Auteur: Ran Groetjes

Na de concentratiekampen Breendonk 🇧🇪, Sachsenhausen 🇩🇪, Auschwitz-Birkenau 🇵🇱,Dachau 🇩🇪, Theresienstadt 🇨🇿, Neuengamme 🇩🇪, Natzweiler-Struthof 🇫🇷, Chelmno 🇵🇱, Bergen-Belsen 🇩🇪, Vught 🇳🇱, Treblinka 🇵🇱 en Westerbork 🇳🇱, bezocht te hebben was vandaag -nummer 13- Buchenwald 🇩🇪 aan de beurt. Het zal nooit wennen. In totaal zijn er in Europa 12 miljoen mensen in concentratiekampen vermoord waaronder 2,7 miljoen Joden. Zij vertegenwoordigden met bijna 25% het grootste deel. Hierna volgden de Sovjet krijgsgevangenen en Poolse burgers. 

Eigen verhaal

Ieder concentratiekamp heeft een eigen verhaal waardoor het bekend is geworden. In Bergen-Belsen stonden we voor een massagraf waarvan ze niet eens met zekerheid konden zeggen of Anne en Margot Frank daar lagen begraven omdat de nazi’s de grote hoeveelheid lichamen niet meer kondem verwerken. In Sachsenhausen zag ik de beruchte nekschotmachine en in Strutthof lazen we het verhaal dat bijna 100 Joden werden vermoord en ontleed puur en alleen om op de universiteit van Straatsburg de rassenleer van de nazi’s te kunnen bewijzen. In Chelmno vergaste men de gevangenen op weg van het treinstation naar het kamp in speciale gaswagens zodat ze bij aankomst meteen begraven of verbrand konden worden. Luguber he ? Als je denkt dat deze verhalen niet overtroffen kunnen worden lees dan hieronder het verhaal van KZ Buchenwald. 

Ilse Koch

Het verhaal van Ilse Koch en de lampenkap is een van de meest hardnekkige en gruwelijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Hoewel Ilse Koch, bekend als de ‘Heks van Buchenwald’ een bewezen sadistische oorlogsmisdadiger was, is de claim dat zij lampenkappen van mensenhuid bezat nooit forensisch bewezen. Ilse Koch was de echtgenote van Karl-Otto Koch, de commandant van het concentratiekamp Buchenwald. Ze misbruikte haar machtpositie op gruwelijke wijze dior te paard door het kamp te rijden en willekeurige gevangenen met een zweep te slaan.

Tatoeages

Ze zocht daarbij gericht naar gevangenen met bijzondere tatoeages. Die gevangenen moesten zich uitkleden, waarna ze niet veel later werden vermoord. Toen het kamp in 1945 werd bevrijd, vonden Amerikaanse soldaten macabere voorwerpen in het laboratorium van het kamp, waaronder stukken bewerkte mensenhuid met tatoeages, op sterk water gezette organen en gekrompen hoofden.

Lampenkappen

Al snel ontstond het gerucht dat Ilse Koch van de huiden alledaagse gebruiksvoorwerpen liet maken, zoals lampenkappen, handschoenen en boekomslagen. Tijdens de naoorlogse processen getuigden diverse kampoverlevers dat ze een lampenkap van mensenhuid in het huis van de familie Koch hadden gezien. Hoewel de gruwelen van het kamp vaststonden, hield de specifieke aanklacht over de lampenkap juridisch geen stand omdat de Amerikaanse militaire aanklagers de beruchte lampenkap tijdens haar eerste proces in 1947 niet fysiek konden presenteren als bewijsmateriaal. Vette pech voor het tribunaal maar de ooggetuigen wisten beter (!).

Carachoweg

De Carachoweg was de beruchte toegangsweg naar het nazi-concentratiekamp Buchenwald. Over deze weg liepen de gevangenen vanaf het nabijgelegen treinstation naar de poort van het kamp. ‘Caracho’ is een van oorsprong Spaanse term die staat voor ‘haast’. De SS nam deze term over om de gedwongen renpas van de gevangenen aan te duiden. Ik maakte deze ‘now and then’-foto.

