappen gingen doen moesten ze dus over dit drie meter brede straatje, over het bruggetje over het Glienickermeer naar Potsdam. De doorsnee ‘Berlijnse muur’ had inclusief alle obstakels een breedte van 100 meter maar hier was hij maar drie meter (!) en ook nog eens voorzien van een Todesstreifen, het gebied tussen de twee muren waarin je zonder pardon werd neergeknald als je je daarin begaf. Tussen 1961 en 1989 lieten 138 personen het leven tijdens hun verblijf in de Todesstreifen. 

Ik wees op een paal zonder bordje in de grond. Hij vertelde dat daar altijd een bordje had gehangen met de tekst ‘American sector’. Maar iemand had dat ooit na ‘die Wende’ als aandenken er af geschroefd en nu stond alleen de paal er nog. Hij nodigde ons uit om bij hem binnen te komen. Om te komen proeven van zijn zelfgemaakte jam maar we hadden geen tijd. We gaven hem een hand en hij wenste ons nog een goed leven zoals hij -ondanks de muur- ook had gehad. Ik noteerde zijn adres en wellicht gaan we volgend jaar op bezoek. 

GPS: 52.4096765, 13.1070163

Wannseestrasse

GPS: 52.4095694, 13.1071166

Wannseestrasse

52.4093941, 13.1097515)

Wannseestrasse

GPS: 52.4093941, 13.1097515

Mövenstrasse

52.4105642, 13.0988081

Engelbeckenhof

GPS: 52.505045, 13.418561

Bernauerstrasse

Op de foto boven verdringen Oost-Berlijnse burgers zich in de nieuwe doorgang aan de Bernauer Strasse naar West-Berlijn, waar de Oost-Duitse grenspolitie op 11 november 1989 delen van de muur neerhaalde. De middelste foto maakte ik op 2-11-23. De onderste foto stamt uit 1975.

Drieluikje GPS: 52.540509 13.404650

Conrad Schumann-plek

In 1961 sprong de 19-jarige Conrad Schumann over de prikkeldraad nadat hij gezien had dat een klein meisje die haar oma in oost-Berlijn had bezocht niet meer terug naar west-Berlijn mocht van de politie. Dit terwijl haar ouders uit wanhoop aan de andere kant van de draad stonden te schreeuwen. Hier werd een kind van zijn ouders gescheiden. Dit brak hem en hij vluchtte. De video hiervan werd wereldnieuws in die tijd en haalde alle journaals ter wereld. Het was een klap in het gezicht van de DDR; als je eigen soldaten al vluchten. In 1998 pleegde Conrad zelfmoord. Hieronder een video van de vlucht. De plek is nu helemaal veranderd.

Glinkastrasse

Naast de Dreifaltigkeitskirche werden in 1738 drie woonhuizen gebouwd en gebruikt als pastorie voor de predikanten van de kerk. De drie gebouwen overleefden de bombardementen maar één werd in 1945 door het Rode Leger verwoest.

GPS: 52.512798 13.386508

Checkpoint Charlie-area

GPS: 52.5075477, 13.3905041
GPS: 52.5075477, 13.3905041

Brandenburger Tor

GPS: 52.515922 13.379360
GPS: 52.517215 13.377190
GPS: 52.517206 13.377090
GPS: 52.516637 13.379721

Wollinerstrasse

GPS: 52.539594 13.401664
GPS: 52.5403505, 13.4044067. De rode pijl geeft de plek aan waar de muur heeft gestaan.

Brunnenstrasse

GPS: 52.5499000, 13.3856000

Bernkastel Kuez, Rheinland-Pfalz 🇩🇪

Bernkastel Kues kennen we allemaal wel: het pittoreske stadje gelegen aan de Moezel en een geliefd uitstapje voor vele toeristen. Het heeft een typische Duitse uitstraling met een historische centrum waar we het gevoel kregen dat de tijd had stilgestaan. Hier staan  prachtige vakwerkhuisjes waarvan de een nog schilderachtiger is dan de andere. Absolute topper is het Spitzhäuschen waarbij we het idee hadden dat het elk moment om kon kiepen. Met in ons achterhoofd dat het als sinds 1416 rechtop stond gingen we naar binnen om een kijkje te nemen.

Historisch centrum

Het stadje telt nog geen 8.000 inwoners die zich verdelen over Bernkastel op de rechteroever en Kues op de linkeroever. De meeste toeristen laten zich na een wandeling in een stoel wegzakken in Bernkastel en komen niet meer toe aan het Kues-gedeelte. Eigenlijk is het net één groote openluchtmuseum waar we het gevoel kregen terug te gaan in de tijd. In het historische centrum zagen we de kleine winkeltjes met streekproducten waaronder natuurlijk de befaamde moezelwijnen. Ook de typische toeristische winkeltjes zagen we hier genoeg.  

Marktplein

De tweede grootste trekpleister is het marktplein welke helemaal omgeven wordt door vakwerkhuizen veelal in de typische rood witte kleuren geschilderd. Hier zagen we ook het 17de -eeuwse stadhuis en de St.- Michaelsfontein. Het was moeilijk een plekje op het terras te vinden want de tafeltjes waren continu bezet. Gelukkig vonden we rondom het Marktplein genoeg leuke steegjes met volop vertier zodat we aan ons trekken kwamen.

Angelica kijkt haar ogen uit.
De eeuwenoude vakwerkhuizen, het Renaissance-stadhuis (1608), de charmante St. Michael’s bron (1606) en het pittoreske “Spitzhäuschen” (1416) zijn een spiegelbeeld van de middeleeuwen.
Gebouwd werd de St. Michaels-bron in 1606 en is dus ouder dan het stadhuis erachter (gebouwd twee jaar later).
De huidige gevel van het stadhuis is een prachtig werk uit de Duitse late renaissance (bouwjaar 1608).
Op de linkerhoekpijler van de gevel op de begane grond bevindt zich nog de schandpaal waaraan criminelen met kettingen en handboeien werden vastgebonden.
Het vakwerkhuis, gebouwd in 1416, is een uitstekend meesterwerk uit de Middeleeuwen.
Das Spitzhäuschen van binnen (heel smal).

Kröv

Leuke bijkomstigheid. Op weg naar Bernkastel kwamen we door het wijndorpje Kröv. Op 8-jarige leeftijd (44 jaar geleden) heb ik in onderstaand appartement met mijn broer, vader en moeder een weekje doorgebracht. Laat ik nu vertellen dat ik de straatnaam nog kon herinneren en precies kon vertellen hoe het gebouw er uit zag. Angelica keek me aan zo van: hij wel. Toen we voorbij reden zei ik meteen: ‘dit is het huis’. Toen ik foto’s naar mijn moeder stuurde kon ze dat bevestigen. En dan maar zeggen dat bier slecht is voor iemands geheugen.

When the water comes 💦

Mayschoss

Ongeveer twee jaar geleden werd Duitsland getroffen door een watersnoodramp. Ruim 180 mensen kwamen om het leven bij de grote overstromingen in Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts. Huizen, bruggen en wegen werden compleet weggevaagd. Het is een van de grootste natuurrampen in de geschiedenis van de Bondsrepubliek. We parkeerden ons busje op een geïmproviseerde parkeerplaats in Mayschoss en liepen richting een verlaten hotel. De eigenaar was bezig met wat klusjes en na een kort gesprekje kregen we toestemming om door zijn hotel te wandelen. Na twee jaar zijn veel mensen nog steeds niet geholpen. Het opgehaalde geld is weer ergens aan de strijkstok blijven hangen en veel beloftes zijn niet nagekomen. Het is erg triest te horen dat er velen zijn die zelf voor de kosten moeten opdraaien en niets van de overheid of de opgehaalde gelden hebben gekregen.