Tankstation

Terwijl SS-voertuigen hier rustig stonden te tanken, werden direct daarnaast op de Carachoweg uitgeputte gevangenen onder zware mishandeling voorbijgejaagd richting de kamppoort. Het onderstreepte de kille, zakelijke efficiëntie waarmee de nazi’s het kamp runden. Helaas was er géén benzinepomp meer te zien.

Hondenkennel

De kennel werd gebouwd in 1938. Het complex lag in de directe nabijheid van het SS-hoofdkwartier, vlak bij de Carachoweg. Dit was de kennel waar de nazi’s hun diensthonden fokten en trainden. Deze herdershonden vormden een angstaanjagend wapen in het terreursysteem van het kamp. Voor de gevangenen waren de honden een voortdurende bron van angst. De SS-bewakers lieten de honden regelmatig los op gevangenen, wat leidde tot zware verminkingen en dodelijke slachtoffers.

Postenweg

De Postenweg was de drie kilometer lange patrouilleweg die volledig rondom het gevangenenkamp van Buchenwald liep. Langs dit pad stonden de wachttorens opgesteld. De SS had het bevel om direct met scherp te schieten op elke gevangene die de strook grond vlak voor het hek betrad. Op het hek stond een constante hoogspanning van 380 volt. Aanraking van de draden leidde direct tot een dodelijke elektrische schok. De omheining werd door wanhopige gevangenen helaas ook gebruikt als een methode voor zelfmoord. In het kampjargon werd dit “in den Zaun gehen” genoemd. Gevangenen die hopeloos waren grepen de onder stroom staande draden vast waardoor ze stierven. 

Torhaus

Het vormde de enige officiële in- en uitgang naar het gevangenenkamp en was de plek waar gevangenen na hun tocht over de Carachoweg definitief de controle over hun leven verloren.

Jedem das seine

De cynische inscriptie: In de ijzeren poort is de tekst “Jedem das Seine” (ieder het zijne) gesmeed. Het moest de gevangenen duidelijk maken dat zij hun opsluiting en eventuele dood aan zichzelf te danken hadden omdat ze niet pasten binnen de nazi-ideologie. De letters werden in 1938 ontworpen door de gevangenis-architect en Bauhaus-student Franz Ehrlich. Hij deed dit in opdracht van de SS, maar paste stiekem het lettertype van de Bauhaus-stijl toe. Aangezien Bauhaus door de nazi’s als ‘verfoeilijke kunst’ werd beschouwd, was dit een vorm van artistiek verzet onder de neus van de kampleiding.

Appellplatz

De Appellplatz was de ontmoetingsplaats van het gevangenenkamp en de plek waar het dagelijkse leven werd gedomineerd door psychologische terreur. Het was een enorme, onbeschutte grindvlakte die achter de toegangspoort lag. Minstens twee keer per dag moesten alle gevangenen zich hier verzamelen om geteld te worden. Dit diende om te controleren of er niemand was ontsnapt. Op de appelplaats stond een houten galg opgesteld. Hier voerde de SS executies uit in het bijzijn van alle gevangenen.

Barak Block 6

In deze barak voerden SS-artsen op grote schaal experimenten uit op levende gevangenen. Gevangenen in Block 6 werden opzettelijk besmet met dodelijke ziektes zoals tyfus. De nazi’s gebruikten hen om de werking van experimentele vaccins en chemische medicijnen te testen. Bijna alle proefkonijnen stierven een pijnlijke dood.

Kammergebäude

Het gebouw deed destijds dienst als het centrale magazijn van de SS. In de Effektenkammer moesten gevangenen al hun persoonlijke bezittingen inleveren. In de Bekleidungskammer kregen zij hun gestreepte kampkleding uitgereikt, samen met hun kampnummer en gekleurde stoffen driehoeken. Het nummer was hun nieuwe naam en de kleur van de driehoek bepaalde hun hiërarchische status binnen het kamp (bijvoorbeeld politiek gevangene, Joods of crimineel).