Hoe het begon

Op 13 juli 2021 begint het hevig te regenen, vooral in het westen van Duitsland. Er valt zoveel water dat kleine rivieren buiten hun oevers treden. Straten en huizen lopen onder en bomen vallen om. Er valt twee keer zo veel regen als normaal in de hele maand. De hele nacht en volgende dag houdt het noodweer aan. Kleine rivieren veranderen in allesverwoestende watermassa’s die op sommige plekken metershoog door de straten en huizen kolken. Alles wordt vernietigd of meegesleurd. De mensen in de getroffen gebieden worden niet op tijd of onvoldoende gealarmeerd. Evacuaties komen op meerdere plaatsen te laat.

Ahrtal

Het Ahrtal in de Eifel, een smal, schilderachtig dal van de rivier de Ahr, wordt extreem hard getroffen. Alleen daar al komen 134 mensen om het leven. Daarnaast raken ongeveer 800 mensen gewond en worden tientallen mensen vermist. Duizenden inwoners verliezen hun huis. De totale schade door de overstromingen in de twee deelstaten wordt geraamd op 30 miljard euro. Ondanks een overweldigende golf van solidariteit – vrijwilligers meldden zich massaal om te helpen en inzamelingsacties leverden honderden miljoenen op – is het gebied nog niet hersteld van de ramp. Wegen en bruggen zijn op veel plekken provisorisch gerepareerd. Sommige wandel- en fietspaden zijn nog niet begaanbaar, net als parkeerplaatsen. We zijn toen niet hier gaan helpen maar in Pepinster in België waar de ramp zich ook had voltrokken. Ook daar zagen we hetzelfde beeld. Klik hier voor reportage.

Waar blijft de hulp ?

Zoals altijd na grote rampen kondigden politici snelle hulp aan voor de slachtoffers van de Flutkatastrophe. De realiteit ziet er helaas anders uit. Slachtoffers van de overstromingen moeten zich een weg banen door een bureaucratische jungle voor financiële compensatie. Een jaar na dato heeft nog lang niet iedereen een vergoeding gekregen. Ook is nog een kwart van de verzekeringsclaims niet afgehandeld. Er is bovendien vaak gebrek aan materiaal en werklieden. 

Wederopbouw

De wederopbouw verloopt op sommige plekken moeizaam. Begin juli demonstreerden enkele honderden watersnoodslachtoffers uit het Ahrtal bij de deelstaatregering in Mainz. ‘Ons Ahrtal is nog altijd verwoest, niemand die ons hoort’, stond op één van de protestborden. Ze vinden dat de subsidies uit het wederopbouwfonds veel te traag worden uitbetaald. Belangrijke herstelwerkzaamheden blijven daardoor liggen. 

Het ramphotel

DE linkerhelft van de brug is helemaal weggeslagen.
Entree hotel.
Keuken.
Let op de modder in de pisbakken.
Hotel zum Schwarzen Kreuz staat ook leeg.
De slaapkamers.

De dag na de overstroming

Foto van internet geplukt.
Foto van internet geplukt.
Foto van internet geplukt.