Correspondentie

‘De 150 Joden die op de bijgevoegde lijst staan vermeld, zullen vandaag daarheen worden overgebracht overeenkomstig het bevel van 10 november 1938’.

Arrestatiebrief

‘Op 11 november 1938, omstreeks 10:30 uur ’s ochtends, werd de Duitse burger en Joodse leraar gearresteerd als onderdeel van een speciale operatie onder leiding van H-Squad-leider Polster.’

Liesbreuken

Een liesbreuk maakte het verrichten van fysiek zwaar werk vrijwel onmogelijk. Gevangenen die door hun liesbreuk niet meer konden werken, werden door de SS-artsen gecategoriseerd als ‘arbeidsongeschikt’. Zij liepen het risico om tijdens selecties te worden uitgekozen voor transport naar vernietigingskampen. Zij konden ook breukbanden bestellen om de uitstulping tegen te houden zodat ze konden blijven doorwerken en dus ook léven (!).

‘Ik heb de afgelopen dagen meerdere keren geprobeerd u telefonisch te bereiken, maar helaas is dat niet gelukt. Ik kan uiteraard de gevraagde breukbanden voor een aantal gevangenen leveren en ik zal ze ook in het kamp aanmeten nadat ik hun maten heb opgenomen. Ik zou u alleen willen vragen of het om een linker- of rechterbreuk gaat, of om een dubbele breuk en wat de geschatte tailleomvang is. Dan kan ik verschillende breukbanden meenemen.

De prijs voor een eenvoudige breukband is RM 4,–, voor een dubbele band RM 8,–. Stuur mij de gevraagde informatie nu toe.

Heil Hitler!’

‘Er bevinden zich momenteel ongeveer acht gevangenen in concentratiekamp Buchenwald die dringend een breukband nodig hebben (op eigen kosten). We willen graag weten of een vertegenwoordiger van uw bedrijf naar het kamp zou kunnen komen om de breukband te plaatsen. Zo ja, kunt u dan vooraf een tijdstip doorgeven (vóór 16:00 uur)? Houd er rekening mee dat deze gevangenen over beperkte middelen beschikken, waardoor een speciaal tarief van toepassing kan zijn.

De kamparts K.L. “Buchenwald”: Ar. Maassen SS-Untersturmführer.

Nazi stuff

Het hele gebouw staat vol met spulletjes uit de NS-tijd. Voor verzamelaars van onschatbare waarde.

Gevonden spullen in het kamp

Uitspraken

In het kampen werden bepaalde uitspraken bedacht. Hieronder enkelen:

‘Zingende paarden’ wilde zeggen: een Kolonne van Joodse gevangenen die moesten zingen terwijl ze karren trokken.

‘4711’ wilde zeggen dat de werkploeg van latrinereinigers er aan kwam.

‘Achttien !’ wilde zeggen dat er een Kapo of een SS-schildwacht naderde

‘Umlegen’ betekende ‘iemand doden’. Dit wordt nu nog steeds gezegd.

‘Zingend bos’ verwees naar het bos ten noorden van de kazerne waar mensen werden opgehangen. In hun gevecht tegen de verstikking maakten ze geluid dat ze in het kamp hoorden. 

‘Himmelfahrtskommando’ betekende dat een gevangene werd gedeporteerd en werd gedood. 

Prügelbock

Gevangenen moesten voorovergebogen over de houten latten liggen. Hun benen en bovenlichaam werden met de lederen riemen strak vastgesnoerd zodat ze zich niet konden bewegen. Vervolgens gaven de kampbewakers de gevangene een van tevoren vastgesteld aantal slagen (vaak 25 of meer) met een stok of zweep. De gevangene moest de slagen tijdens de mishandeling hardop meetellen in het Duits.