Video gemaakt met een drone

Castle route Rhine 🇩🇪

Weinig dingen zo sloom als een stoplicht. Ga je via Luik op kastelenroadtrip, sta je stop voor stoplicht nummer 47 waarvan we er al alleen al 38 in Sittard hebben gezien. Maar goed: we hebben de kasteeltjes gehaald. Deze stonden al zolang in mijn ‘leuke plekken’-verzameling geelgekleurd dat het nu eens tijd werd om ze te gaan bezichtigen zodat ik ze een rood kleurtje kon geven. Ze liggen praktisch allemaal langs de Rijn. Zowel rechts ervan in de deelstaat Hessen als links ervan in de deelstaat Rheinland-Pfalz, één van de armste streken van Duitsland. Ieder kasteeltje heeft zo zijn eigen bouwstijl. De een heeft enkele torentjes en de ander heeft een ophaalbruggetje. De een kun je van binnen bezichtigen omdat er een museumpje in is gevestigd en van de ander resten alleen een paar muren. Ze zijn wel allemaal eeuwenoud en dat maakt het natuurlijk wel uniek voor ons continent want bijna alle kastelen ter wereld (één miljoen stuks) liggen in Europa. Het nadeel van de kastelen is de ligging want ze liggen bijna allemaal op een berg. Logisch natuurlijk, want zodoende was zo’n kasteel in die tijd moeilijk te veroveren maar dat betekent 800 jaar later wel dat wij iedere keer zo’n pokkenend omhoog moesten lopen want natuurlijk lagen alle parkeerplekken onder aan de berg. Mijn conditie is nu niet echt bepaald goed te noemen. Een bergje oplopen gaat sinds ik corona heb gehad alleen nog maar in etappes en sinds vier weken krijg ik zelfs tijdens het schijten al steken in mijn zij haha. Jaja, we worden stilaan ouder :).

Kastelen Duitsland

Tijdens de Middeleeuwen was Duitsland verdeeld in vele kleine feodale staten en vorstendommen. Deze onstabiele tijden stimuleerden de bouw van veilige en versterkte kastelen in Duitsland. Hoewel Duitsland misschien wel de meeste kastelen heeft, is Wales het land met de meeste kastelen per vierkante kilometers (600 stuks). In Duitsland liggen tussen 20.000 en 25.000 kastelen.

Burg Reichenstein, Rheinland Pfalz

Kasteel Reichenstein is een kasteel welke op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. Het staat op de oostelijke helling van de Bingerwald in Rijnland-Palts. Het kasteel op de heuveltop werd voor het eerst genoemd in een document in 1213. De belegering, verovering en verwoesting door koning Rudolph van Habsburg in 1282 staat ook gedocumenteerd en het kasteel werd daarna uitgesloten van wederopbouw en werd tot de 17e eeuw aan verval overgelaten. De overblijfselen werden in 1689 opgeblazen tijdens de Paltse Successieoorlog. Het kasteel kreeg zijn huidige uiterlijk van een rijke industrieel. Rond 1900 liet hij het kasteel ombouwen tot een neogotisch woonkasteel en in deze toestand bezochten wij dit juweeltje.

GPS

50.006858086552654 7.85308883940387

Pfalzgrabenstein, Rheinland-Pfalz

Kasteel Pfalzgrafenstein is een tolkasteel gebouwd op een rotsachtig eiland in de Rijn bij Kaub. Het was haar taak om toezicht te houden op de inning van de scheepsbelasting bij het betalingskantoor in Kaub op de rechteroever van de Rijn. In 1803 kwam het kasteel onder Napoleon in handen van het hertogdom Nassau. Pas in 1867, nadat beide oevers van de Rijn Pruisisch waren geworden, verlieten de laatste douanebeambten het eiland. Kasteel Pfalzgrafenstein maakt sinds 2002 deel uit van het UNESCO-werelderfgoed.

GPS

50.083422297990786 7.765378687670504

Burg Sooneck, Rheinland-Pfalz

Kasteel Sooneck is een kasteel op een heuvel in het district Mainz-Bingen (Rijnland-Palts). De eerste vermelding dateert uit het jaar 1271. Net als het naburige kasteel Reichenstein waren het de heren van Hohenfels die het kasteel bestuurden. De troepen van koning Rudolf von Habsburg veroverden en verwoestten het kasteel, dat niet herbouwd mocht worden. In 1834 kochten de toenmalige Pruisische kroonprins Friedrich Wilhelm IV en zijn broers, prinsen Wilhelm, Carl en Albrecht, het totaal vervallen kasteel Sooneck en lieten het tussen 1843 en 1861 herbouwen tot jachtslot. Na de Eerste Wereldoorlog werd Kasteel Sooneck staatseigendom. Na de Tweede Wereldoorlog kwam het in handen van de deelstaat Rijnland-Palts.

GPS

50.019511574739354 7.82491875586359

Burg Liebenstein, Hessen

Kasteel Liebenstein behelst eigenlijk de ruïne van een kasteel op een heuvel. Samen met kasteel Sterrenberg, 200 meter verderop, vormt het kasteel de zogenaamde “vijandige broers” op de rechteroever van de Rijn bij Kamp-Bornhofen in het Midden-Rijndal in Rijnland-Palts. Kasteel Liebenstein maakt sinds 2002 deel uit van het UNESCO-werelderfgoed.

GPS

50.21265520781823 7.635045602

Sterrenberg Castle, Hessen

Kasteel Sterrenberg is de ruïne van een kasteel op een heuveltop op 216,8 m boven zeeniveau. Samen met het naburige kasteel Liebenstein vormt het kasteel de zogenaamde “vijandige broers”. Er zijn verschillende versies van de legende van de “vijandige broers”. Wat echter zeker is, is dat er nooit conflicten met wapens in het kasteel zijn geweest. Kasteel Sterrenberg maakt sinds 2002 deel uit van het UNESCO-werelderfgoed.

GPS

50.21406309690722 7.633497970002

Schloss Marksburg, Hessen

De Marksburg is een 12e-eeuws kasteel op een heuvel boven de stad Braubach am Rhein in Rijnland-Palts. Het is het enige middeleeuwse kasteel op een heuveltop aan de Middenrijn dat nooit is verwoest geworden. Het gepleisterde stenen gebouw is gemaakt voor de bescherming en het bestuur van Braubach en deed aanvankelijk ook dienst als douanekasteel. Sinds 2002 maakt het deel uit van het UNESCO-werelderfgoed. Volgens documenten kan worden aangenomen dat de Marksburg al bestond vóór 1219. Vanaf het einde van de 12e eeuw werden de eigenaren Eppsteiner een van de machtigste families van de hoge middeleeuwen. In de 13e eeuw leverden zij alleen al vier aartsbisschoppen van Mainz. Het duurde tot 1961 om de oorlogsschade aan het kasteel te herstellen.

GPS

50.2719865629727 7.649384601520939

Burg Lahneck, Hessen

Lahneck Castle is een kasteel gebouwd in de eerste helft van de 13e eeuw. Volgens een van de vele legendes verdedigden de laatste twaalf Tempeliers zich in 1312 in Lahneck Castle tegen de troepen van aartsbisschop Peter von Aspelt.

GPS

50.30648366251495 7.61217879819191

Schloss Stolzenfels, Rheinland Pfalz

Kasteel Stolzenfels is een kasteel in het Midden-Rijndal in Koblenz. Het complex, dat pas in het begin van de 19e eeuw door de Pruisische kroonprins tot paleis werd omgebouwd dateert uit de 13e eeuw. Het neogotische kasteel is het topstuk van de Rijnromantiek.

GPS

50.30318468563736 7.5920899353

Burg Rheinfels, Rheinland-Pfalz

De Franse revolutionaire troepen verwoestten het kasteel in 1796. In 1812 werden de ruïnes als Frans staatseigendom verkocht aan een koopman. Nadat de ruïnes enige tijd als steengroeve waren gebruikt, kocht prins Wilhelm van Pruisen, de latere keizer Wilhelm I, ze in 1843 en behoedde ze daarmee voor verdere vernietiging. De kasteelruïne is sinds 1924 eigendom van de stad St. Goar, die toezegde ze niet door te verkopen. Naast het kasteel staat sinds 1973 een hotel, dat sinds 2005 “Romantik Hotel Schloss Rheinfels” heet. In 1998 sloot de stad St. Goar een erfpachtcontract van 99 jaar met de eigenaren van het hotel voor de kasteelruïne, met een optie tot verlenging met nog eens 99 jaar.