Gouden tanden trekken

Het goud dat uit de tanden van de lijken wordt gewonnen, wordt naar de schatkist van het Rijk gebracht. De SS beschouwt de lichamen van de doden als eigendom van het Rijk: tandheelkundig goud wordt verzameld, medische preparaten worden geproduceerd voor buitenlandse instituten en tatoeages dienen als lesmateriaal. Hieronder werd 491 gram goud opgestuurd.

Crematorium

Dankzij deze ovens kon de SS de bewijzen van de massale sterfte, veroorzaakt door uitputtingsarbeid, honger en executies, direct op het kampterrein vernietigen. De kelder van het crematorium deed oorspronkelijk dienst als mortuarium, maar werd door de SS intensief gebruikt als executieruimte. Aan de muren hingen haken waaraan de SS honderden mannen, vrouwen en tieners door middel van ophanging of wurging om het leven bracht. Via een mechanische lift werden de lichamen vervolgens direct naar de ovens erboven getransporteerd.

Video

Vrienden van Dutch Traveljunk

Loop eens binnen bij de vrienden van Dutch Traveljunk. Allemaal leuke mensen die ik persoonlijk ken 🙂

Rowan Falchi Jewelry

Rowan leerde ik een jaartje of 12 geleden kennen in mijn stamkroeg. In die tijd was ze al heel kunstzinnig en haar hoofd zat boordevol ideeën. In 2014 studeerde ze af als sieraden ontwerper aan de kunstacademie in Maastricht waar ze het vak goudsmid leerde. Als ik langs haar huisje op de Putstraat loop zie ik vaker een lampje schijnen aan een tafeltje. Achter dat tafeltje maakt ze weer wat héél moois :).

Kijk even op haar website: https://falchi-jewelry.com/

Pascal Verjans

Pascal maakt speciaal voor jou iedere taart op maat, kleur en smaak zoals jij het wilt. Bel even 06-27339770. Laatst nog een taartje bij hem gehaald in Tüddern. Bel even 06-27339770 en bestel die taart !

Eetcafé San Blas, Schin op Geul

Met eigenaar/kok Johnnie heb ik heel wat leuke momenten beleefd in onze stamkroeg Tapas. John dook vroeger wel eens van de bar af en ik ving hem dan op. Slecht voor de rug maar goed voor de borrelpraat. Samen met zijn vrouw Sonja runnen ze nu dit zuid-Amerikaanse restaurant. Wil je lachen vraag dan naar zijn beroemde broodje ‘gitaar’ als je daar gaat eten ! Of vraag eens naar de beroemde sok van hotel Atlanta in Amsterdam !

https://www.facebook.com/eetcafesanblas

Café the Groove, Sittard

Eigenaar Patje ken ik inmiddels ook al 15-20 jaar. Vroeger stond Patje vóór de bar en nu erachter. Prima gast en zorgt voor een geweldige stemming in zijn kroegje op de Putstraat in Sittard. Zoek de kroeg eens op ! Véél live-bands !

https://www.facebook.com/cafethegroove

Gastrobar Olijf, Sittard

Beryl en Lars ken ik van het stappen en onze vaste Pinkpop-camping groep. Hele lieve mensen met het hart op de goede plek én een hart voor hun nieuwe zaak. Hun tapas-kaart onderscheidt zich van de andere tapas-zaken. Zeker in de zomer is het op het terras héérlijk toeven en ook binnen is het heel gezellig.

https://www.facebook.com/olijfsittard

Restaurant MEDS

https://www.restaurantmeds.nl/

NOUS – Petits Lofts B&B van Angela & Kay Steuns

Onlangs nog een verrassingsbezoek gebracht aan Angela en Kay uit Sittard. Zij had een zaak in Sittard en hij werkte bij defensie. En wat doe je op een dag. Je pakt je boeltje bij elkaar en vertrekt met de kids naar Frankrijk en begint een bed & breakfast. Halloooo dan !

https://www.facebook.com/NOUSlofts.France