GPS

50.15443835215512 7.698918833737302

Burg Schönburg, Rheinland-Pfalz

Kasteel Schönburg am Rhein is een 12e-eeuws kasteel op een heuvel in de buurt van Oberwesel in het district Rhein-Hunsrück in Rijnland-Palts. Het kasteel staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst. De beklimming van Oberwesel vanaf de westkant van de Burgberg in haarspeldbochten duurt ongeveer 30 minuten en is erg steil. Een eerste uitkijkpunt, Elfenley, biedt uitzicht noordwaarts langs de Rijn naar Oberwesel, zuidwaarts langs de Rijn naar Kaub en de Schönburg hoog op de leistenen rots.

GPS

50.101200264484085 7.732451946822

De route

Klik hier

https://www.google.com/maps/dir/50.30318468563736+7.5920899353/50.30648366251495+7.61217879819191/50.2719865629727+7.649384601520939/50.21265520781823+7.635045602/50.21406309690722+7.633497970002/50.083422297990786+7.765378687670504/50.0068581,7.8530888/50.019511574739354+7.82491875586359/@50.3119413,7.1270661,9.5z/data=!4m45!4m44!1m5!1m1!1s0x0:0x661e3872ca4b68ad!2m2!1d7.5920899!2d50.3031847!1m5!1m1!1s0x0:0x6fbf1e5367038536!2m2!1d7.6121788!2d50.3064837!1m5!1m1!1s0x0:0xf45074cd427c5235!2m2!1d7.6493846!2d50.2719866!1m5!1m1!1s0x0:0xd367689ef1cdcf72!2m2!1d7.6350456!2d50.2126552!1m5!1m1!1s0x0:0xf1120c4dc5a4a1b2!2m2!1d7.633498!2d50.2140631!1m5!1m1!1s0x0:0xdf9b92cf956e0eac!2m2!1d7.7653787!2d50.0834223!1m0!1m5!1m1!1s0x0:0x89d34dee612139ac!2m2!1d7.8249188!2d50.0195116!3e0?entry=ttu

Villa Marlier (hoe vermoorden we alle Joden)

Op 20 januari 1942 vergaderden, onder voorzitterschap van SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich, veertien top-SS-ers over hoe ze het uitmoorden van alle Europese joden konden bewerkstelligen. Deze vergadering wordt ook wel de Wannseeconferentie genoemd omdat de villa naast de Wannsee, een groot meer, lag. De notulen van deze conferentie van de hand van Adolf Eichmann kunnen hier ingelezen worden. Op de krakende houten vloer van de villa waar Angelica en ik nu stonden werden niet alleen plannen gemaakt om de Joden uit te moorden maar ook hoe ze de Joden zoveel mogelijk financieel konden uitbuiten. Daarbij moest de uitroeiing zo weinig mogelijk geld kosten.

Proces van vernietiging van de Joden

Het proces van vernietiging verliep in de zes concentratiekampen in Duitsland en Oostenrijk eigenlijk overal volgens hetzelfde concept:

  1. Joden zaten verspreid door heel Europa. In alle grote steden werden Judenviertels uit de grond gestampt. Een Judenviertel was de enige plek in een stad waar Joden mochten wonen. Dit bleek later een gouden zet te zijn geweest. Als de ovens in Auschwitz om lichamen vroegen werd uit de ‘voorraad’ Joden die in het concentratiekamp verbleven in de behoefte voorzien. De vrijgekomen plekken werden vervolgens weer aangevuld met Joden die waren opgepakt tijdens een razzia in een Judenviertel ergens in een Europese stad.
  2. Hierna werd familie aangeschreven om geld over te maken om hun familielid vrij te kopen. Na een aantal weken werd een tweede brief geschreven dat het geld niet was aangekomen. Het familielid werd verzocht het geld nogmaals over te maken. Uiteraard werd er niemand vrijgelaten. Het geld ging naar de Deutsche Reichsbank. Hiermee werd de oorlog gefinancieerd.
  3. Joden moesten bij aankomst in een concentratiekamp hun waardevolle spullen inleveren. Deze spullen werden verkocht aan Duitse handelaren die deze spullen weer met winst doorverkochten.  De winst ging naar de Deutsche Reichsbank.
  4. Joden moesten zich geheel ontkleden (inbeslagname van kleding en verborgen sieraden).
  5. Joden in werkkampen moesten keihard werken. Het eten wat ze kregen bestond uit caloriearme waterige koolsoep en brood. Soms was het eten niet eens gaar, andere keren was het bedorven. Mensen hadden zo’n honger dat ze alles aten wat ze kregen. Gevangenen stalen zelfs eten van elkaar. In heel extreme gevallen werd een Jood ’s nachts door medegevangenen vermoord en daarna werd zijn lichaam opgegeten. In kamp Bergen-Belsen zijn hier veel verhalen van bekend.
  6. Kinderen, vrouwen en ouderen gingen eerst ‘douchen’ om hun lichamen te ontdoen van luizen. Maar eerst werden ze kaal geschoren. De bergen haar werden verkocht aan handelaren die er pruiken, kussens of dekbedden van maakten.
  7. Ze werden met zoveel mogelijk mensen tegelijkertijd in de gaskamers gepropt om zo weinig mogelijk lucht over te laten. Het gebruik van gaskamers was al in 1942 bekend dus men wist wat er ging gebeuren. Velen schreeuwden dan ook uit wanhoop toen hun gedachten bevestigd werden. Leden van het Sonderkommando hebben later verteld dat moeders met kinderen soms als eerste in de gaskamers waren, misschien omdat ze toch vermoedden wat er komen ging en wilden dat het snel voorbij was. Overigens probeerde men in eerste instantie de Joden op andere manieren zoals massa-executies en met explosies, te vermoorden. Ook werden machines gebruikt om de lichamen te vermalen. De zogenaamde bottenbreekmachines.
  8. In eerste instantie werd gebruik gemaakt van het dure CO-gas. Hierna werd gebruik gemaakt van het goedkopere gewasbestrijdingsmiddel Zyklon-B. Het gas kwam van onderen, dus iedereen klom op elkaar om lucht te krijgen. De aanblik als de deur openging was gruwelijk. De lichamen waren in elkaar verstrengeld, ze hadden allemaal wanhopig gevochten voor een beetje lucht.
  9. Als de dood ingetreden was stripte het Sonderkommando de slachtoffers van alles wat bruikbaar was: juwelen, prothesen, gouden tanden.
  10. De graven liepen schuin af, zodat het menselijke vet dat bij de verbranding vrijkwam, kon worden opgevangen in een vat aan het uiteinde.Als het vuur uit dreigde te gaan, moesten de leden van het Sonderkommando wat vet uit het vat op de brandstapel gooien om het vuur te voeden.

Opzet concentratiekampen

De opzet van alle kampen was nagenoeg gelijk. Vanaf het aankomstplatform gingen de Joden over een smal en aan het oog onttrokken pad (“de sluis”), naar het gedeelte dat voor de vernietiging was ingericht. Hier stonden de gaskamers, de verbrandingsovens en daarachter de graven voor de as. De SS en de Trawniki’s woonden in een apart gedeelte. Hetzelfde gold voor de Joodse opzichters. Prikkeldraadafzettingen, deels gecamoufleerd met dennentakken, stonden rond het kamp. De afzetting stond niet altijd onder stroom, zoals in Auschwitz. Het geheel werd gecompleteerd door houten wachttorens. Er waren in een kamp niet veel SS-ers. De bewaking van gevangenen werd meestal uitgevoerd door mede-gevangenen die daarvoor een aardappel méér in hun soep kregen. Na een aantal maanden werden de bewakers vermoord en kwamen er weer nieuwe voor in de plaats.

Wir haben es gewusst

Al op 17 augustus 1941 kraakte de Engelse decodeermachine Enigma een bericht van een SS Cavalerie Brigade dat 7.819 executies in de buurt van Minsk waren uitgevoerd en dat diezelfde dag een rapport was ondertekend waarin melding werd gemaakt van 30.000 executies. Churchill had niets met deze info gedaan omdat hij bang was dat de Duitsers erachter zouden komen dat de Engelsen de Duitsers konden afluisteren. Pas in november dat jaar repte hij over de uitroeiing van de Joden. Pas in 1945 werden de Joden uit de kampen bevrijd. Vier jaar lang konden de Nazi’s zonder weerstand Joden vermoorden.

Dit alles werd besloten in deze kamer op de begane grond van dit huis.

Een plaquette naast de toegangspoort van Villa Marlier.
Het voorfront van Villa Marlier.
Dit was de woonkamer van de villa. Dit was de ruimte waar de Nazi’s vergaderden.
Uitzicht op de Wannsee.
De brief waarin gevraagd wordt om met ideeën te komen hoe de Joden kunnen worden uitgeroeid.
De uitnodigingsbrief om op 9-12-1941 om 12:00u aanwezig te zijn om de uitroeiingsplannen te komen bespreken. Uiteraard met ontbijt !
Zwarte mensen, oost-Europese mensen en Joden stonden op de lijst om vermoord te worden. Op het pamflet staat: wil je ze kwijt ? Stem dan Duitsnationaal.
Joodse winkels werden met pamfletten beplakt waarop stond dat ze in deze zaak geen produkten meer mochten kopen omdat het een Joodse zaak betrof.
Richard Stern was een Duitse soldaat en riep op om de Joden niet te vermoorden. O.a. zei hij dat er al 12.000 Joodse frontsoldaten voor Duitsland in de oorlog waren gevallen.
Joden werden te schande gemaakt.
Zieken die niet meer zouden herstellen konden op basis van deze brief uit hun lijden worden verlost. In de praktijk kwam het er op neer dat ze een spuitje kregen.
De originele brief die Plan Barbarossa voorstelt.
Op deze foto werden gevangengenomen Joden in een massagraf doodgeschoten. Ze moesten eerst hun eigen graf graven.
Foto van de Hitler Jugend.
Tot 1951 stond er op het belastingformulier van Joden een ‘J’ gedrukt.
Zoveel boeken over Adolf Hitler die er geschreven zijn.
Entree Villa Marlier.
Tuin van Villa Marlier.
Tuin van Villa Marlier.

Huis van Claus Schenk von Stauffenberg

Claus Schenk Graf von Stauffenberg was een Duits edelman . Tijdens het naziregime was hij kolonel en verzetsstrijder, die in samenwerking met anderen een bomaanslag pleegde op Adolf Hitler. De aanslag mislukte en Von Stauffenberg werd gearresteerd en geëxecuteerd. Voor mij is graaf Von Stauffenberg een icoon  van het verzet tegen het naziregime. Reden genoeg om eens naar het huis te rijden waar hij samen met zijn vrouw en kinderen woonde in de jaren ’30. Het huis staat er nog steeds en wel in een hele deftige buurt met allemaal huizen uit dezelfde tijd. De tuin zag er wat verwilderd uit. Naast het toegangspoortje hing een bordje met een tekst welke herinnert aan het feit dat deze held hier heeft gewoond. ZDe bomaanslag is verfilmd in de film Valkyrie, een Amerikaanse film uit 2008 waarin Tom Cruise Graf von Stauffenberg speelt.

De plaquette naast het poortje.
Het huis waar hij woonde in de jaren ’30.